Zwierzęta

Ciekawostki o zającach

Znaleźliśmy 17 ciekawostek na temat zajęcy

Zwierzęta pełne gracji i zwinności

Zające od wieków fascynują ludzi swoją szybkością, zwinnością, wyjątkowymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz znaczącą rolą w ekosystemach. Niezależnie od tego, czy przemierzają otwarte pola Europy, gęste lasy Ameryki Północnej, czy tundry Arktyki, zawsze przyciągają uwagę swoją nieuchwytnością i zdolnością przetrwania w różnych środowiskach.

Ich długie uszy, potężne tylne nogi i zdolność do wykonywania imponujących skoków czynią je jednymi z najbardziej rozpoznawalnych i interesujących przedstawicieli świata przyrody.

Zające
1
Zające są ssakami należącymi do rodziny zającowatych (Leporidae).

Występują na niemal wszystkich kontynentach, a ich różnorodność i zdolności adaptacyjne sprawiają, że można je spotkać w różnych środowiskach - od lasów, przez stepy, aż po pustynie i tundry.

2
W Polce występują dwa gatunki zajęcy.
Jeden to zając szarak (Lepus europaeus) i drugi, zając bielak ( Lepus timidus ). Bielak jest w Polsce bardzo rzadki i występuje tylko w północno-wschodnim rejonie. Szarak lubi otwarte przestrzenie ( łąki ), bielak lepiej czuje się w dużych lasach. Zając bielak objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.
3
Charakterystyczne długie uszy zająca nie tylko pomagają w wykrywaniu dźwięków z dużej odległości, ale też odgrywają rolę w termoregulacji.

Uszy zajęcy są znacznie dłuższe w porównaniu do wielu innych zwierząt, mogą stanowić nawet jedną trzecią długości ciała zająca. Są wąskie, wydłużone i ruchome, co pozwala im na obracanie w różnych kierunkach. Ich wewnętrzna struktura zawiera wiele drobnych naczyń krwionośnych, które mają istotne znaczenie w termoregulacji. W ciepłe dni zające mogą odprowadzić nadmiar ciepła poprzez swoje uszy, gdzie przepływa krew chłodzona przez przepływ powietrza wokół naczyń krwionośnych. W chłodniejsze dni zające kładą uszy po sobie minimalizując utratę ciepła.

Prze odpowiednie ustawienie i ruchy uszu zające mogą sygnalizować innym osobnikom obecność drapieżników.

4
W przeciwieństwie do wielu innych gatunków, zające nie wykazują wyraźnego dymorfizmu płciowego.

Nie występują u nich różnice w kolorze czy wzorze futra. Samice są nieco większe od samców, a różnice anatomiczne dotyczą głównie narządów rozrodczych. W zachowaniach godowych samce mogą wykazywać większą agresję i angażować się w walki i pokazy mające na celu przyciągnięcia samic.

5
Choć są samotnikami, mogą czasem tworzyć luźne grupy w miejscach, gdzie jest obfitość pożywienia.

Takie spotkania są zazwyczaj tymczasowe i wynikają głównie z okoliczności zewnętrznych, a nie z naturalnej potrzeby życia w grupie. Jako samotniki prowadzą terytorialny tryb życia i unikają kontaktów z innymi osobnikami poza okresem godowym. Żerują również głównie samotnie.

6
Zające , podobnie jak króliki, produkują dwa rodzaje odchodów: normalne odchody oraz cekotrofy - miękkie, bogate w składniki odżywcze i zawierające bakterie jelitowe, które pomagają w dalszym trawieniu.

Zające mają specjalny rodzaj fermentacji w jelicie ślepym, gdzie bakterie pomagają rozkładać celulozę z pokarmu roślinnego. Proces ten nie jest  jednak skuteczny na tyle, aby wszystkie składniki odżywcze mogły być wchłonięte podczas pierwszego przejścia przez układ pokarmowy.

