Ciekawostki o Powstaniu Warszawskim

Powstanie Warszawskie

Jedno z najważniejszych i najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii Warszawy

Powstanie Warszawskie było jedną z najzaciętszych bitew miejskich, jakie rozegrały się w czasie II wojny światowej. Powstania przeciwko niemieckiemu okupantowi odbyły się też w Paryżu i w Pradze, ale pod względem długości trwania i zaciętości walk ustępowały one Powstaniu Warszawskiemu, które porównać można jedynie z walkami w Stalingradzie. Było wydarzeniem bardzo dramatycznym, które na zawsze zmieniło oblicze Warszawy i stało się najistotniejszym elementem tożsamości tego miasta.
1.Powstanie Warszawskie było zbrojnym zrywem przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim.
Zorganizowane było przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza" - była to jej największa akcja militarna.
2.Powstanie wybuchło we wtorek, 1 sierpnia 1944 roku, o godzinie 17, określonej kryptonimem "W", jak Wolność.
Planowane było na kilka dni, trwało ponad dwa miesiące, dokładnie 63 dni.
3.Powstanie swoim zasięgiem objęło przede wszystkim lewobrzeżną Warszawę, niewielki obszar prawobrzeżnej, a także Puszczę Kampinowską, Legionowo i okolice Marek.
Prowadzona w pośpiechu i półjawnie mobilizacja sił powstańczych sprawiła, że rozkaz nie dotarł na czas do części dowódców i oddziałów, a w wielu rejonach miasta doszło do potyczek przed godziną "W", co zaalarmowało Niemców, a powstańcy stracili swój największy atut - zaskoczenie.
4.Powstanie Warszawskie militarnie było wymierzone przeciwko niemieckiemu okupantowi, a politycznie przeciwko ZSRR oraz podporządkowanym mu polskim komunistom.
Dowództwo Armii Krajowej podjęło decyzję o rozpoczęciu walki w mieście w ramach operacji "Burza" już 21 lipca, aby zdążyć przed wkroczeniem do Warszawy Armii Czerwonej. Zdecydowano o tym, gdy okazało się, że władze sowieckie rozbrajają oddziały AK i likwidują struktury Delegatury Rządu RP na Kraj, ujawniające się w ramach planu "Burza". Zakładano, że Armii Czerwonej zależeć będzie ze względów strategicznych na szybkim zajęciu Warszawy. Planowano kilkudniowe walki, które zakończą się przed wkroczeniem sowietów do stolicy. Oczekiwano także pomocy ze strony aliantów. Kierownictwo Polskiego Państwa Podziemnego uznało, że zdobycie Warszawy i światowy rozgłos tego wydarzenia wymusi na ZSRR uznanie legalności i suwerenności organów RP.
5.Gdy uzyskano informację, że sowieckie czołgi są już na obrzeżach Pragi, KG AK podjęła decyzję o rozpoczęciu powstania 1 sierpnia o godzinie 17.
Siły Armii Krajowej liczyły łącznie 50 tys. zaprzysiężonych żołnierzy (mężczyzn i kobiet), z czego około 45 281 służyło w jednostkach Okręgu Warszawskiego AK, około 2300 w szeregach Kedywu, a 2200 w Pułku "Baszta". Dysponowali oni 6 tys. sztuk broni palnej, 45 tys. granatów i zapasem amunicji na 2-3 dni walki. Po wybuchu powstania do walki przyłączyli się członkowie innych organizacji podziemnych, jak Armia Ludowa, Związek Walki Młodych, Polska Armia Ludowa, Narodowe Siły Zbrojne i Korpus Bezpieczeństwa, grupowały około 2,5 tys. żołnierzy. Garnizon niemiecki liczył natomiast 16 tys. dobrze uzbrojonych żołnierzy i policjantów, ponadto w mieście znajdowały się liczne pododdziały jednostek kierowanych na front. Ponieważ Niemcy spodziewali się powstania już od dłuższego czasu, już od wiosny 1944 roku umacniali obiekty zajmowane w mieście.
6.Główny ciężar walki z Niemcami, w momencie wybuchu Powstania, spoczywał na oddziałach Armii Krajowej.
Były to jednostki Okręgu Warszawskiego AK (siedem obwodów i jeden samodzielny region) pod dowództwem pułkownika Antoniego Chruściela, pseudonim "Monter", oraz jednostki dyspozycyjne Komendy Głównej AK - Kedyw KG AK (Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej), dowodzony przez podpułkownika Jana Mazurkiewicza ps. "Radosław", a także Pułk "Baszta" dowodzony przez podpułkownika Stanisława Kamińskiego ps. "Daniel".
7.Poziom wyszkolenia żołnierzy nie był wysoki i równy.
Największą wartość bojową prezentowały oddziały Kedywu oraz inne jednostki dyspozycyjne Okręgu lub KG AK, które były zaprawione w boju podczas licznych wcześniejszych potyczek z Niemcami. Pozostali żołnierze nie mieli doświadczenia bojowego, jedynie brali udział w wojnie obronnej w 1939 roku.
8.Struktura oddziałów powstańczych była wielokrotnie przekształcana w trakcie toczących się w stolicy walk.
Już w pierwszych dniach powstania nastąpiły duże straty wśród walczących, a ponad to część jednostek AK uległa wówczas rozwiązaniu lub przeszła do podwarszawskich lasów. Na początku sierpnia Okręg Warszawski AK został podzielony przez pułkownika "Montera" na trzy części:
  • Grupę Północ dowodzoną przez pułkownika Karola Ziemskiego ps. "Wachnowski", która liczyła około 17 tys. żołnierzy walczących na Starówce, Żoliborzu, Puszczy Kampinowskiej (po upadku Starego Miasta 4 sierpnia została rozwiązana)
  • Grupę "Śródmieście" dowodzoną przez pułkownika Franciszka Pfeiffera ps. "Radwan", liczącą około 23 tys. żołnierzy walczących w Śródmieściu Północnym, Śródmieściu Południowym i na Powiślu
  • Grupę "Południe" dowodzoną przez podpułkownika Stanisława Kamińskiego ps. "Daniel", liczącą około 6 tys. żołnierzy walczących na Mokotowie i Lasach Chojnowskich.

