Artyści urodzeni 16 maja

Maciej Zembaty
1944
82 lat temu
Maciej Zembaty
Poeta, satyryk, tłumacz, muzyk
Tarnów, Polska

Ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim - tematem jego pracy magisterskiej była polska piosenka i gwara więzienna.

Debiutował w 1965 roku na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, na którym otrzymał nagrodę za "Romans otwocki" w wykonaniu Aliny Janowskiej i wyróżnienie za  piosenkę "Uszy". Był twórcą kabaretu "Dreszczowisko", w którym Elżbieta Jodłowska wylansowała przebój "W prosektorium".

W latach siedemdziesiątych związał się  z Programem Trzecim Polskiego Radia, gdzie zaczął prowadzić "Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy", autorską audycję "Płyty nasze i naszych przyjaciół" , "Zgryz" i serial "Rodzina Poszepszyńskich".  Był też jednym z prezenterów "Zapraszamy do Trójki" – pierwszej audycji nadawanej na żywo, z telefonicznym udziałem słuchaczy.

W 1972 roku zetknął się z piosenkami Leonarda Cohena - przetłumaczył przeszło osiemdziesiąt procent jego utworów.  Wydał  kilka płyt z własnymi aranżacjami i wykonaniami piosenek Cohena - sprzedaż albumu "Alleluja" przekroczyła 400 tys. egzemplarzy, zyskując status złotej płyty.

Współpracował z polskimi reżyserami - był scenarzystą i autorem muzyki  m.in. do filmów: "Około północy", "Sam na sam"  i serialu telewizyjnego "Siedem życzeń".

Był autorem piosenki „Ostatnia posługa”, śpiewanej na melodię marsza żałobnego Chopina.

Leopold Tyrmand
1920
106 lat temu
Leopold Tyrmand
Pisarz
Warszawa, Polska

Był wybitnym pisarzem, publicystą oraz znawcą i popularyzatorem jazzu w Polsce.

Pracował dla „Przekroju”, „Tygodnika Powszechnego”, „Ruchu Muzycznego”, „Rzeczpospolitej”, „Dziś i Jutro”  i „Expressu Wieczornego”. Znany  był z niekonwencjonalnego stylu życia , szybko stał się liderem powstającego ruchu jazzowego w Polsce. Organizował festiwale i koncerty, wydał też monografię "U brzegów jazzu".

W 1947 roku  ukazał się jego pierwszy zbiór opowiadań wojennych "Hotel Ansgar". W 1954 roku przez trzy miesiące prowadził dziennik, wydany później w Londynie jako „Dziennik 1954”. Sławę w kraju przyniosła mu opublikowana w 1956 roku powieść „Zły”, która szybo stała się bestsellerem. Opublikował również pierwszą część „Wędrówek i myśli porucznika Stukułki” i zbiór opowiadań „Gorzki smak czekolady Lucullus”.  Kolejne książki: „Siedem dalekich rejsów” i „Życie towarzyskie i uczuciowe”, zatrzymała cenzura.

W 1966 roku, po wcześniejszym pobycie we Francji i Izraelu osiedlił się w USA. Pracował dla magazynu „The New Yorker”, wykładał w State University of New York. W 1981 roku został dyrektorem Rockford Institute.

Zmarł na zawał serca podczas wakacji w Fort Myers na Florydzie 19 marca 1985 roku.