Zwierzęta
Ciekawostki o Kaczce krzyżówce
Anas platyrhynchos
Krzyżówka pospolita to najpopularniejszy ptak łowny w Polsce. Jest bardzo liczna i z łatwością zasiedla różne środowiska do których doskonale się adaptuje. Pomimo faktu, że myśliwi chętnie i często polują na ten gatunek, nie boi się ludzi i nie stroni od ich towarzystwa często podpływając na nieznaczne odległości (w nadziei na dokarmienie). Należy pamiętać, by nie karmić tych ptaków chlebem, gdyż taka dieta może doprowadzić u dorosłych kaczek do śmiertelnego schorzenia - anielskiego skrzydła.
1
W sezonie lęgowym występuje na północy Ameryki Północnej, Grenlandii, północnej Europie i Azji środkowej aż po Kamczatkę. Całorocznie występuje na terenie USA, Europy zachodniej, Turcji, Kazachstanu, Chin, Uzbekistanu, Turkmenistanu, Afganistanu i północnego Iranu. Zimuje na południu USA, w Meksyku na Kubie, wzdłuż Nilu na terenie Egiptu i Sudanu, w Indiach i Pakistanie i Japonii.
2
Zasiedla wiele różnych środowisk. Spotkać je można zarówno w Tundrze jak i obszarach podzwrotnikowych, zarówno w wodach słodkich jak i słonawych. Preferują wody płytkie, porośnięte wodną roślinnością. w których dno znajduje się głębokości poniżej jednego metra.
3
Jest to gatunek o dużych zdolnościach przystosowawczych, zdolny do życia nawet na obszarach miejskich. W niektórych regionach świata jest uważana za gatunek inwazyjny, który zdolny jest wyprzeć bardziej wrażliwe gatunki wodnego ptactwa.
4
Od krzyżówki zwyczajnej pochodzi kaczka domowa. Wyróżniamy ponad 300 ras tych ptaków. Są hodowane dla jaj, pierza, mięsa ale również jako zwierzęta ozdobne. Pierwsze udokumentowane przypadki sprzed 4000 tysięcy lat udomowienia pochodzą z południowo-wschodniej Azji. Były również hodowane w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie jednak nie zostały tam udomowione. Aby uniemożliwić im ucieczkę trenuje się je by umiały wrócić do domu lub podcina skrzydła.
5
Poza sezonem lęgowym obie płci są do siebie podobne. Kolor upierzenia jest kremowo-brązowy z jaśniejszym podgardlem. Przez oko przechodzi Dziób koloru pomarańczowego z czarnymi plamami. Samiec ma żółty dziób, rdzawy kolor piersi i czarne pokrywy nadogonowe.
6
W sezonie lęgowym ubarwienie samca ulega spektakularnym zmianom. Głowa nabiera opalizującej na zielono barwy, którą od reszty brązowo-stalowego ciała oddziela wąska biała opaska. Pierś jest brązowa i również opalizująca. Sterówki są biało-szare za wyjątkiem dwóch środkowych, które są czarne.
7
Została introdukowana do Australii, Nowej Zelandii i Ameryki Południowej. Introdukowano ją również do Nowej Kaledonii ale tamtejsza populacja wymarła. Ze względu na swój migracyjny charakter można ją spotkać na Karaibach.
8
Jest średniej wielkości ptakiem wodnym. Samce są większe i cięższe od samic. Długość ciała wynosi od 50 do 65 cm a rozpiętość skrzydeł 81 do 98 cm. Waga dorosłych osobników pomiędzy 0.7 a 1.6 kg.
9
Bardzo dobrze latają, mogą rozwijać prędkości do 90 km/h.
10
Jest gatunkiem wszystkożernym, bardzo elastycznym pod względem wyboru pożywienia. Główną część diety krzyżówek stanowią ślimaki, chrząszcze, ważki i muchy, dżdżownice, skorupiaki i roślinność wodna. W sezonie lęgowym, migracyjnym i zimą prawie ⅔ ich diety stanowi pokarm roślinny.
11
Sezon lęgowy trwa od kwietnia do lipca. Zwykle tworzą pary monogamiczne ale samce mogą krzyżować się również z innymi samicami.
12
Gniazda zakładają na ziemi lub na drzewach, zwykle w pobliżu brzegu choć nie jest to regułą. Budują je przeważnie z trawy a wyściełają piórami.
13
Wyprowadzają jeden lęg w roku, samica składa od 8 do 13 jaj. Są koloru jasno kremowego i mają wymiary 58 x 32 mm. Składane są co drugi dzień a samica zaczyna je wysiadywać gdy prawie wszystkie są złożone. Młode wykluwają się po około 28 dniach i pozostają podlotkami przez kolejne 50 do 60.
14
Młode są zagniazdownikami zdolnymi do pływania zaraz po wykluciu. Pozostają jednak w pobliżu matki, zaczynają być samodzielne po około 2 miesiącach. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 14 miesięcy.
15
Globalna populacja kaczki krzyżówki szacowana jest na 19 milionów osobników. W sezonie lęgowym w Polsce przebywa od 900 tys. do 1,2 mln sztuk. Krzyżówka jest najprawdopodobniej najliczniejszym gatunkiem kaczki.
16
Łatwo krzyżują się z innymi gatunkami kaczek. Krzyżówki takie często pozostają płodne.
17
Średnia długość życia kaczki krzyżówki w naturze to 3 lata. Mogą jednak żyć znacznie dłużej nawet ponad 20. Najstarszy udokumentowany wiek tych ptaków to 29 lat.
18
Najczęściej padają ofiarą ptaków drapieżnych, kruków, łasic, węży, szopów, lisów i dużych ryb takich jak sum i szczupak. Są też przedmiotem polowań, w Polsce sezon polowań na krzyżówki trwa od 1 września do 31 grudnia.
19
Już w neolicie na terenie Grecji ludzie polowali na te ptaki. Padały ofiarą myśliwych częściej niż inne gatunki ze względu na ich dużą liczebność. Najczęściej przygotowuje się je poprzez duszenie lub pieczenie w towarzystwie słodkich dodatków takich jak jabłka, gruszki czy żurawina.
20
Nie jest gatunkiem zagrożonym. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody klasyfikuje krzyżówkę zwyczajną jako gatunek najmniejszej troski (least concern).
