Po pierwszym okresie gwałtownej ekspansji wszechświat zaczął się ochładzać.

Wraz ze spadkiem temperatury wyodrębniły się cząsteczki subatomowe a następnie atomy. Wszechświat wypełnił się pierwotną materią – obłokami gazowymi składającymi się głównie z wodoru i niewielkiej ilości heli i litu. Pod wpływem grawitacji pierwsze atomy zaczęły zbliżać się do siebie i tworzyć bardziej gęste skupiska, dając początek pierwszym gwiazdom i galaktykom.