Zwierzęta

Ciekawostki o Tyranozaurach

Znaleźliśmy 25 ciekawostek na temat Tyranozaurów

Tyrannosaurus rex (królewski jaszczur tyran)

Tyranozaury to rodzaj dinozaurów gadziomiedniczych żyjących w późnej kredzie na kontynencie Laramidia, który dziś stanowi północno-zachodnią część Ameryki Północnej. Tyrannosaurus rex jest jedynym dotychczas odkrytym przedstawicielem tego rodzaju, ale do rodziny tyranozaurów zalicza się większą ilość podobnych stworzeń. Choć brak jeszcze jednoznacznych dowodów, prawdopodobnie wywodzą się z Azji a do Ameryki Północnej przybyły dopiero pod koniec kredy.
Tyranozaury
1
Tyranozaury to rodzaj dinozaurów zaliczany do teropodów.
Teropody to dinozaury gadziomiednicze, które poruszały się na dwóch nogach. Pierwsze teropody pojawiły się na Ziemi około 230 milionów lat temu, tyranozaury były jednymi z ostatnich, zamykając erę dinozaurów (90 - 65,5 milionów lat temu).
2
Jedynym dotychczas poznanym przedstawicielem tyranozaurów był Tyrannosaurus rex zwany potocznie T.Rex.
Tyranozaur był jednym z największych mięsożerców, jakie kiedykolwiek kroczyły po Ziemi.
3
Największy dotychczas odkryty okaz nazwano Scotty, miał 13 metrów długości.
Według analiz, Scotty mógł ważyć 8800 kg. Skamieniałości tego olbrzyma można podziwiać w Royal Saskatchewan Museum w Kanadzie. Innym dużym przedstawicielem tyranozaurów jest Sue. Długość ciała Sue to  12,3 - 12,8 m, wysokość w biodrach 3,66 m i waga około 8400 kg.
4
Nie wszystkie tyranozaury były tak wielkie jak najbardziej znane odkryte okazy.
Większość odnajdywanych skamieniałości była odrobinę mniejsza a ich szacowana masa wahała się od 5,4 do 8 ton.
5
Czaszka tyranozaura była prawdziwą maszyną do zabijania.
Największą dotychczas znaleziona liczy 152 cm długości. Cechą charakterystyczną tyranozaurów, odróżniającą ją od innych drapieżnych teropodów była szeroka szczęka i stosunkowo wąski pysk. Dzięki temu umiejscowienie oczu pozwalało tyranozaurom na widzenie stereoskopowe.
6
Największy odkryty ząb tyranozaura ma 30,5 centymetra.
Jest to więc największy dotychczas odkryty ząb jakiegokolwiek mięsożernego dinozaura. Tyranozaury posiadały zęby o różnym kształcie. Z przodu górnej szczęki znajdowały się gęsto upchnięte siekacze (po 4 na każdą stronę). Za nimi znajdowały się grubsze lecz również ostre, przypominające banany. Było ich po 12 z każdej strony górnej szczęki.
7
Zęby były doskonale przystosowane do przytrzymywania i rozszarpywania zdobyczy.
W przekroju poprzecznym miały kształt litery D, były zagięte do tyłu i posiadały wzmacniające grzbiety dzięki czemu nie łamały się tak łatwo.
8
To właśnie zęby tyranozaura były pierwszymi skamieniałościami jakie odnaleziono.
Odkrycia tego dokonał w 1874 roku Arthur Lakes w okolicach miasta Golden w Kolorado. Na początku lat 90 XIX wieku kolejne fragmenty, pochodzące z odcinka znajdującego się za czaszką odkrył we wschodnim Wyoming Bell Hatcher. Początkowo znalezione fragmenty przypisywano innym gatunkom dinozaurów, nawet nie teropodom.
9
Pierwszy niekompletny szkielet tyranozaura odkryto dopiero w 1900 roku.
