Urodzeni 21 maja

Siergiej Szojgu
1955
71 lat temu
Siergiej Szojgu
Wojskowy, polityk
Czadan, ZSRR

Jest jednym z najważniejszych rosyjskich polityków i wieloletnim bliskim współpracownikiem Vladimira Putina.

Ukończył studia w Krasnojarskim Instytucie Politechnicznym w zakresie inżynierii budownictwa - jest doktorem nauk ekonomicznych. Od 1988 roku działa w aparacie Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego.

Decyzją Prezydenta Federacji Rosyjskiej - Władimira Putina,  z dnia 6 listopada 2012 roku, został mianowany ministrem obrony Federacji Rosyjskiej. 

W lutym 2022 roku, dowodzone przez niego wojska dokonały inwazji na Ukrainę - oskarżane są one o dokonanie zbrodni wojennych. 

Od maja 2024 roku pełni funkcję sekretarza Security Council of Russia, czyli jednego z głównych doradców Putina ds. bezpieczeństwa narodowego.

Leszek Teleszyński
1947
79 lat temu
Leszek Teleszyński
Aktor
Kraków, Polska

Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie ukończył w 1969 roku.  Debiutował w 1968 roku na scenie krakowskiego Teatru Ludowego, z którym związany był w latach 1969–1971. Należał do zespołach teatrów: Narodowego i Polskiego w Warszawie.

W kinie debiutował w 1971 roku w dramacie wojennym Andrzeja Żuławskiego "Trzecia część nocy". W następnym roku zagrał w kolejnym filmie Andrzeja Żuławskiego - "Diabeł".

Szeroką rozpoznawalność przyniosła mu rola księcia Bogusława Radziwiłła w ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza "Potop" oraz amanta ordynata Waldemara Michorowskiego w adaptacji powieści Heleny Mniszkówny "Trędowata"

Popularność przyniosła mu także rola redaktora Maja w serialu sensacyjnym "Życie na gorąco".  

Günter Blobel
1936
90 lat temu
Günter Blobel
Biolog, laureat Nagrody Nobla
Waltersdorf, NIemcy

Studiował medycynę we Frankfurcie nad Menem , Monachium , Kilonii , Fryburgu Bryzgowijskim i Tybindze.  W 1967 roku na Uniwersytecie Wisconsin uzyskał stopień doktora. Następnie przeniósł się na Uniwersytet Rockefellera w Nowym Jorku, na którym w 1992 roku został mianowany profesorem zwyczajnym.

Prowadził badania nad transportem cząsteczek białek przez błony wewnątrzkomórkowe. Był współautorem teorii (tzw. hipoteza sygnałowa), według której, każde nowo powstałe białko ma na jednym końcu dodatkową, krótką sekwencję aminokwasów, umożliwiającą mu przemieszczenie się przez błonę.

W 1999 roku otrzymał Nagrodę Nobla za badania nad mechanizmem i identyfikacją wewnętrznych sygnałów kierujących transportem i lokalizacją białek w komórkach. 

W 2000 roku Uniwersytet Karola w Pradze przyznał mu tytuł doktora honoris causa.

Willem Einthoven
1860
166 lat temu
Willem Einthoven
Lekarz, neurofizjolog, laureat Nagrody Nobla
Semarang, Holandia

Był profesorem na Uniwersytecie w Lejdzie.

Opracował teorię pola elektrycznego serca oraz ogólne prawo projekcji prądów czynnościowych serca na powierzchnię ciała. Był twórcą podstaw elektrokardiografii, ustalił związek kardiogramu ze skurczami mięśnia sercowego i na tej podstawie zaczął diagnozować choroby serca. Zajmował się również zjawiskami elektrycznymi układu nerwowego.

Za odkrycie mechanizmu rejestracji elektrokardiogramu w 1924 roku  otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny.

 

Léon Bourgeois
1851
175 lat temu
Léon Bourgeois
Prawnik, polityk, laureat Nagrody Nobla
Paryż, Francja

W 1895 roku został premierem Francji. Angażował się w sprawy społeczne, reformował prawo pracy, system szkolnictwa i uniwersytetów oraz opiekę zdrowotną. Był twórcą francuskiego solidaryzmu.

Przewodniczył delegacji francuskiej na Konferencję Pokojową w Hadze i przewodniczył Komisji Arbitrażu Międzynarodowego. Uważany jest za jednego z duchowych ojców Ligi Narodów - w 1920 roku został wybrany pierwszym przewodniczącym Rady Ligi Narodów. 

Za swoją działalność w Lidze Narodów otrzymał w 1920 roku Pokojową Nagrodę Nobla.

Louis Renault
1843
183 lat temu
Louis Renault
Prawnik, pedagog, laureat Nagrody Nobla
Autun, Francja

Był profesorem prawa rzymskiego i handlowego na Uniwersytecie w Dijon. W 1873 roku został profesorem na wydziale prawa w Instytucie Studiów Politycznych w Paryżu (Sciences Po) i na Uniwersytecie Paryskim, gdzie w 1881 roku został profesorem prawa międzynarodowego.

Znany był jako arbiter w sporach międzynarodowych. Brał udział w dwóch konwencjach haskich - w 1899 i w 1907 roku oraz w Londyńskiej Konferencji Morskiej. 


W 1907 roku, wspólnie z Włochem Ernesto Monetą otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

Był odznaczony m.in. Legią Honorową.

Izabela Lubomirska - Elżbieta z Czartoryskich Lubomirska
1736
290 lat temu
Izabela Lubomirska - Elżbieta z Czartoryskich Lubomirska
Księżna , kolekcjonerka sztuki
Warszawa, Polska

Była jedną z najwybitniejszych kobiet w Polsce XVIII wieku. Brała czynny udział w życiu politycznym kraju. 

9 czerwca 1753 roku wyszła za mąż za Stanisława Lubomirskiego, późniejszego marszałka wielkiego koronnego, z którym miała czworo dzieci.

Była jedną z najbogatszych właścicielek ziemskich w Rzeczypospolitej. Należał do niej pałac w Wilanowie, pałac w Ursynowie ( zwany wówczas Rozkoszą), pałacyk Mon Coteau na Mokotowie (dzisiejszy Pałac Szustra). Zainicjowała budowę Teatru Narodowego w Warszawie i  przebudowę (w stylu rokoko) zamku w Łańcucie - rodzinnego majątku męża. 

Wyróżniała się jako postępowa opiekunka chłopów – w swoich majątkach zakładała szkoły i szpitale.