Rośliny
Ciekawostki o Babce lancetowatej
Plantago lanceolata
Ta popularna i powszechna roślina występuje pod wieloma nazwami: babka wąskolistna, babka koniczynowa, języczki polne czy żywiec. Jest bardzo szeroko rozprzestrzeniona, najczęściej spotkać ją można na otwartej przestrzeni, gdyż do wzrostu potrzebuje dużej ilości światła słonecznego. W rolnictwie uważana za chwast, została zrehabilitowana przez medycynę ludową, która wykorzystuje niemal każdą część rośliny w celach terapeutycznych.
1
Jest rośliną zaliczaną do rodziny babkowatych. Rodzina babkowatych dzieli się na 94 rodzaje i około 1900 gatunków.
2
Babka lancetowata jest byliną. Oznacza to, że żyje dłużej niż dwa lata i nie posiada zdrewniałych części nadziemnych.
3
Występuje na całym obszarze Polski. Znaleźć ją można na łąkach, pastwiskach, polanach, zboczach, obrzeżach pól, obszarach przydrożnych i na trawnikach. W obszarach uprawnych jest uważana za chwast. W ostatnich latach jej liczebność spada i ma związek ze wzrostem stosowania herbicydów.
4
Roślina wywodzi się z Eurazji. Jest również rozpowszechniona w obu Amerykach i Australii jako gatunek inwazyjny.
5
Najczęściej rozmnaża się przez wiatropylność. W niektórych populacjach babki lancetowatej zapylanie odbywa się również dzięki pszczołom.
6
Liście tej rośliny rosną w kształcie rozety. Zawierają śluzy, garbniki i kwas sjalowy. Ponad liśćmi wystają długie, pokryte rzęskami pędy, na czubku których tworzą się kwiatostany.
7
Kwiaty mają biały lub brunatno różowy kolor a rosnąc formują charakterystyczny, owalny kłos. Każdy kwiat wyposażony jest w szpiczasty przylistek. Korona kwiatu babki lancetowatej posiada 4 płatki i krótką rurkę.
8
Babka lancetowata kwitnie pomiędzy kwietniem a październikiem. Jedna roślina jest w stanie wyprodukować około 1000 nasion.
9
Owoce są błyszczące i niepofałdowane. Wewnątrz nich znajdują się czółenkowate nasiona osadzone pojedynczo lub podwójnie wewnątrz jajowatej torebki.
10
Nasiona rozprzestrzeniają się dzięki zwierzętom oraz ludziom. Spożyte przez zwierzę owoce, których pozostałości zostaną wydalone, mogą przenieść nasiona na znaczne odległości. W rolnictwie może się zdarzyć, że nasiona babki zbierane są równoczesnie ze zbożami w trakcie żniw i zanieczyszczają zbiory. Takie zboże podczas siewu z łatwością rozprzestrzenia nasiona babki lancetowatej.
11
Babka lancetowata jest skutecznym środkiem w przypadku krwawiących ran. Szybko tamuje przepływ krwi i stymuluje naprawę uszkodzonych tkanek.
12
Babka lancetowata była w przeszłości wykorzystywana jako źródło złoto-brązowego pigmentu do barwienia wełny. Obecnie pozyskuje się z niej złoty i brązowy barwnik do szerokiej gamy zastosowań.
13
Dojrzała roślina zawiera elastyczne i wytrzymałe włókna, które mogą być wykorzystywane w sytuacjach survivalowych. Z wykorzystaniem babki zwyczajnej można stworzyć prowizoryczny sznurek, żyłkę wędkarską, plecionkę lub szew. Z włókien tej rośliny można również produkować odzież.
14
Jest wykorzystywana w kuchni. Młode liście dodaje się ją jako składnik sałatek lub gotuje. Z gotowanych nasion powstaje produkt podobny do sago, natomiast mielone nasiona dodaje się do mąki przy wypieku chleba i ciast.
15
Śluz z okryw nasiennych babki lancetowatej stosowany jest jako środek usztywniający tkaniny.
16
Pełni istotną rolę w łańcuchu pokarmowym jako roślina pokarmowa dla dżdżownic i wielu gatunków motyli.
17
Jest wykorzystywana w medycynie naturalnej. Nasiona babki lancetowatej zawierają około 30% śluzu, który pęcznieje w jelitach, działając jako środek przeczyszczający i łagodzący podrażnione błony śluzowe. Wykorzystuje się je również jako wsparcie podczas leczenia chorób pasożytniczych układu pokarmowego.
18
Korzeń ma działanie łagodzące podrażnienia. Stosuje się go w przypadku ukąszeń jadowitych zwierząt od węży po owady.
19
Nasiona babki lancetowatej są przysmakiem kanarków.