Aby maksymalnie wykorzystać dostępne składniki odżywcze, zające zjadają cekotrofy bezpośrednio z odbytu. Są one pokryte śluzem, który chroni je przed kwasem żołądkowym, pozwalając im na przejście do jelit, gdzie mogą być ponownie trawione i wchłonięte.

Proces cekotrofi jest kluczowy dla zdrowia i przetrwania zajęcy, szczególnie w środowiskach ubogich w pożywienie.

7
Zające są roślinożerne.

Żywią się trawą, koniczyną, burakami, marchwią, ziemniakami, kapustą, rzepakiem, seradelą i oziminami zbóż. Pietruszka, kapusta i buraki stanowią największy przysmak zajęcy. W zimie, kiedy pola pokryte są śniegiem, zwierzęta te żerują w ogrodach, gdzie obgryzają korę drzew owocowych, pączki drzew i krzewów.

Zające przebywające w lesie żywią się roślinnością leśną, m.in. ziołami, pączkami drzew liściastych, miękką soczystą korą, owocami drzew i krzewów (żołędziami, żarnowcem).

8
Mają doskonały słuch, węch i bardzo sprawne oczy.
Dzięki ustawieniu oczu, świetnie widzą co dzieje się wokół- także za nimi. Kąt widzenia to niemal 360 stopni.
9
Tylne łapy zajęcy są dłuższe niż przednie. Są one kluczowym elementem ich anatomii, dostosowanym do szybkiego biegania, skakania i obrony przed drapieżnikami.

Długość i siła tylnych łap pozwalają zającom na wykonywanie długich i potężnych skoków. Silne mięśnie tych łap umożliwiają osiąganie dużych prędkości, co jest kluczowe podczas ucieczki przed drapieżnikami. Dzięki dobrze rozwiniętej muskulaturze, zające mogą wykonywać gwałtowne zwroty i skoki.

Stopy tylnych łap są szeroki i mają twarde poduszki oraz pazury, które zapewniają dobrą przyczepność do podłoża. Pazury pomagają również w kopaniu i manewrowaniu na różnorodnych powierzchniach. Dzięki długim tylnym łapom zające mogą wykonywać skoki na odległość kilku metrów w jednym skoku.

Tylne łapy są również używane w obronie. Zające mogą używać swoich mocnych nóg do kopania i uderzania drapieżników, co czasami pomaga w ucieczce. Kiedy zające odpoczywają, ich tylne łapy są złożone pod ciałem, co pomaga im w kamuflażu i minimalizowaniu widoczności przed drapieżnikami.

U zajęcy bielaków żyjących w chłodniejszych klimatach, tylne łapy pokryte są gęstszym futrem zimą.

10
Samica zająca rodzi po 42 dniach ciąży zwykle 2-4 młode.

Młode rodzą się dobrze wyrośnięte, owłosione, z otwartymi oczami. Przez okres 2-3 tygodni karmione są mlekiem matki, która nie troszczy się zbytnio o swoje potomstwo. Bardzo wcześnie pozostawia je same, przychodzi tylko je nakarmić, a po 2-3 tygodniach całkowicie przestaje się nimi opiekować. Młode zajączki do czasu wyrośnięcia żyją razem, a później rozłączają się. Jednak nie odchodząc zbyt daleko od miejsca urodzenia. Pełny rozwój fizyczny osiągają po 6 miesiącach.

W ciągu roku mogą nastąpić 4 wykoty - pierwszy w marcu (młode nazywa się marczakami), drugi w maju, w lipcu-sierpniu trzeci, a czasami czwarty we wrześniu. Rocznie jedna samica może dać w sprzyjających okolicznościach 8-10 młodych.

