Ciekawostki o buddyzmie

11
Choć pierwotny przekaz Buddy Siddhartha Gautama  (Śakjamuniego) uległ na przestrzeni lat ewolucji, pojawiły się różne nauki,  praktyki i nacisk na wybrane wątki z jego nauk, to istnieje wiele wspólnych elementów dla wszystkich tradycji i szkół buddyjskich.
Podstawowe założenia buddyzmu opierają się na Czterech Szlachetnych Prawdach, które zostały sformułowane przez Buddę Śakjamuniego podczas pierwszego kazania dla pięciu Ascetów w Parku Gazeli, w Sarnath (jedno z czterech najświętszych miejsc buddyzmu) i są akceptowane przez wszystkie tradycje buddyjskie. Kazanie to nosi nazwę "Kazania o Wprawieniu w Ruch Koła Dharmy.
12
Te Cztery Szlachetne Prawdy powstały w wyniku doświadczenia przez Buddę Śakjamuniego "Przebudzenia".
Są one postrzegane w buddyzmie jako głęboka analiza psychologiczna rzeczywistości i metodologia postępowania, a nie filozofia. Budda mówił do swoich mnichów, że Prawdy te są rzeczywiste, precyzyjne, dlatego nazywają się szlachetnymi.
  • Pierwsza Szlachetna Prawda o Cierpieniu - mówi o pięciu skupiskach istnienia związanych z przywiązaniem do cierpienia
  • Druga Szlachetna Prawda o Przyczynie Cierpienia - mówi, że przyczyną cierpienia jest pragnienie
  • Trzecia Szlachetna Prawda o Ustaniu Cierpienia - ustanie cierpienia to całkowite zaniknięcie i ustanie, wyrzeczenie się, zaniechanie, wyzwolenie, porzucenie pragnienia
  • Czwarta Szlachetna Prawda o Ścieżce Prowadzącej do Ustania Cierpienia - drogą do niej jest Szlachetna Ośmiostopniowa Ścieżka
13
Szlachetna Ośmiostopniowa Ścieżka jest zbiorem podstawowych zaleceń buddyzmu.
Zgodnie z Czwartą Szlachetną Prawdą ścieżka prowadzi do wyzwolenia, spokoju, wygaśnięcia cierpienia (dukkha), do bezpośredniej wiedzy, do oświecenia, do nirwany (określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia). Prowadzi ona do wyplenienia pożądań, awersji i iluzji. Składa się z ośmiu części.
  • Słuszny pogląd - zrozumienie prawa przyczyny i skutku, nietrwałości, pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia
  • Słuszne myślenie (postanowienie) - wykorzenienie żądzy i nieżyczliwości, postanowienie wyrzeczenia się złej woli i odstąpienie od wyrządzania wszelkiej krzywdy
  • Słuszne słowo (mowa) - wstrzymanie się od kłamstwa i obmowy, używanie mowy w celu przynoszenia pożytku innym
  • Słuszny czyn - polega na przestrzeganiu Pięciu Wskazań (nie odbierać sobie życia, nie brać tego co nie dane, dobrze prowadzić życie seksualne, nie używać złej mowy, nie odurzać się napojami i narkotykami, które prowadzą do nieuważności, powstrzymywać się od jedzenia po południu, nie stosować kosmetyków upiększających oraz nie sypiać w wysokich i luksusowych łożach)
  • Słuszne zarobkowanie - prawy sposób zarabiania na życie, aby nie łamać przykazań i nie przynosić szkody innym (handel bronią, żywymi istotami, narkotykami, truciznami), ale też powstrzymywanie się od rybołówstwa, rzeźnictwa, wojskowości, fałszu, zdrady, przepowiadania przyszłości, oszustwa, wykorzystywania
  • Słuszne dążenie (wysiłek) - dążenie do oświecenia
  • Słuszne skupienie - zachowanie uważności we wszystkim, co się przedsięwzięło
  • Słuszna medytacja - dążenie do stanów, w których zanika "ego"
14
Mnisi przestrzegają jeszcze dodatkowych szeregu wskazań, które są pogłębieniem Pięciu Wskazań.
Mnisi nie mogą dotykać kobiety. Aby utrzymać ciało i umysł w czystości, mnisi uczą się szanować wszystkie kobiety i traktować kobiety starsze jak matki, rówieśniczki jak siostry, a kobiety młodsze jak córki. Oprócz tego mnisi nie korzystają z pieniędzy ("złota i srebra") i przestrzegają szeregu reguł etycznego zachowania. Nie kładą się późno spać, gdyż prowadzi to do cierpienia.
15
Prawidłowe zrozumienie Czterech Szlachetnych Prawd wymaga zrozumienia doktryny nietrwałości oraz braku wiecznego "ja".
Oznacza to, że wszystkie zjawiska pozbawione są trwałej "istoty", że istnieją we wzajemnej współzależności, a nigdy niezależnie od warunków.
16
"Przebudzenie" (bodhi) jest określeniem użytym przez Buddę w celu nazwania swojego wewnętrznego doświadczenia.
"Przebudzenie", "Oświecenie", to zrozumienie, przebudzenie się ze snu, ignorancji i doświadczenie Trzech Cech Istnienia: nietrwałości, bolesności i braku niezmiennego "ja". Buddyści wierzą, że po osiągnięciu stanu bodhi, istota uwalnia się z sansary, czyli nieustannego cyklu narodzin i śmierci - przebudzenie oznacza tu uwolnienie się od cierpienia.

Do osiągnięcia bodhi prowadzi rozwinięcie pełnej doskonałości, umiejętne stosowanie 37 czynników wyzwolenia, zwanych "Skrzydłami ku Oświeceniu". Składają się na nie:
  • cztery podstawy uważności
  • cztery rodzaje właściwego wysiłku
  • cztery podstawy sukcesu
  • pięć duchowych zdolności
  • pięć duchowych mocy
  • siedem czynników Przebudzenia
17
W momencie przebudzenia znika wszelka żądza, gniew, ułuda, ignorancja, pragnienie, fałszywa wiara w "ja".
Wszystkie tradycje buddyjskie uznają trzy rodzaje Przebudzenia:
  • Samo W Pełni Przebudzenie - "Doskonałe Samoprzebudzenie"
  • Przebudzenie Ucznia - "Przebudzenie Przez Słuchanie"
  • Milczące Przebudzenie - "Osobiste Oświecenie"
18
Wygaśnięcie cierpienia określane jest w buddyzmie jako Nirwana.
Jest to stan wyzwolenia od cyklu narodzin i śmierci czyli sansary. Osoba, która osiągnęła stan nirwany, ma być wyzwolona od cierpienia i jego przyczyn, ponieważ usunęła niewiedzę, będącą źródłem cierpienia, a po jej śmierci nie dochodzi do kolejnego wcielenia.
19
Sansara jest nieustannym wędrowaniem, kołowrotem narodzin i śmierci, cyklem reinkarnacji, któremu podlegają wszystkie żywe istoty, włącznie z istotami boskimi.
Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy (przyczyna rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku). Wyzwolenie z sansary następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany.
20
Według buddyzmu ponowne narodziny mogą nastąpić w jednej z sześciu krain ponownych narodzin.
Są to: bogowie, tytani, ludzie, zwierzęta, głodne duchy i piekło. Pierwsze trzy są krainami szczęśliwych narodzin, trzy pozostałe - nieszczęśliwych narodzin. Krainy te przedstawiane są na kole życia, szczęśliwe u góry, nieszczęśliwe, na dole koła.