Urodzeni 6 czerwca

Małgorzata Bela
1977
49 lat temu
Małgorzata Bela
Modelka, aktorka
Kraków, Polska

Występowała w kampaniach takich projektantów i domów mody jak: Calvin Klein, Chanel, Donna Karan, Giorgio Armani, Givenchy, John Galliano, Marc Jacobs, Max Mara, Stella McCartney, Valentino, Versace, Yves Saint Laurent, Michael Kors, Oscar de la Renta, Louis Vuitton, Tiffany's.

Będąc modelką, ukończyła filologię angielską na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jako aktorka debiutowała w 2004 roku w filmie Małgorzaty Szumowskiej   "Ono".  Szerszą rozpoznawalność przyniosła jej rola w biograficznych  filmach o Janie Pawle II -  "Karol. Człowiek, który został papieżem" oraz "Karol. Papież, który pozostał człowiekiem"

Wystąpiła także w filmach: "Wszyscy jesteśmy Chrystusami" , "Janosik. Prawdziwa historia", " Suspiria", "Erotica 2022".

Phillip Sharp
1944
82 lat temu
Phillip Sharp
Genetyk, biolog molekularny, laureat Nagrody Nobla
Falmouth, Stany Zjednoczone

Znany jest z przełomowego odkrycia odwracalnej fosforylacji białek, podstawowego mechanizmu regulującego procesy komórkowe.

W 1993 roku  wspólnie z Richardem J. Robertsem otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za „za odkrycie genów kodujących rRNA u eukariotów”.

Jego prace przyczyniły się do lepszego zrozumienia struktury i funkcji genów, co miało ogromne znaczenie dla rozwoju nowych metod badawczych w biologii molekularnej i genetyce.

Richard Smalley
1943
83 lat temu
Richard Smalley
Chemik, laureat Nagrody Nobla
Akron, Stany Zjednoczone

W 1965 roku ukończył studia na Uniwersytecie Michigan. Po studiach podjął pracę w przemyśle - pracował dla firmy Shell Oil Company.

Wkrótce powrócił do pracy naukowej i w 1973 roku na Uniwersytecie w Princeton zdobył tytuł doktora. Prowadził badania dotyczące rozwoju ponaddźwiękowych promieni w laserowej spektroskopii. 

W  roku 1985, podczas prac nad elementami astronomicznej ciemnej materii,  które prowadził wraz z Robertem Curlem i Haroldem Kroto odkrył nową formę węgla – fuleren, za co w 1996 roku, wraz z Curlem i Kroto, otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

Roman Wilhelmi
1936
90 lat temu
Roman Wilhelmi
Aktor
Poznań, Polska

Był wybitnym polskim aktorem.

W 1958 ukończył roku PWST w Warszawie. Po studiach związał się z Teatrem Ateneum. Od 1986 roku występował w Teatrze Nowym w Warszawie.

W filmie zadebiutował w 1957 roku w epizodycznej roli w filmie  „Eroica” Andrzeja Munka. Później zagrał w „Krzyżakach”, w „Dziś w nocy umrze miasto”  i  w melodramacie „Wiano”. Popularność zdobył dzięki roli Olgierda w serialu „Czterej pancerni i pies” .

Największą sławę zdobył jako  bohater serialu „Kariera Nikodema Dyzmy” oraz dozorca w  serialu Stanisława Barei „Alternatywy 4”. Za wybitną  kreację w „Zaklętych rewirach” Janusza Majewskiego  otrzymał Nagrodę za pierwszoplanową rolę męską na FPFF w Gdyni.

W plebiscycie tygodnika „Polityka” na najważniejszych aktorów polskich XX wieku zajął 8 miejsce.

Heinrich Rohrer
1933
93 lat temu
Heinrich Rohrer
Fizyk, laureat Nagrody Nobla
Buchs, Szwajcaria

Studiował w Szwajcarskim Federalnym Instytucie Technologii w Zurychu, a następnie prze dwa lata prowadził badania  nad nadprzewodnictwem na Uniwersytecie Rutgers w New Brunswick, New Jersey.

Po powrocie do Szwajcarii w 1963 roku dołączył do laboratorium IBM Research, gdzie wraz z Gerdem Binnigiem skonstruował mikroskop tunelowy skaningowy, za co w roku 1986 roku obaj otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.

 

Edwin G. Krebs
1918
108 lat temu
Edwin G. Krebs
Lekarz, biochemik, laureat Nagrody Nobla
Lansing, Stany Zjednoczone

Znany jest z badań nad metabolizmem glikogenu i regulacją aktywności enzymów, takich jak fosforylaza glikogenowa. Jego odkrycia przyczyniły się do lepszego zrozumienia procesów biochemicznych zachodzących w organizmie człowieka, miały istotny wpływ na rozwój biochemii i biologii molekularnej, a także na leczenie chorób metabolicznych i nowotworów.

