W okresie PRL był działaczem opozycji demokratycznej - w stanie wojennym był ścigany listem gończym, ukrywał się przez półtora roku.
W latach 1997–2015 był posłem na Sejm III, IV, V, VI i VII kadencji - marszałkiem Sejmu V kadencji.
W 2001 roku wspólnie z Jarosławem i Lechem Kaczyńskimi uczestniczył w założeniu partii Prawo i Sprawiedliwość - w latach 2001–2007 był jej wiceprezesem.
W rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego był wicepremierem oraz ministrem spraw wewnętrznych i administracji.
Pisał bajki oraz wiersze, zajmował się również tłumaczeniem poezji Johna Keatsa i Williama Butlera Yeatsa.
Zmarł na skutek choroby nowotworowej 7 kwietnia 2022 roku.