Ciekawostki o islamie

21
W islamie religia i prawo są ze sobą ściśle powiązane.
Kalifat był władzą zwierzchnią religijną i polityczną. Państwo stworzone przez muzułmanów miało charakter imperialny (stolicą kalifatu w latach 661-750 był Damaszek, a władzę sprawował ród Umajjadów). Na jego terytorium mieszkały różne ludy, mówiące różnymi językami. Arabowie nie niszczyli cywilizacji terenów podbitych, ale na ich mieszkańców niemuzułmańskich nakładali podatki, jak charadż i dżizja. Wyznawcy religii monoteistycznych (chrześcijanie, Żydzi czy zaratusztrianie) byli przez nich tolerowani.
22
Prowadzili szeroko zakrojoną arabizację nowych wiernych (głównie Bliski i Środkowy Wschód oraz Afryka Północna).
Ponieważ Koran napisany był w języku arabskim, a muzułmanom nie wolno było tłumaczyć go (jako księgi objawionej) na inne języki, dlatego przyjęcie nowej religii wiązało się z koniecznością posługiwania się językiem arabskim. Język arabski od VII wieku stosowany był również w administracji i sądownictwie kalifatu. Na innych obszarach cywilizacja muzułmańska rozwijała się przez włączenie do niej dorobku cywilizacji miejscowych, w tym kultury bizantyjskiej (greckiej) i perskiej.
23
Gdy władzę przejął ród Abbasydów, panujący do połowy XIII wieku, usprawniono zarządzanie państwem.
Wprowadzono urząd zwierzchnika rządu, wezyra, a poszczególnymi częściami kalifatu zarządzali dostojnicy zwani emirami. Stolicą zaś został Bagdad.
24
Arabowie, przejmując wzorce kultury bizantyjskiej i perskiej, stworzyli wielkie dzieła architektury.
W Jerozolimie, w miejscu, z którego według wierzeń muzułmanów Mahomet wyruszył w podróż do nieba, powstał w II połowie VII wieku meczet Kopuła na Skale, położony na Wzgórzu Świątynnym i będący jednym z najświętszych miejsc islamu. Jest to też najwcześniejsza muzułmańska budowla, która przetrwała do naszych czasów. Jerozolima , która była świętym miejscem wyznawców judaizmu i chrześcijaństwa, stała się świętym miejscem również dla muzułmanów.
25
Oprócz meczetów wznoszono również pałace władców, domy miejskie, stacje karawan.
Ozdabiane były one ornamentami roślinnymi i kaligraficznymi (arabeski) , gdyż zgodnie z nakazami Koranu, sztuka religijna nie przedstawiała postaci ludzi i zwierząt. Nastąpił też rozwój twórczości literackiej i naukowej. Najsłynniejszym dziełem literackim z tamtego okresu jest "Księga  tysiąca i jednej nocy" - zbiór opowiadań i baśni spisywanych od IX do XVI wieku.
26
Kalifowie abbasydzcy utworzyli w IX wieku w Bagdadzie uczlnię zwaną Domem Mądrości.
W bibliotece tej uczelni zgromadzono liczne dzieła, także starożytne: Platona, Arystotelesa, Ptolomeusza, Hipokratesa, Galena. W uczelni tej studiowano przede wszystkim Koran i prawo kanoniczne, ale też korzystano z dorobku filozofii, geografii i medycyny antycznej. W islamie nie wykształciła się klasa kapłanów, powstawały grupy uczonych, znawców Koranu, Sunny, którzy pełnili rolę nauczycieli i jednocześnie obsługiwali meczety (imamowie, muezzini). Szkoły powstawały najczęściej przy meczetach.
27
Do najwybitniejszych uczonych świata islamskiego należeli Ibn Sina i Ibn Ruszd.
  • Ibn Sina w Europie znany jest jako Awicenna. Był on perskim lekarzem, filozofem i uczonym. Żył na przełomie X i XI w. w Bucharze, w Uzbekistanie. Stworzył Kanon medycyny, dzieło składające się z pięciu ksiąg, a każda księga dzieliła się na traktaty, a te na rodziały. Stanowił kompendium starożytnej i arabskiej wiedzy medycznej. W Europie został przetłumaczony na łacinę i używany był jako podręcznik w uczelnich medycznych do schyłku XVIII w. Przez stulecia oddziaływał na naukę europejską.
  • Ibn Ruszd (Awerroes) żył w XII w. Był filozofem, teologiem, lekarzem, prawnikiem, politykiem i matematykiem arabskim z Kordowy (Kordoba w Hiszpani). Jego komentarze do dzieł Arystotelesa wywarły wielki wpływ na europejską filozofię. Za nieprawowierne poglądy filozoficzne został wygnany z Kordoby, zmarł na wygnaniu w Marakeszu.
28
Opanowanie przez Arabów różnorodnych obszarów sprzyjało rozwojowi handlu, a tym samym miast i wsi.
Miasta się rozrastały bo istniała duża produkcja rolna, która rozwijała się dzięki systemom irygacji (jeden z systemów melioracji) rozbudowanym przez Arabów.  Do miast arabskich napływały towary z całego świata, a poszczególne miasta specjalizowały się w produkcji różnych towarów. Bagdad znany był z wyrobu tkanin i dywanów. Damaszek - ze znakomitej broni. Kair - z tkanin, szkła i pachnideł, Fez i Kordoba - ze skór i wyrobów skórzanych.
29
W miastach powstawały wielkie targi -suki.
Wzdłuż szlaków lądowego handlu budowano karawanseraje, miejsca gdzie karawana mogła się zatrzymać na odpoczynek. Rozwijał się też transport morski. Kupcy muzułmańscy docierali do różnych rejonów świata, a wraz z nimi rozprzestrzeniały się wpływy islamu.
30
Arabowie przemieszczając się po świecie, działali na ogromnym obszarze, co wpłynęło znacząco na kulturę muzułmańską.
Korzystając z setek relacji kupieckich i podróżniczych, wielcy geografowie, Al-Bakri z XI w. (geograf, historyk i filolog żyjący w Hiszpanii) i Al-Idrisi (arabski kartograf, geograf i podrożnik działający na dworze króla Sycylii, żyjący w XII w.) opisali cały znany Arabom świat. Wielki podróżnik arabski Muhammad Ibn Battuta, żyjący w XIV w. objechał świat islamu od Indonezji po państwo Mali w Afryce Zachodniej i pozostawił obszerny opis swoich podróży. W XV w. Ibn Chaldun opisując różne ludy świata i ich życie, stworzył podwaliny badań socjologicznych. Rozwijała się też w świecie arabskim astronomia i matematyka.