W 1992 roku wraz z Edmondem H. Fischerem został uhonorowany Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny „za odkrycie mechanizmów regulujących procesy metaboliczne w organizmach”.

Tomasz Mann
1875
151 lat temu
Tomasz Mann
Pisarz, laureat Nagrody Nobla
Lubeka, Cesarstwo Niemieckie

Powszechnie uważany jest za jednego z największych pisarzy XX wieku.

Jego twórczość obejmowała powieści, opowiadania, eseje i dramaty, które często poruszały tematy społeczne, filozoficzne i psychologiczne odwołujące się do  tematów dekadencji, obowiązku i konfliktu między sztuką a społeczeństwem burżuazyjnym.

Do jego najbardziej znanych dzieł należą: "Buddenbrookowie", "Czarodziejska góra", "Doktor Faustus", "Mario i czarodziej", "Śmierć w Wenecji", "Tonio Kröger".

Znany był również z krytyki niemieckiego nacjonalizmu i faszyzmu, a jego twórczość miała znaczący wpływ na literaturę niemiecką i światową.

W roku 1929 roku otrzymał  Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.



 

 

 

Karl Ferdinand Braun
1850
176 lat temu
Karl Ferdinand Braun
Fuzyk, laureat Nagrody Nobla
Fulda, Związek Niemiecki

Jego prace położyły podwaliny pod nowoczesną elektronikę, szczególnie w dziedzinie transmisji radiowej i technologii wyświetlania.

Wynalazł pierwszą lampę elektronopromieniową z systemem odchylania magnetycznego, która stała się znana jako „lampa Brauna”. Opracował jeden z pierwszych detektorów kryształowych („coherer”) dla sygnałów radiowych. Ulepszył nadajniki iskiernikowe i obwody detekcji koherentnej.

W 1909 roku wspólnie z Guglielmo Marconim otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki  „za wkład w rozwój telegrafii bezprzewodowej ”.

Był założycielem Telefunken , jednej z pionierskich firm telekomunikacyjnych i telewizyjnych.

 Eliza Orzeszkowa
1841
185 lat temu
Eliza Orzeszkowa
Pisarka
Milkowszczyzna, Cesarstwo Rosyjskie

Jest jedną z najwybitniejszych powieściopisarek okresu polskiego pozytywizmu.

Była autorką wielu powieści, nowel i esejów, a także działaczką społeczną i patriotyczną. Jej twórczość charakteryzowała się zaangażowaniem w sprawy społeczne i moralne, a także krytyką nierówności społecznych i dyskryminacji.

Do jej najbardziej znanych dzieł należą powieści "Nad Niemnem", "Marta", "Cham" oraz "Gloria Victis".

W 1905 roku została nominowana do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury , jednak nagrodę tę otrzymał  Henryk Sienkiewicz. 

Aleksander Puszkin
1799
227 lat temu
Aleksander Puszkin
Poeta, pisarz
Moskwa, Imperium Rosyjskie

Jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli romantyzmu rosyjskiego.

W młodości związany był z  dekabrystami, oburzony despotycznymi rządami cara napisał swoje utwory polityczne. Antycarska działalność literacka spowodowała zesłanie na południowe rubieże Rosji. Przed wyjazdem z Petersburga zdołał ogłosić swój pierwszy poemat "Rusłan i Ludmiła". Na zesłaniu powstały: "Jeniec kaukaski" , "Fontanna Bachczyseraju" , "Cyganie". Napisał też słynne liryki  takie jak: "Sztylet" i "Więzień".

Po kilku latach kara została złagodzona - przebywał w majątku swojej matki. Wtedy powstał "Borys Godunow", wiersze "W głębinie syberyjskich rud" i " Arion".   

W 1831 roku  ukończył poemat dygresyjny "Eugeniusz Oniegin" - dzieło, które  pokazuje obraz życia rosyjskiej szlachty na wsi i w mieście w połowie XIX wieku. W tym czasie napisał także  "Opowieści świętej pamięci Iwana Piotrowicza Biełkina" oraz cykl małych tragedii: "Skąpy rycerz", "Mozart i Salieri", "Gość kamienny" i "Uczta podczas dżumy" oraz bajki dla dzieci, między innymi "Bajka o rybaku i złotej rybce", "Bajka o carze Sałtanie", "Bajka o Popie i jego parobku Jełopie", "Pan młody".

Z powodu jawnie głoszonych poglądów politycznych był obiektem rozmaitych intryg. Zginął tragicznie 10 lutego 1837 roku w Petersburgu,  ciężko raniony w pojedynku – bronił w ten sposób honoru swojej małżonki.