Nauka

Ciekawostki o platynie

Znaleźliśmy 27 ciekawostek na temat platyny

Drogocenny metal

Ten wyjątkowo rzadki i najdroższy z metali szlachetnych, kojarzy się głównie z wyrobami jubilerskimi. Kiedyś uznawany był za bezwartościowy, pogardliwie nazywany "platina" - sreberko - uznawany za bezwartościową odmianę srebra. Obecnie platyna jest bardzo cennym i pożądanym surowcem, zdecydowanie cenniejszym od złota.
1
Platyna jest pierwiastkiem chemicznym (Pt) z grupy metali przejściowych.
Metale przejściowe to grupa pierwiastków chemicznych obejmująca grupy poboczne (tj. grupy 3-12) układu okresowego. Są to pierwiastki, których atomy lub kationy mają niecałkowicie zapełnioną podpowłokę d. Wszystkie te pierwiastki mają tendencję do tworzenia kationów, dobrze przewodzą ciepło i elektryczność, są ciągliwe i tworzą stopy - wykazują typowe cechy metali.
2
Odkryto ją dopiero w 1735 roku w Kolumbii.
Platynę znaleziono w złotodajnym piasku kilku południowoamerykańskich rzek, skąd Anglik Wood sprowadził ją do Anglii. Profesor chemii w Cambridge R. Watson uznał ją w 1750 roku za odrębny metal.
3
Nazwa "platyna" jest zdrobnieniem hiszpańskiego słowa "plata" (srebro).
Aby podkreślić bezużyteczność tego nowo odkrytego metalu, poszukiwacze złota mówili o nim pogardliwie "platina", co oznacza sreberko, jego gorszą odmianę. Jako pierwszy nazwy platina użył hiszpański astonom i oficer marynarki Antonio de Ulloa w swoich zapiskach z ekspedycji naukowej w 1736 roku.
4
Zanieczyszczona, naturalna platyna prawdopodobnie była nieświadomie wykorzystywana przez starożytnych egipskich rzemieślników zamiast srebra.
Prawdopodobnie również Indianie z Ameryki Południowej wykorzystywali ją do wyrobu swoich ozdób jeszcze przed Hiszpanami.
5
Gdy dawni poszukiwacze złota natrafiali na złoża, zauważali, że bryłki złota niemalże oklejone są srebrnym metalem.
Byli oni negatywnie nastawieni do platyny, gdyż czyste złoto nie było do końca czyste, było połączone z platyną i metale trudno było rozdzielić. Usuwanie platyny często wiązało się ze stratami kruszcu, na którym im zależało. Platyna w związku z tym była przez nich znienawidzona i traktowana z pogardą.
6
Fałszerze złotych monet natomiast wykorzystywali platynę w swoim niecnym procederze.
Zwykle do fałszowania złotych monet używali ołowiu. Nie znając wartości platyny, zamiast ołowiu (metale miały podobną wagę) monety produkowali z platyny, pokrywając je jedynie cienką warstwą złota. Nie było sposobu, aby odróżnić, co jest prawdziwym złotem.
7
Hiszpanie znaleźli inny sposób na pozbycie się platyny.
Kontrolowali jej wydobycie, ładowali na statki, a następnie pozbywali się jej w wodach Oceanu Atlantyckiego.
8
Gdy platyna został uznana za odrębny metal, jej dokładniejszym badaniem zajął się dyrektor mennicy w Sztokholmie H.T. Scheffer.
Pierwszy kawałek platyny udało się stopić francuskiemu chemikowi P. Macquerowi w 1758 roku, a w 1772 roku otrzymano platynowe blaszki i druciki oraz nauczono się otrzymywać platynę kowalną z platyny gąbczastej.
9
Jako pierwszy platynę opisał humanista włoski G.C. Scaliger.
Miało to miejsce w XVI wieku. Opisał on ją jako metal nie dający się stopić ani za pomocą ognia, ani żadnych "hiszpańskich sztuczek".
10
W stanie czystym platyna jest srebrzystobiałym metalem o silnym połysku.
Jest kowalna i ciągliwa. Nie reaguje z tlenem, wodą, kwasem chlorowodorowym i azotowym. Daje roztwór w wodzie królewskiej (mieszanina stężonego kwasu solnego i azotowego, w stosunku 3:1), tworząc kwas heksachloroplatynowy. Ponadto reaguje z halogenami, siarką, cyjankami i silnymi zasadami. Jest łatwopalna w formie silnie rozproszonej.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o padalcu zwyczajnym
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
Ciekawostki o Florencji
Florencja jest stolicą Toskanii i jej najbardziej zaludnionym miastem. W okresie średniowiecza była jednym z najbogatszych miast tamtej epoki. Wielu n ...
Ciekawostki o Masadzie
Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obro ...
Ciekawostki o wilkach
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
Ciekawostki o tygrysach
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
Ciekawostki o Kosie zwyczajnym
Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli drozdowatych. Według szacunków, globalna populacja tych ptaków może wynosić nawet pół mil ...
Ciekawostki o Meksyku
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...