Ciekawostki o judaizmie

Judaizm
11.Zburzenie przez Rzymian w 70 roku Drugiej Świątyni zapoczątkowało okres judaizmu rabinicznego, którego istotnymi cechami są dyscyplina i rytuał w życiu codziennym, synagoga jako ośrodek kultu, modlitwy w miejsce ofiar.
Zburzenie Świątyni spowodowało rozproszenie Żydów (diaspora żydowska - galut). Rabini (pojawili się w miejsce kapłanów, dawnych "uczonych w Piśmie"), znawcy i nauczyciele Tory ustalili kanon Biblii hebrajskiej i zasady funkcjonowania judaizmu bez Świątyni.
12.Judaizm rabiniczny, zwany również talmudycznym nazwę swoja przyjął od Talmudu, czyli zbioru nauk rabinów, zarówno w formie komentarza do Miszny, jak i komentarza do Biblii, spisanego w V-VII w.
Judaizm w formie talmudycznej został przyjęty za obowiązujący właściwie przez wszystkich Żydów (Talmudu nie uznali Karaimi). Judaizm rabiniczny stał się podstawą wszystkich późniejszych kierunków w judaizmie.
13.W średniowieczu judaizm rozwijała się w dwóch głównych nurtach: sefardyjskim i aszkenazyjskim.
  • Nurt sefardyjski rozwijał się w środowiskach żydowskich basenu Morza Śródziemnego, które podlegały wpływom cywilizacji arabsko- muzułmańskiej, z centrum w muzułmańskiej Hiszpanii.
  • Nurt aszkenazyjski rozwijał się w środowiskach żydowskich podlegających wpływom cywilizacji łacińsko-chrześcijańskiej, które istniały głównie na terenie Francji i Niemiec, a od XVI w. przesunęły się głównie na tereny Polski, gdzie powstały największe skupiska Żydów.
14.Dzieje judaizmu wiążą się zarówno z próbami jego racjonalistycznego wyjaśnienia, a jednocześnie mistycznymi spekulacjami dotyczącymi Tajemnic Stworzenia.
Racjonalistyczne podejście do zagadnienia reprezentuje "Podręcznik błądzących" Mojżesza ben Majmona - synteza myśli żydowskiej i filozofii Arystotelesa. Podstawowym dziełem mistycznym judaizmu jest Sefer Jecira - starożytny żydowski traktat dotyczący stworzenia świata, stanowiący inspirację dla mistyków żydowskich.
15.Najbardziej znaną szkołą mistycyzmu żydowskiego stała się Kabała (duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu), ze swoją księgą Zohar (mistyczny komentarz do Tory, Pieśni nad Pieśniami i Księgi Rut) - dzieło powstałe w XIII w. w Hiszpanii.
Wśród mistyków żydowskich należy wymienić Izaaka Lurię żyjącego w XVI w., oraz twórcę chasydyzmu Baal Szem Towa w wieku XVIII. Nadzieje mesjańskie znalazły odzwierciedlenie w ruchach sabataistów i frankistów, pochodzących od nazwisk "mesjaszy" Sabbataja Cwi oraz Jakuba Franka ( o nim Olga Tokarczuk napisała "Księgi Jakubowe"). "Mesjasze" ci dokonali jednak konwersji religijnej, pierwszy na islam, drugi na chrześcijaństwo.
16.Judaizm jest religią tylko jednego narodu -Żydów, ale w przeszłości istniały nieżydowskie narody i grupy etniczne, które wyznawały tę wiarę.
Byli to mieszkańcy różnych podbitych, bądź przesiedlonych przez Asyrię (starożytne państwo semickie) krajów Bliskiego Wschodu, m.in. Babilonii. Nieżydowscy osiedleńcy przyjmowali judaizm, a po przemieszaniu się z pozostałymi na tych terenach Żydami dali początek nowej grupie etnicznej - Samarytanom.
17.Wśród judaistycznych narodów posiadających własne państwo byli tureckojęzyczni Chazarowie wyznający judaizm rabiniczny.
