Urodzeni 13 czerwca

Marta Markiewicz (Sarsa)
1989
37 lat temu
Marta Markiewicz (Sarsa)
Piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów
Słupsk, Polska

Ukończyła Akademię Pomorską w Słupsku uzyskując tytuł magistra sztuki.

Karierę muzyczną rozpoczęła od śpiewania w zespołach "Fluktua" oraz "Sarsa Parilla". Brała udział w popularnych telewizyjnych programach muzycznych –„Must Be the Music” , „X Factor” i   „The Voice of Poland”.

W 2015 roku wydała swój debiutancki singel „Naucz mnie”,  który  przez sześć tygodni  zajmowała 1. miejsce na liście AirPlay, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych, zdobył tytuł Cyfrowej Piosenki Roku 2015 i był pierwszym polskim singlem certyfikowanym diamentem. W tym samym roku  ukazał się jej debiutancki album studyjny pt. "Zapomnij mi", który uzyskał status platynowej płyty.

Jej kolejne albumy to "Pióropusze" z 2017 roku, "Zakryj"  z 2019 roku, "Runostany" z  2022 roku i wydany w 2023 roku "*jestem marta".

Tworzyła muzykę ilustracyjną do filmów „PM2.5”. „Jak zostać gwiazdą”, Good job” oraz muzykę dla innych artystów - rapera Kękę , Ewy Farnej,  Damiana Ukeje .

Chris Evans
1981
45 lat temu
Chris Evans
Aktor, producent filmowy
Boston, Stany Zjednoczone

Aktorstwo studiował w słynnym Lee Strasberg Theatre Institute. 

Rozpoznawalność zyskał dzięki roli Jake'a Wylera,  licealisty w parodii wszystkich dzieł filmowych przeznaczonych dla nastoletniej widowni  "To nie jest kolejna komedia dla kretynów".

W latach 2004-2010  zagrał w takich filmach, jak  "Komórka", "Fantastyczna 4", "Fantastyczna Czwórka: Narodziny Srebrnego Surfera", "Niania w Nowym Jorku", "Królowie ulicy", "Zaginiony diament"

W 2011 roku zagrał postać kapitana America w filmie "Captain America: Pierwsze starcie", pojawił się też w kolejnych częściach filmu Kapitan Ameryka: "Kapitan Ameryka: Zimowy Żołnierz" , "Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów", "Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów".

Dwukrotnie zdobył nagrodę Teen Choice: za film "Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów" oraz "Avengers: Czas Ultrona" .

W 2022 roku magazyn „People” uznał go za najseksowniejszego mężczyznę świata.

Anita Lipnicka
1975
51 lat temu
Anita Lipnicka
Piosenkarka, autorka tekstów
Piotrków Trybunalski, Polska

Jest jedną  z najpopularniejszych solistek polskiej muzyki pop.

Początkowo pracowała jako modelka. W 1993 roku rozpoczęła współpracę z grupą "Varius Manx", z którą nagrała dwie płyty: "Emu"  i "Elf"

W połowie 1996 roku rozpoczęła karierę solową. Jej debiutancki album "Wszystko się może zdarzyć"  nominowany był do nagrody Fryderyka w pięciu kategoriach. Promujące album piosenki „I wszystko się może zdarzyć” oraz „Piękna i rycerz” stały się przebojami. Jej kolejne solowe albumy to :  "To co naprawdę"  i "Moje oczy są zielone".

W 2002 roku  nawiązała współpracę z brytyjskim muzykiem mieszkającym w Polsce, Johnem Porterem. Ich pierwszy wspólny album pt. "Nieprzyzwoite piosenki" ukazał się w 2003 roku - zdobył tytuł Platynowej Płyty i nagrodę Fryderyka dla najlepszego albumu pop 2003 roku.  Drugi album , "Inside Story" cieszył się podobną popularnością.

W 2009 roku ukazał się jej kolejny solowy album "Hard Land of Wonder". Płyta zawiera jej autorskie kompozycje i teksty - otrzymała nagrodę Fryderyka w kategorii "album roku - piosenka poetycka". Jej kolejna solowa płyta to "W siódmym niebie" pochodzi z 2012 roku, w 2017 roku ukazał się jej album "Miód i dym" .

Cezary Pazura
1962
64 lat temu
Cezary Pazura
Aktor, reżyser, artysta kabaretowy
Tomaszów Mazowiecki, Polska

Jest jednym z najpopularniejszych aktorów polskiego kina lat 90 - tych.