Odkrywcą był Barnum Brown, który dwa lata później odkrył kolejny, bardziej kompletny (składający się z 34 kości) szkielet w Hell Creek w Montanie. Nazwę Tyrannosaurus zaproponowano dopiero w 1906 roku, gdy badający oba szkielety Henry Fairfield Osborn stwierdził, że pochodzą od tego samego gatunku. Do końca lat 50 XX wieku były to jedyne odkryte szkielety tyranozaurów.
10
Tyranozaur zyskał na popularności dopiero na początku lat 60 XX wieku gdy zaczęto odnajdować kolejne skamieliny.
W krótkim okresie udało się wydobyć ich aż 42, z czego niektóre były prawie całkowicie kompletne. Szkielety odnajdywano w północno-zachodniej Ameryce. Kompletność poszczególnych okazów wahała się od 5 do nawet 80%.
11
Najbardziej kompletnym (w ponad 90%) skamieniałym szkieletem tyranozaura jest “Sue”. Odkrycia dokonała Sue Hendrickson, amerykańska podróżniczka i paleontolożka.
Szkielet odkryła 12 sierpnia 1990 roku jednym z rezerwatów w Dakocie Południowej. Odkrycia dokonała przypadkowo, gdyż w tym obszarze wydobyto właśnie  szkielet edmontozaura i zakończono prace paleontologiczne. Podczas wyjazdu  ekipy paleontologów, w samochodzie przebiła się opona i gdy członkowie ekipy poszli do najbliższego miasta po pomoc, Sue wybrała się w stronę klifu znajdującego się w pobliżu. Tam znalazła wystające skamieniałe kości, które po późniejszej identyfikacji okazały się szkieletem Tyranozaura.
12
Tak kompletny szkielet dinozaura, który zmarł około 76 milionów lat temu zawdzięczamy czynnikom środowiskowym.
Tuż po śmierci Sue musiała zostać zalana wodą i błotem, które odcięły potencjalnym padlinożercom możliwość rozwleczenia jej szkieletu po okolicy. Kości zostały ze sobą przemieszane za sprawą płynącej wartko wody, lecz zdecydowanej większości prąd nie zabrał ze sobą. Sue miała świetnie zachowaną czaszkę z niemal całkowicie kompletnym uzębieniem oraz dużą liczbę pozostałych kości.  Dorosły tyranozaur posiadał w swoim szkielecie około 360 kości, z czego aż 250  wydobyto ze stanowiska Sue.
13
Długość życia tyranozaurów to około 30 lat. Dojrzałość osiągały w wieku 14 lat, gdy ich waga przekraczała 1800 kg.
Nie osiągały masy 1 tony przed ukończeniem 12 roku życia. Później następował dynamiczny wzrost i w wieku 20 lat tyranozaur ważył już 5 ton. Tak dokładne szacunki są możliwe dzięki odnalezieniu dużej ilości szkieletów w różnym wieku. Najmłodszy szkielet tyranozaura jaki udało się odnaleźć należał do dwuletniego osobnika (dinozaur ważył 30 kg), najstarszym jest 28 letnia Sue.
14
Przez długi czas uważano, że tyranozaury poruszały się na dwóch tylnych kończynach w pozycji wyprostowanej. Dopiero na początku lat 70 XX wieku naukowcy uznali, że utrzymywanie takiej pozycji byłoby niemożliwe i doprowadziłoby do szybkich zwyrodnień stawów.
Obecna wizja poruszania się tych gadów, przedstawiona w filmach z serii “Park Jurajski” jest najbardziej prawdopodobna. Ich ciało było ułożone równolegle do podłoża a ogon był wyciągnięty do tyłu i służył za przeciwwagę.
15
Przednie kończyny tyranozaura miały 1 metr długości, były więc bardzo krótkie w stosunku do reszty ciała.