11
Zające mają wielu naturalnych wrogów, co wpływa na ich zachowania, sposób życia i strategię przetrwania.

Jednym z głównych drapieżników zajęcy w Europie, Azji i Ameryce Północnej są lisy, które polują na nie głównie o zmierzchu i w nocy, kiedy te są najbardziej aktywne. Do innych drapieżników należą wilki, rysie, psy, kuny, tchórze, a także drapieżniki powietrzne, jak orły (zwłaszcza orzeł przedni), puchacze, jastrzębie, myszołowy i wrony siwe.

Zagrożeniem dla populacji zajęcy jest również działalność człowieka - polowania oraz niszczenie siedlisk.

12
Stosują strategie obronne przed drapieżnikami.

Stosują kamuflaż dostosowując kolor futra do otocznia - zając bielak zmienia kolor futra na biały zimą, aby wtopić się w otocznie. Są niezwykle szybkie i zwinne, potrafią biec bardzo szybko i wykonywać nagłe zwroty, aby zmylić drapieżnika. Potrafią poruszać się bardzo cicho, co pomaga im unikać wykrycia przez wroga. Często ukrywają się w gęstej roślinności, norach lub zagłębieniach ziemi.

Wszystkie te cechy pomagają im unikać drapieżników i zwiększają ich szanse na przetrwanie w dzikiej naturze.

13
W okresie godowym często dochodzi do walk między samicami.
W ten sposób samice pokazują nachalnym samcom, że nie są nimi zainteresowane.W trakcie bójki samice stają na tylnych łapach i walczą przednimi. Nazywane jest to boksowaniem.
14
Zające są szybkimi zwierzętami i na krótkich dystansach mogą biegać z prędkością do osiemdziesięciu kilometrów na godzinę.

Poruszają się skokami o długości 2 metrów, zarówno w dal, jak i wzwyż. Zając europejski na dłuższych dystansach  może biegać z prędkością do 55 km/h. Pięć gatunków zająców występujących w środkowej i zachodniej Ameryce Północnej potrafi biegać z prędkością 65 km/h na dłuższych dystansach i skakać na wysokość do 3 m.

15
Średnia długość życia zajęcy różni się w zależności od gatunku oraz warunków środowiskowych, w których żyją.

 Żyjące na wolności szaraki ((Lepus europaeus) mogą żyć od 4 do 12, jednak średnia długość życia wynosi zazwyczaj około 5-7 lat. W sprzyjających warunkach, z dobrym dostępem do pożywienia i niewielką presją drapieżników, niektóre osobniki mogą dożywać nawet 12 lat, ale stanowi to niewiele ponad 2% populacji.

Zające Bielaki (Lepus timidus) mają podobną długość życia, która na wolności wynosi średnio 4-7 lat.

 

16
Są zwierzętami nocnymi. Przemieszczają się i odżywiają w nocy, a dnie najczęściej przesypiają w kotlinach.

Posiadają ich kilka na swoim terenie, to jest obszarze o promieniu do 1 kilometra. Zając wybiera jedną z nich w zależności od pogody i kierunku wiatru.

Kotlinę stanowi specjalnie wykopane w tym celu zagłębienie w ziemi lub jakaś bruzda czy przypadkowy dołek. Leżąc w bruździe zając jest najczęściej do połowy odsłonięty, zwracając głowę w kierunku wiejącego wiatru, aby łatwo uchwycić zbliżające się zagrożenie. Na miejsce dziennego przebywania zajęcy mają wpływ warunki atmosferyczne. Jeśli pada deszcz, chronią się one w lasach, pod krzakami czy w wysokich uprawach.

17
Zające są doskonałymi pływakami. Dzięki temu mogą unikać drapieżników, szukać nowych terenów do żerowania lub migrować w poszukiwaniu lepszych warunków.

Choć są zazwyczaj kojarzone z szybkością i zwinnością na lądzie, ich zdolności pływackie są imponujące. Umiejętność pływania przydatna jest w okolicznościach, gdy muszą pokonać rzekę, jezioro czy inny zbiornik wodny.