W 1986 roku ukończył Łódzką Szkołę Filmową. Debiutował jako aktor filmowy w 1986 roku , grając w przygodowym filmie  "Czarne Stopy".

Do najważniejszych ról w jego  karierze należą występy w filmach: "Psy",  "Pożegnanie z Marią", "Polska śmierć", "Psy 2. Ostatnia krew", "Nic śmiesznego", "Tato", "Dzieci i ryby", "Kiler",  "Szczęśliwego Nowego Jorku", "Sztos", "Kiler-ów 2-óch", "Ajlawju", "Chłopaki nie płaczą", "E=mc²", "Kariera Nikosia Dyzmy", "Show", "Złoty środek", "Sztos 2", "7 uczuć", "Pitbull. Ostatni pies", "Psy 3. W imię zasad", a także w serialach telewizyjnych: "Pogranicze w ogniu", "13 posterunek", "Faceci do wzięcia", "Przypadki Cezarego P."  i "Ślepnąc od świateł".  

W 2004 roku prowadził program „Kabareton” podczas festiwalu TOPtrendy 2004 oraz wystąpił ze własnymi skeczami w programie "HBO na stojaka!".  Kolejne „Kabaretony” podczas festiwalu TOPtrendy prowadził w 2007 i 2008 roku. W 2008 roku wystąpił ze swymi skeczami w programie "Piotr Bałtroczyk przedstawia". Wystąpił z programem kabaretowym podczas festiwalu TOPtrendy 2013.

Jego nazwiskiem nazwano jedną z planetoid krążących w głównym pasie planetoid między orbitami Marsa i Jowisza. 

Michał Bajor
1957
69 lat temu
Michał Bajor
Aktor, piosenkarz
Głuchołazy, Polska

Jako piosenkarz zadebiutował w 1970 roku biorąc udział w eliminacjach do 8. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Następnie występował jako piosenkarz m. in. na festiwalach w Zielonej Górze, Sopocie i Kołobrzegu.

W 1979 roku wystąpił na scenie Teatru Ateneum w sztuce "Equus" -  po ukończeniu studiów aktorskich na PWST w Warszawie, został aktorem tego Teatru.

W drugiej połowie lat 80-tych zaczął występować z własnymi recitalami. W 1987 roku nagrał swój pierwszy album studyjny pt. "Michał Bajor Live", z którego pochodzą m.in. piosenki "Ogrzej mnie" i "Walc na tysiąc pas". Jego kolejne albumy to: "Uczucia"  z1998 roku, "Kocham jutro"  z 2000 roku i "Twarze w lustrach"  z roku 2002.

Karierę filmową rozpoczął w 1975 roku od występu w filmie Agnieszki Holland "Wieczór u Abdona" u boku Beaty Tyszkiewicz. Współpracował ze znanymi  reżyserami, m.in. Kieślowskim, Sass, Bajonem, Żebrowskim, Falkiem. Zagrał w takich filmach, jak: "Medium", "Klakier", "Był jazz", "W biały dzień", "Przeznaczenie", "Limuzyna Daimler - Benz" , "Ucieczka z Kina Wolność". W 1988 roku, w nominowanym do Oscara filmie "Hanussen", zagrał u boku Klausa - Marii Brandauera. W 2001 roku zagrał w filmie Jerzego Kawalerowicza "Quo vadis".

W 2024 roku na ścianie kamienicy przy ul. Oleskiej w Opolu został odsłonięty dedykowany mu mural.

 

John Forbes Nash Jr.
1928
98 lat temu
John Forbes Nash Jr.
Matematyk, ekonomista, laureat Nagrody Nobla
Bluefield, Stany Zjednoczone

W 1948 roku ukończył matematykę w Carnegie Institute of Technology. W  wieku 22 lat uzyskał tytuł doktora na Uniwersytecie Princeton.

Prowadził badania nad teorią gier. Wprowadził koncept równowagi w grach niekooperacyjnych, który został nazwany od jego nazwiska równowagą Nasha. W latach 50. pracował w Massachusetts Institute of Technology (w Cambridge), później był profesorem Uniwersytetu w Princeton.

Wniósł fundamentalny wkład w teorię gier , rzeczywistą geometrię algebraiczną , geometrię różniczkową i równania różniczkowe cząstkowe.

W 1994 roku, za pionierskie prace w dziedzinie analizy równowagi w teorii gier nie zespołowych, wspólnie wspólnie z Reinhardem Seltenem i Johnem Harsanyi otrzymał Nagrodę Nobla dziedzinie ekonomii.