Ludzie

Ciekawostki o Indianach

Znaleźliśmy 17 ciekawostek na temat Indian

Rdzenni Amerykanie

Indianie powszechnie kojarzą się z pióropuszami i tomahawkami, kowbojskimi filmami i książkami Karola Maya. Mało kto kojarzy, że ludzie ci na kontynenty amerykańskie przybyli z Azji, osiedlili się tam, zbudowali własne kultury i stali się rdzenną ludnością tych kontynentów. Do dziś możemy podziwiać wspaniałe architektoniczne pozostałości ich kultury prekolumbijskiej. Przybycie tam Europejczyków zmieniło sytuację Indian, którzy stopniowo stawali się mniejszościami etnicznymi. Zarzucane im okrucieństwo będące w jakimś stopniu elementem ich kultury, często było odpowiedzią na szykany i okrucieństwo białego człowieka, który przyszedł i odebrał im ziemię i kulturę.
1
Indianie to niemal cała ( z wyjątkiem Inuitów i Aleutów) autochtoniczna ludność obu Ameryk.
Inuici są grupą rdzennych ludów obszarów arktycznych i subarktycznych Granlandii, Kanady, Alaski i Syberii.
Aleuci to ogólna nazwa nadana rdzennym mieszkańcom Archipelagu Aleutów (łańcuch małych wysp o pow. 37 800 km2 rozmieszczonych w północnej części Oceanu Spokojnego), półwyspu Alaska, a także Wysp Komandorskich (wyspy na Morzu Beringa).
2
Tubylcza ludność Ameryk obejmuje, zarówno dawniej, jak i dziś, setki ludów, plemion i grup etnicznych o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju.
Tradycyjna antropologia tubylczą ludność obu Ameryk zalicza do rasy żółtej.
3
Nazwa "Indianie" została nadana tej ludności przez Krzysztofa Kolumba.
Kolumb przekonany był, że dopłynął do wschodnich wybrzeży Indii, a według ówczesnego nazewnictwa Indiami nazywano  całość południowego, południowo-wschodniego i wschodniego wybrzeża Azji aż po Chiny ("Kataj") i Japonię ("Cipangu").
4
Oprócz nazwy "Indianie", wobec ludności tubylczej stosowane są także inne określenia, zwłaszcza że określenie to uważane jest przez część Indian i badaczy kultury za pejoratywne.
W Kanadzie na przykład oficjalne o ludności tubylczej mówi się First Nations ("Pierwsze Narody"), w Stanach Zjednoczonych - Native Americans ("Tubylczy Amerykanie") lub First Americans ("Pierwsi Amerykanie"), w Ameryce Łacińskiej są to Indigenas (tubylcy). Istnieje też określenie Amerindians ("Amerinianie).
5
Nie istnieje i nigdy nie istniała ogólnoamerykańska kultura indiańska.
Poszczególne grupy nazywane przez Europejczyków ogólnie Indianami, w przeszłości nie miały świadomości wspólnoty rasowej, geograficznej czy kulturowej. Dopiero w czasach współczesnych, wśród większości indiańskich społeczności pojawiła się świadomość wspólnoty tubylczego pochodzenia, historycznych losów, podobieństwa obecnej sytuacji, problemów, dążeń. To dążenie do osiągnięcia ponadplemiennej jedności tubylczych ludów Ameryki Północnej (Panindianizm) obecnie realizowane jest poprzez tworzenie tubylczych samorządów, organizacji, ruchów społecznych, takich jak Krajowy Kongres Indian Amerykańskich, Ruch Indian Amerykańskich, Zapatyści, Cocaleros.
6
Przypuszcza się, że przodkowie Indian zaczęli przybywać do Ameryki podczas ostatniej epoki lodowcowej, 27-15 tysięcy lat temu.
Przybywali w kilku falach emigracyjnych z północno-wschodniej Azji pomostem lądowym (Beringia - pas lądu łączący Syberię z Północną Kanadą i Alaską) istniejącym w miejscu dzisiejszej Cieśniny Beringa (Cieśnina łączy Morze Czukockie z Morzem Beringa, czyli Ocean Arktyczny z Oceanem Spokojnym). Przemieszczali się przez cały obszar Ameryki Północnej, gdzie osiedlali się, ale też wędrowali dalej, przez Przesmyk Panamski do Ameryki Południowej. Osiedlali się tam najpierw w południowym Chile, o czym świadczą dowody archeologiczne ze stanowiska Monte Verde, a ich potomkowie stali się rdzenną populacją Ameryki Południowej.