Pływają poruszając wszystkimi czterema łapami. Ich silne tylne nogi, które są przystosowane do skakania, są również skuteczne w wodzie, napędzając zwierzę do przodu. Jeśli jest to konieczne, mogą pływać na długich dystansach. Zdolność pływania jest częścią ich instynktu ucieczki. Kiedy zając jest zagrożony przez drapieżnika, może wskoczyć do wody i popłynąć na drugi brzeg, aby uniknąć schwytania.

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

19 ciekawostek o Królikach
19 ciekawostek o Królikach
Choć są łatwą zdobyczą dla drapieżników, skolonizowały niemal cały świat
Dzikie króliki często padają ofiarą węży, orłów, jastrzębi, sów, lisów i szopów. Pomimo tak wielu drapieżników, ich populacja nie jest zagrożona. Dużą ...
31 ciekawostek o dziobaku australijskim
31 ciekawostek o dziobaku australijskim
Najdziwniejszy ssak żyjący na Ziemi
Dziobak australijski jest przedstawicielem stekowców, będących brakującym ogniwem ewolucji pomiędzy gadami a ssakami. Jest gatunkiem endemicznym, żyją ...
17 ciekawostek o psach Chihuahua
17 ciekawostek o psach Chihuahua
Ruchliwe i bardzo odważne psy
Chihuahua to niewielkie czworonogi, których waga nie powinna przekraczać 3 kg. Nadają się idealnie na psy domowe, które odwdzięczą się opiekunom za tr ...
16 ciekawostek o koalach
16 ciekawostek o koalach
Nie mają nic wspólnego z misiami
Koale to bardzo charakterystyczne zwierzęta występujące tylko i wyłącznie w Australii. Znane są ze swojego spokojnego temperamentu. Żyją spokojnie w k ...
14 ciekawostek o szakalu złocistym
14 ciekawostek o szakalu złocistym
Drapieżny ssak z rodzaju wilków
Pojawienie się w Polsce szakala złocistego jest doskonałym przykładem postępujących zmian klimatycznych na kuli ziemskiej. Zmieniające się warunki umo ...
16 ciekawostek o wyżle czeskim fousku
16 ciekawostek o wyżle czeskim fousku
Jeden z najbardziej popularnych psów polujących w Czechach
Wyżeł czeski szorstkowłosy, powszechnie znany jako fousek, prawdopodobnie powstał ze skrzyżowania wyżła niemieckiego szorstkowłosego z gryfonem szorst ...
18 ciekawostek o lemurach
18 ciekawostek o lemurach
Lemur - symbol Madagaskaru a także samozwańczy Król Julian XIII, bohater serii filmów "Madagaskar", postać którą pokochali wszyscy
Lemury należą do ssaków naczelnych z rodziny Lemurowatych. Są zwierzętami niezwykłymi, rozpoznawalnymi dzięki kontrastowemu ubarwieniu i ogromnym oczo ...
19 ciekawostek o kaszalocie spermacetowym
19 ciekawostek o kaszalocie spermacetowym
Jedno z najważniejszych zwierząt dla morskich ekosystemów
W głębiach oceanów, tam gdzie światło słoneczne traci swe znaczenie, króluje jedne z najbardziej majestatycznych i enigmatycznych mieszkańców mórz - k ...

Najnowsze tematy

10 Ciekawostek o Kawie Speciality
10 Ciekawostek o Kawie Speciality
Kawa Speciality
Kawa speciality – to nie tylko napój, ale i prawdziwa uczta dla zmysłów, która zachwyca swoją różnorodnością smaków i aromatów. Czy wiesz, co sprawia, ...
Jak wygląda praca w firmie zarządzającej nieruchomościami?
Jak wygląda praca w firmie zarządzającej nieruchomościami?
Zarządzanie nieruchomościami to kompleksowy biznes. Firmy mogą zajmować się różnego typu własnościami, od budynków mieszkalnych po te użytkowe i przem ...
27 ciekawostek o mrówkach
27 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...

Podobne tematy