Aby utwierdzić swą władzę we Francji, po przeprowadzeniu ogólnokrajowego plebiscytu, Napoleon koronował się 2 grudnia 1804 roku na cesarza Francuzów.

Napoleon w tym czasie posiadał ugruntowaną pozycję potężnego władcy i aby uroczystości koronacji dodać splendoru, zażądał przybycia na nią do Paryża papieża Piusa VII. Msza koronacyjna celebrowana przez papieża odbyła się w katedrze Notre Dame. Napoleon wyraził zgodę, aby Pius VII namaścił go i pobłogosławił, natomiast koronę wziął z jego rąk i sam ją sobie włożył na głowę. Było to symboliczne zaakcentowanie faktu, że sam sobie zawdzięcza zdobycie najwyższej władzy w państwie i sam koronuje się na cesarza. Wcześniej, sam koronował Józefinę na cesarzową, sprowadzając rolę papieża jedynie do roli widza. W maju 1805 roku w katedrze w Mediolanie, Napoleon koronował się na króla Włoch.