Rośliny

Ciekawostki o palmie kokosowej

Znaleźliśmy 13 ciekawostek na temat palmy kokosowej

Drzewo, które zaspokaja wszystkie potrzeby życia

Palma kokosowa (Cocos nucifera) to ikoniczne drzewo tropikalne, które od wieków odgrywa kluczową rolę w życiu społeczności zamieszkujących obszary o ciepłym klimacie. Od tysięcy lat zapewnia mieszkańcom tropikalnych wybrzeży doskonałe źródło pożywienia i surowców: jej owoce stanowią pożywny pokarm i napój, drewno służy do budowy chat, liście -pokrycia dachowe.

Jej wyjątkowe cechy i wszechstronne zastosowania uczyniły ją nieodłącznym elementem kultury, gospodarki i ekosystemów tropikalnych.

Jednym z najbardziej cenionych darów, jakie ta palma oferuje, są kokosy - owoce, które zdobią krajobrazy i stanowią cenny surowiec, mający znaczenie żywieniowe, kosmetyczne i przemysłowe. Nie bez powodu w przeszłości nazywano je drzewami tysiąca zastosowań.

Palma kokosowa
1
Palma kokosowa (Cocos nucifera), zwana też kokosem, kokosowcem lub kokosem właściwym jest monotypowym gatunkiem należącym do rodziny arekowatych (Arecaceae) - rodziny palm.

Jest jedynym gatunkiem (monotyp) rodzaju Cocos, posiadającym różne odmiany. Nazwa tego rodzaju pochodzi od XVI-wiecznego portugalskiego słowa coco, co oznacza "głowę" lub "czaszkę" , ze względu na trzy wgłębienia w łupinie orzecha kokosowego, które przypominają rysy twarzy.

2
Palma kokosowa pochodzi z obszarów tropikalnych i subtropikalnych, ale jej dokładne pochodzenie nie jest w pełni ustalone.

Jest to trudne do jednoznacznego ustalenia, ponieważ jej nasiona potrafią przetrwać długie podróże morskie, co doprowadziło do naturalnego rozprzestrzeniania się gatunku w różnych rejonach tropikalnych. Niektóre źródła wskazują na Azję Południowo-Wschodnią (z obszarem dzisiejszej Indonezji i Malezji) jako prawdopodobne miejsce pochodzenia, jednak podobne teorie mówią o obszarze Oceanii.

Współcześnie palma kokosowa występuje głównie w rejonach Azji Południowo-Wschodniej (Indonezja, Malezja, Filipiny, Tajlandia, Wietnam) Oceanii (wyspy Pacyfiku, w tym Hawaje, Fidżi, Samoa i in.), Afryki (Wybrzeże Kości Słoniowej, Nigeria, Zanzibar) i Ameryki Łacińskiej (Brazylia, Kolumbia).

 

3
Ze względu na swoją zdolność do przystosowania się do różnych warunków glebowych i klimatycznych, palma kokosowa stała się powszechna w wielu miejscach na świecie, gdzie panują odpowiednie warunki do jej wzrostu.

Rośnie ona na glebach piaszczystych i jest bardzo tolerancyjna na zasolenie. Preferuje obszary o dużym nasłonecznieniu i regularnych opadach deszczu - 1500 -2500 mm rocznie. Nie toleruje zimnej pogody. Jej owoce wymagają wysokiej wilgotności powietrza, co najmniej 70-80%, do optymalnego wzrostu.

Aby drzewa te mogły rosnąć w naturalnym środowisku musza być spełnione następujące warunki:

  • średnia dzienna temperatura musi wynosić powyżej 12-13° C
  • średnie roczne opady powyżej 1000 mm
  • nieograniczony dostęp do światła słonecznego

 

4
Cocos nucifera jest wysoką palmą dorastająca do 30 metrów.

Posiada pierzaste liście o długości 4-6 metrów, które skupione są w koronę na szczycie pnia. Składają się z segmentów zwanych listkami, które mogą być elastyczne, umożliwiając poruszanie się pod wpływem wiatru.

Pień palmy, zwany kłodziną, jest jej jednym z najbardziej charakterystycznych elementów. Jest wysoki, walcowaty, pokryty pozostałościami opadłych liści, tworząc charakterystyczne pierścienie. Jej system korzeniowy jest powierzchniowy, co pozwała na pobieranie wody z powierzchni ziemi.

Kwiaty palmy tworzą kwiatostany, są rozdzielnopłciowe - niektóre rośliny posiadają kwiaty męskie, inne żeńskie. Kwiatostany żeńskie przekształcają się w owocostany, które rozwijają się w duże owoce - kokosy.