7
Obecni Indianie są zróżnicowani antropologicznie.
Jest to wynikiem doboru naturalnego (adaptacja do warunków środowiska), a także możliwego asymilowania się jednostek, czy małych grup z Oceanii i Australii, a być może także z Europy. Współcześni Indianie Ameryki Północnej stanowią mieszankę etniczną, kulturową, językową i religijną z większym lub mniejszym wpływem elementów pochodzenia euro-amerykańskiego.
8
Przybyłe do Ameryki ludy, w kolejnych tysiącleciach rozwijały się w różnorodne kultury i społeczeństwa.
Wyodrębniały się z nich grupy zbieracko-łowieckie, które były rozproszone po całym terytorium, a także zorganizowane królestwa Mezoameryki i obszaru andyjskiego. Tworzyli oni monumentalną architekturę, zorganizowane na dużą skalę miasta, miasta-państwa, imperia. Niektórzy posiadali w różnym stopniu wiedzę z zakresu inżynierii, architektury, matematyki, astronomii, fizyki, medycyny, rolnictwa, nawadniania, geologii, górnictwa, metalurgii, rzeźby i złotnictwa.
9
Indianie wykazywali także znaczne zróżnicowanie językowe.
Na przełomie XV i XVI w., w okresie odkrycia i podboju Ameryki, liczbę języków ocenia się na 2 tys. Na całym obszarze Ameryki zamieszkiwało wówczas około 47 mln Indian w bardzo nierównomiernym rozmieszczeniu. Około 45 mln Indian zamieszkiwało wówczas Amerykę Środkową i Południową (ponad 2/3 tej liczby stanowili mieszkańcy Mezoameryki i środkowych Andów), a około 2 mln - obszar na północ od Meksyku. Obecnie w Ameryce łacińskiej żyje około 18,5 mln Indian i około 4 mln w Ameryce Północnej.
10
Hiszpańskie i portugalskie wyprawy zbrojne (konkwista), kolonializm, niewolnictwo, wojny, przymusowa chrystianizacja, europejskie choroby i osadnictwo doprowadziły do śmierci milionów Indian.
Kontakt z europejskimi chorobami, takimi jak ospa i odra, zabił od 50 do 67% rdzennej populacji Ameryki Północnej w ciągu pierwszych stu lat po przybyciu Europejczyków. Na wschodzie Stanów Zjednoczonych, na Karaibach czy Ziemi Ognistej niemalże w całości wytrzebiona została ludność indiańska. Stosowanie przymusowych migracji całych plemion, częściowy, a w przypadku mniejszych plemion, całkowity upadek ich kultur, języków i religii, bardzo zmieniły sytuację Indian.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Tatarach
Tatarzy kiedyś stanowili część Imperium mongolskiego i z tego powodu nazywano ich Mongołami. Rozprzestrzenili się na wiele krajów trafiając także do ...
Ciekawostki o Aborygenach australijskich
Są najstarszą na świecie grupą etniczną, najstarszą cywilizacją. We współczesnym świecie Aborygeni są postrzegani jako naturalna część krajobrazu Aust ...
Ciekawostki o Romach
Romowie to naród nieterytorialny, nie roszczący sobie prawa do żadnego terytorium. Pochodzą z terytorium Indii i obecnie, tworząc diasporę, zamieszkuj ...
Ciekawostki o jaguarach
Wielkością ustępują jedynie lwom i tygrysom. Fizycznie najbardziej przypominają lamparty. Zamieszkują różnorodne siedliska, zarówno otwarte przestrzen ...
Ciekawostki o Łosiu euroazjatyckim
Łoś to największy i najcięższy współcześnie żyjący ssak z rodziny jeleniowatych i jeden z największych ssaków lądowych półkuli północnej. Zazwyczaj z ...
Ciekawostki o Alasce
Odkryta w 1741 roku przez V. J. Beringa, Alaska leży w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, stanowi enklawę Stanów Zjednoczonych. Od wschodu ...
Ciekawostki o niedźwiedziach grizzly
Grizzly zyskał swoją nazwę od koloru sierści. To masywne i groźne zwierzę zamieszkuje otwarte tereny na północy kontynentu Ameryki Północniej. Kiedyś ...
Ciekawostki o Czarnej wdowie
Pająki te mają nienajlepszą reputację ze względu na swoją jadowitość. W ciało ofiary wstrzykują neurotoksynę, która może doprowadzić do śmierci nawet ...