9.W drugiej połowie września 1944 roku, aby nadać oddziałom powstańczym bardziej regularny charakter, komendant główny AK gen. Tadeusz "Bór" Komorowski, wydał rozkaz reorganizacji tych oddziałów.
Powstał wówczas Warszawski Korpus AK pod dowództwem pułkownika "Montera", w skład którego weszły trzy dywizje:
  • 8. Dywizja Piechoty AK im. R. Traugutta (Żoliborz) pod dowództwem podpułkownika Mieczysława Niedzielskiego "Żywiciel"
  • 10. Dywizja Piechoty AK im. Macieja Rataja (Mokotów) pod dowództwem podpułkownika Józefa Rokickiego "Karol"
  • 28. Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei (Śródmieście) pod dowództwem pułkownika Franciszka Pfeiffera "Radwan"
10.W powstaniu brały udział także jednostki wojsk regularnych - oddziały 1. Armii Wojska Polskiego oraz alianckie dywizjony lotnicze.
Alianci wykonywali zrzuty zaopatrzenia nad Warszawą i okolicznymi lasami - była to głównie polska 1586. Eskadra Specjalnego Przeznaczenia.
Powstanie Warszawskie
Znaleźliśmy 43 ciekawostki na temat Powstania Warszawskiego

Przeczytaj również

Ciekawostki o bitwie pod Wiedniem Ciekawostki o Uniwersytecie Jagiellońskim Ciekawostki o kopalni soli "Wieliczka" Ciekawostki o Mohendżo Daro Ciekawostki o polskiej fladze

Rozerwij się trochę!

Lubisz quizy? My lubimy, dlatego wraz z portalem FunQuiz.pl zapraszamy do łączenia przyjemnego z pożytecznym.

Quizy o historii Quizy z wiedzy ogólnej