Paleontolodzy nie są pewni ich przeznaczenia, niektórzy nawet uważali je za narząd szczątkowy. Mogły służyć do przytrzymywania ofiar podczas gdy tyranozaur ją zagryzał, mogły również służyć do zadawania ran ciętych podczas walki z innymi dinozaurami. Istnieje też hipoteza, że samce tyranozaurów mogły używać przednich łap do przytrzymywania samic podczas kopulacji.
16
Ciężko jest oszacować populację tyranozaurów.
Jednocześnie mogło żyć powyżej 20 tysięcy dorosłych osobników, przy niższej populacji najprawdopodobniej wyginęłyby podczas wybuchu epidemii. Za maksymalną liczbę podaje się 328 tysięcy, jednak jest ona bardzo mało prawdopodobna.
17
Prawdopodobnie było 127 tysięcy pokoleń tych gadów.
Biorąc pod uwagę długość ich życia i ramy czasowe w jakich żyły  daje to około 2,5 miliarda zwierząt.
18
Były drapieżnikami oraz padlinożercami.
Choć część paleontologów uważa je za typowych padlinożerców (ze względu na wysoce rozwinięty węch), badania uszkodzeń ich kości wskazują na to, że odnosiły obrażenia w wyniku walki z broniącymi się ofiarami.
19
Były również kanibalami.
Istnieją dowody na ich kanibalistyczne zachowania w postaci śladów po zębach na kościach, które pasują do zębów tyranozaurów.
20
Prawdopodobnie były aktywne w ciągu dnia.
Wskazuje na to ich doskonały wzrok, który w nocnych warunkach nie byłby im aż tak potrzebny.
21
Mogły formować niewielkie stada.
Na jednym ze stanowisk archeologicznych odnaleziono trzy osobniki, co sugeruje że przynajmniej część z nich żyła stadnie. Polowanie w grupach mogło być dla nich korzystne, gdyż ciężko opancerzone dinozaury takie jak triceratops na pewno nie były łatwym do zdobycia kąskiem. Skamieniałe odciski stóp odkryte w formacji skalnej Wapiti, pozostawione przez trzy tyranozaury poruszające się w tym samym kierunku również wskazują na stadne życie tych gadów.
22
Wzrok tyranozaurów był doskonały i stereoskopowy.
Badania z 2005 i 2011 roku dowiodły, że tyranozaury widziały stereoskopowo w polu 55 stopni przed nimi, co jest znacznie lepszym wynikiem niż u współczesnych ptaków drapieżnych. Dodatkowo ich ostrość widzenia przewyższała 3,6 razy ostrość widzenia orła i 13 razy ostrość widzenia u ludzi. Tyranozaur był w stanie wypatrzeć ruchomy punkt z odległości 6 km.
23
Ich węch również był doskonały, cebulki węchowe oraz nerwy węchowe były bardzo duże w porównaniu do reszty mózgu.
Dzięki temu tyranozaur mógł wyczuwać zdobycz czy padlinę z bardzo dużych odległości, choć dokładnych wartości nie da się oszacować. Gdyby porównać ich węch do dzisiejszych zwierząt to najpewniej można założyć, że był podobny do tego u sępów.
24
Słuch tyranozaurów skupiał się głównie na tonach niskich.
Tyranozaury posiadały duże ślimaki a ich słuch prawdopodobnie skupiał się na lokalizowaniu kroków dużych czteronożnych tyreoforów (dinozaurów pancernych) czy ceratopsów (dinozaurów rogatych), hadrozaurów (dinozaurów kaczodziobych) a być może nawet niektórych zauropodów takich jak Alamozaur.
25
Żyły w różnych środowiskach.
Skamieniałości tyranozaurów pochodzą zarówno z obszarów śródlądowych, półpustyni jak i przybrzeżnych równin subtropikalnych.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

14 ciekawostek o dinozaurach
14 ciekawostek o dinozaurach
Gady panujące na Ziemi przed wieloma milionami lat
Choć o dinozaurach słyszał każdy, te fascynujące gady wciąż skrywają wiele tajemnic. Panowały na ziemi w erze mezozoicznej, przez wszystkie jej okresy ...