Spośród innych nieżydowskich narodów wyznających judaizm można wymienić Arabów, którzy aż do wystąpienia Mahometa wyznawali rodzime kulty, chrześcijaństwo, a także judaizm. Wyznawczynią judaizmu była pierwotnie pierwsza żona Mahometa - Chadidża. Judaizm rozpowszechniony był także w Etiopii. Inną grupą wyznawców judaizmu jest część zamieszkujących Kaukaz irańskojęzycznych Tatów, określanych mianem Żydów górskich.
18.Istnieje kilka współczesnych odmian judaizmu.
Należą do nich:
  • Chasydyzm - dziś najsilniej występuje w Stanach Zjednoczonych i Izraelu. Według Chasydów najważniejsze w religii jest wypełnianie rytuałów, pobożność oraz radość służenia Bogu. Ich charyzmatycznym przywódcą jest cadyk.
  • Judaizm ultraortodoksyjny (haredim) - nastawiony negatywnie do wszystkich zmian i postępu kulturalnego, a jego członkowie wyznają zasadę "Wszystko co nowe jest przez Torę zakazane"
  • Ortodoksja nowoczesna (neoortodoksja) - ten rodzaj judaizmu zmierza do pogodzenia judaizmu ortodoksyjnego ze współczesną kulturą, nauką i społeczeństwem
  • Judaizm reformowany (postępowy) - uznaje tradycję za historyczną i podlegającą reformom. Odrzuca mesjanizm narodu żydowskiego, a jego wyznawcy uznają jedynie żydowskie wyznanie za narodowość. Najliczniejsze grupy judaizmu reformowanego występują na terenie USA i Wielkiej Brytanii, najmniej licznie występuje w Izraelu.
  • Judaizm konserwatywny - łączy w sobie pośrednio elementy judaizmu ortodoksyjnego i reformowanego, opowiadając się za utrzymaniem języka hebrajskiego w liturgii, przestrzeganiem szabatu oraz koszernego menu.
  • Falasza - reprezentują ten odłam potomkowie zjudaizowanych osadników pochodzenia etiopskiego. Wyznają zasady judaizmu bez języka hebrajskiego w liturgii (stosują etiopski język gyyz)
  • Judaizm karaimski - odrzuca Talmud, a Mojżesz uznawany jest za największego proroka
  • Judaizm mesjanistyczny (judeochrześcijaństwo) - łączy stosowanie prawa żydowskiego z chrześcijańskim
  • Judaizm liberalny - odmiana judaizmu reformowanego
  • Judaizm humanistyczny - teistyczna forma judaizmu
19.Prawo żydowskie - halacha - ("droga, zachowanie") stanowi autentyczną i autorytatywną wykładnię Prawa Mojżeszowego (Tory), ukazując jak stosować Prawo do konkretnych sytuacji życiowych.
Prawo żydowskie reguluje życie wyznawców tej religii w sposób bardzo szczegółowy. Jego podstawą jest Tora, zinterpretowana w części halachicznej Talmudu. Halacha dotyczy przepisów kultowo-liturgicznych, pokarmowych (koszerność) i różnych aspektów życia codziennego, obowiązujących Żydów ortodoksyjnych. Tradycyjnie mówi się o 613 przykazaniach (micwot), na które składa się 248 nakazów i 365 zakazów.
20.Istnieje kilka najważniejszych żydowskich świąt obchodzonych w określonych momentach cyklu rocznego, stanowiących podstawę rytuału i określających znaczenie dni świątecznych.
Należą do nich
  • Rosz ha-Szana - Nowy Rok
  • Jom Kipur - Dzień Pojednania
  • Sukkot - Święto Szałasów
  • Chanuka - Święto Odnowienia
  • Purim - Święto Losów
  • Pesach - Święto Wiosny lub Przaśników, Macy, Wolności
  • Szawuot - Pięćdziesiątnica - Święto Pierwszych Owoców
Judaizm
Znaleźliśmy 24 ciekawostki na temat judaizmu

Przeczytaj również

Ciekawostki o fontannie di Trevi Ciekawostki o skrzypcach Ciekawostki o Damie z gronostajem Ciekawostki o Kolumnie Zygmunta III Wazy Ciekawostki o ołtarzu Wita Stwosza w Krakowie

Rozerwij się trochę!

Lubisz quizy? My lubimy, dlatego wraz z portalem FunQuiz.pl zapraszamy do łączenia przyjemnego z pożytecznym.

Quizy o kulturze i sztuce Quizy z wiedzy ogólnej