5
Owocem palmy kokosowej jest orzech kokosowy, który z botanicznego punktu widzenia jest jednonasiennym pestkowcem.

Tak jak inne owoce posiada trzy warstwy: egzokarp, mezokarp i endokarp. Egzokarp stanowi tu błyszczącą zewnetrzną skórkę, zwykle w kolorze żółto-zielonym do żółto-brązowego. Mezokarp składa się z grubej warstwy włókien zwanej koirą. Zdrewniały endokarp tworzy pestkę, tzw. orzech kokosowy, w której znajduje się pojedyncze nasiono.

Endokarp ma grubość około 4 milimetrów i posiada trzy charakterystyczne otwory kiełkowania (mikropyle) na dystalnym końcu. Tylko jeden z nich jest funkcjonalny, pokryty miękką skorupą, przez którą może się przebić kiełkujący pęd. Pozostałe dwa są zasklepione.  Wewnętrzną ścianę nasienia wyścieła gruba warstwa stałego bielma, która po wysuszeniu nosi nazwę kopry.

Wnętrze nasiona wypełnione jest płynną postacią bielma, tzw. wodą kokosową. Mały cylindryczny zarodek osadzony jest w litym bielmie, bezpośrednio pod funkcjonalnym otworem kiełkowania.

6
Wysoka palma kokosowa rosnąca na żyznej glebie może wydać do 75 owoców rocznie.

Zwykle jednak jest to mniej niż 30 sztuk. Przy odpowiedniej pielęgnacji i odpowiednich warunkach uprawy, palmy kokosowe wydają swoje pierwsze owoce w ciągu 6-10 lat. Szczytowa produkcja przypada na okres 15-20 lat. Palma owocuje przez cały rok i może wydawać owoce przez ponad 60 lat.

Maksymalny wiek palm kokosowych wynosi od 100 do 120 lat.

7
Pełnowymiarowy owoc kokosa waży około 1,4 kilograma.

Owoce te mogą osiągać różną wagę, spotykane są nawet 0,5 kilogramowe - największe osiągają do 2,5 kilograma.

8
Światowa produkcja orzechów kokosowych w 2020 roku wynosiła 62 miliony ton.

Wiodącymi producentami są: Indonezja, Filipiny, Indie, Brazylia, Sri Lanca, Wietnam, Papua Nowa Gwinea, Meksyk, Tajlandia, Malezja.

9
Palma kokosowa jest niezwykle wszechstronna i użyteczna - praktycznie każda jej część może być w jakiś sposób wykorzystana przez człowieka i ma znaczną wartość ekonomiczną.

W sanskrycie określa się ją jako kalpa wriksza - "drzewo, które zapewnia wszystko, co niezbędne do życia". W języku malajskim  mówi się o niej jako o "drzewie tysiąca zastosowań". Na Filipinach kokos nazywany jest "drzewem życia".

10
Owoc palmy kokosowej zawiera wiele cennych składników odżywczych.

Miąższ zawiera zarówno cenne witamin, jak i minerały, kwasy tłuszczowe oraz błonnik. Można go spożywać na surowo, po ugotowaniu lub wysuszony. Wysuszony miąższ zwany jest koprą, można z niej wytłaczać olej kokosowy.

Zawarta wewnątrz orzecha woda kokosowa używana jest jako napój chłodzący i izotoniczny (ze względu na dużą zawartość elektrolitów), który świetnie gasi pragnienie. Swoim składem zbliżona jest do osocza ludzkiej krwi, dlatego w szczególnych warunkach może być stosowana jako dożylne uwodnienie płynne. Do momentu otwarcia owocu woda kokosowa jest sterylna.

11
Skorupy orzechów kokosowych są dobrym źródłem węgla drzewnego, dlatego wykorzystywane są jako opał.

Znajdują też zastosowanie w teatrach i przy udźwiękowieniach filmów. Uderzanie o siebie połówek skorupy orzecha imituje stukot kopyt końskich.

12
Drewno z pnia palmy kokosowej oraz włókno z liści wykorzystywane są w budownictwie do produkcji dachów, mat, mebli.

Włókno kokosowe stosuje się też do wytwarzania lin i innych produktów rzemieślniczych, jak pędzle, szczotki. W ogrodnictwie robi się z włókna kokosowego kompost.

13
Istotnym składnikiem kuchni tajskiej i indyjskiej jest mleko kokosowe.

Wytwarza się go przecierając utarty miąższ kokosa z gorącą wodą lub mlekiem, które wyciąga olej i aromatyczne związki z włókien. Mleko kokosowe zawiera około 17% tłuszczu, a powstające przy jego pozyskiwaniu wytłoki stanowią pokarm dla zwierząt gospodarskich.

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...
21 ciekawostek o Kajmanach
21 ciekawostek o Kajmanach
Wyspy o niezwykle liberalnym systemie bankowym
Kajmany to trzy wyspy na Morzu Karaibskim, które stanowią terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii. Swoje korzenie maja one w kolonizacji hiszpańskiej i ...

Podobne tematy