12 ciekawostek o Parku Jurajskim
12 ciekawostek o Parku Jurajskim
"Dr. Grant, my dear dr. Sattler... welcome to Jurassic Park"
Ten kultowy film Stevena Spielberga z 1993 roku zna chyba każdy. Zobacz, jakie ciekawostki na jego temat udało nam się zebrać. ...
17 ciekawostek o Jaszczurce zwince
17 ciekawostek o Jaszczurce zwince
Lacerta agilis
Ten najliczniejszy w Polsce gad żyje na nizinnych obszarach całego kraju. Pełni pożyteczną rolę w ekosystemie polując na gąsienice pasożytujące uprawy ...
19 ciekawostek o Agamie brodatej
19 ciekawostek o Agamie brodatej
Pogona vitticeps
Ta ciekawa jaszczurka występuje wyłącznie na kontynencie Australijskim. Choć jej wygląd może odstraszać, w rzeczywistości jest zwierzęciem całkowicie ...
28 ciekawostek o gadach
28 ciekawostek o gadach
Pierwsze owodniowce
Gady to dość liczna gromada zwierząt, do których zaliczamy ponad 10 tysięcy gatunków. Żyjące na ziemi osobniki to najlepiej przystosowani i najbardzie ...
20 ciekawostek o padalcu zwyczajnym
20 ciekawostek o padalcu zwyczajnym
Beznoga jaszczurka często mylona z wężem
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
14 ciekawostek o waranie z Komodo
14 ciekawostek o waranie z Komodo
Największa jaszczurka na świecie
Waran z Komodo to duży gatunek gada z rodziny waranowatych, który jest endemitem na indonezyjskich Małych Wyspach Sundajskich. Jest to jedyny współcze ...
14 ciekawostek o żmii zygzakowatej
14 ciekawostek o żmii zygzakowatej
Vipera berus
Żmija zygzakowata jest jedynym jadowitym wężem w Polsce. Choć nie atakuje ludzi to zdarza jej się ukąsić w samoobronie. Żyje na terenach podmokłych i ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o K2
19 ciekawostek o K2
To dzika góra, która próbuje Cię zabić
K2 zwany jest także Czogori. Jest drugim co do wysokości szczytem na Ziemi i najwyższym szczytem Karakorum. Podczas próby zdobycia szczytu życie strac ...
30 ciekawostek o pszczołach
30 ciekawostek o pszczołach
Niezwykle cenne owady
Pszczoły zawsze budziły fascynację człowieka z powodu korzyści płynących z ich działalności oraz ze względu na niezwykłą organizację społeczną. Społec ...
15 ciekawostek o Jezioraku
15 ciekawostek o Jezioraku
Najdłuższe naturalne jezioro w Polsce
Jeziorak to najdłuższe naturalne jezioro oraz szóste pod względem powierzchni w Polsce. Położone jest na Pojezierzu Iławskim i stanowi jego perłę przy ...
12 ciekawostek o Samos
12 ciekawostek o Samos
Miejsce narodzin Pitagorasa
Samos, położona na wschodnim krańcu Morza Egejskiego, to malownicza wyspa, bogata w historię, kulturę i przyrodę. Otoczona turkusowymi wodami i zielon ...
20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
Drakula
Wład III Palownik, znany również jako Wład III Drakula, to postać historyczna, która wzbudza kontrowersje i fascynacje zarówno w Rumunii, jak i za gra ...
11 ciekawostek o chlebie
11 ciekawostek o chlebie
Symbol wspólnoty
Chleb - symbol żywności, która od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Od starożytnych cywilizacji po współczesność, chleb był stałym ...
16 ciekawostek o marihuanie
16 ciekawostek o marihuanie
Kontrowersyjna używka
Marihuanę, zwyczajowo nazywaną również konopiami indyjskimi, od dawna otacza aura kontrowersji i fascynacji. Jest to roślina, której historia sięga ty ...

Podobne tematy