Architektura

Ciekawostki o Masadzie

Znaleźliśmy 19 ciekawostek na temat Masady

Izraelskie Termopile

Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obrony twierdzy dla współcześnie żyjących Izraelczyków, stała się symbolem heroicznego oporu do samego końca. Wobec zbliżającej się klęski podjęto decyzję o zbiorowym samobójstwie, a zakończenie oblężenia było równoznaczne z końcem trwającego od siedmiu lat powstania żydowskiego.
1
Masada to starożytna twierdza żydowska wzniesiona na szczycie wolno stojącego płaskowyżu we wschodniej części Pustyni Judzkiej nad Morzem Martwym.

W tamtym czasie ludność Palestyny w czasie niebezpieczeństwa szukała schronienia w górskich twierdzach, które powstawały w najmniej dostępnych miejscach.

Masada zarówno pod względem położenia geograficznego jaki i wyglądu zewnętrznego jak najbardziej odpowiadała określeniu “górska twierdza”. Wznoszący się na wysokość 410 metrów nad poziomem Morza Martwego płaski szczyt Masady ma kształt rombu o wymiarach 600 metrów długości i około 320 metrów szerokości. Szczytu bronią strome, kilkusetmetrowe zbocza. Już sama góra stanowiła naturalne miejsce obronne.

2
Powstanie twierdzy datuje się na II wiek przed naszą erą. 
Zbudowana została przez arcykapłana Jonatana, który również nadał jej nazwę - nazwa jest hebrajska: “Mezadah” = “górska forteca”. Sporne jest, kim był Jonatan. Jedni badacze łączą postać arcykapłana Jonatana z bratem Judy Machabeusza (jeden z przywódców żydowskiego powstania przeciwko Seleucydom), inni opierając się na danych, że Aleksander Janneusz z dynastii hasmonejskiej był królem i posiadał równocześnie tytuł arcykapłana, a Janneusz jest skróconą formą imienia Jonatan, uznają, że Masadę zbudował król Aleksander Janneusz (król Judei od 103 r. p.n.e.).
3
W ciągu około 100 lat po wybudowaniu, twierdza nie odgrywała znaczącej roli.
Twierdza leżała na spalonych słońcem terenach pustynnych, z dala od miast ( około 50 km od Jerozolimy) i urodzajnych dolin, na skraju suchej kotliny Morza Martwego.
4
Masada rozbudowana została przez Heroda Wielkiego około 37 r. p.n.e. - twierdza była jednym z jego największych sukcesów budowniczych.

W 40 r. p.n.e. Herod uciekał przed Partami (Królestwo Partów leżało na terenie starożytnego Iranu) i Antygonem z dynastii Hasmoneuszy (król Judei od 40 r. p.n.e.). Doceniając strategiczne położenie Masady, schronił się w niej wraz z rodziną. Następnie osadził w twierdzy 800 swoich najlepszych żołnierzy, a sam wyruszył do Rzymu w poszukiwaniu pomocy. Wkrótce rozpoczęło się oblężenie Masady przez Antygona.

Po powrocie z  Rzymu Herod zebrał armię najemników i ludności judejskiej i wyruszył na odsiecz Masadzie. Po zdobyciu twierdzy,  już jako król Judei (od 37 r. p.n.e.), zdecydował się ją rozbudować i ufortyfikować.

5
Rozbudowa Masady przebiegała w trzech etapach.
  • Po 37 r. p.n.e. zbudowano system irygacyjny (wykuto w skale 12 zbiorników na wodę), rozpoczęto budowę pałacu zachodniego, zbudowano trzy mniejsze pałace, magazyny i koszary. Warownia umocniona została trzema wieżami na południowym krańcu płaskowyżu.
  • W 25 r. p.n.e. zbudowano pałac północny, magazyny na żywność, łaźnie oraz nowe skrzydło do pałacu zachodniego.
  • W 15 r. p.n.e. cały wierzch góry otoczono białym murem kamiennym o wysokości 5 - 6,5 m, dokończono również budowę pałacu zachodniego.  Na obwodzie muru znajdowało się  37 wież o wysokości 27 m. Obwód muru wynosił 1400 m, a grubość 4 m.
6
Po rozbudowie  Masada uchodziła za najpotężniejszą ze wszystkich twierdz w Judei.
7
W 6 r. n.e. Masada zajęta została przez Rzymian - służyła jako strażnica graniczna.  Stacjonował w niej garnizon żołnierzy rzymskich.
8
W 66 r. n.e. Masada zajęta została przez Sykariuszy (Sykaryjczyków) - najbardziej radykalny odłam zelotów (ugrupowanie sprzeciwiające się rzymskiemu panowaniu nad Palestyną).

Pozostając pod dowództwem Menachema - jednego z liderów powstania przeciwko Rzymianom, Sykariusze rozbili garnizon rzymski i obsadzili fortecę własnymi ludźmi. Mieli do dyspozycji duże zapasy żywności, która zgromadzona była jeszcze od czasów Heroda (zdatna do spożycia dzięki suchemu klimatowi, sposobie zabezpieczenia i przechowywania).

Dzięki uprawom mieli także świeżą żywność, hodowali bydło. Mieli dostęp do wody, która była zgromadzona w wybudowanych w przeszłości zbiornikach.

    Dowiedz się więcej...
9
W 73 r. n.e. zajęta przez Sykariuszy Masada była jednym z trzech ostatnich punktów oporu przeciwko Rzymianom.
W twierdzy znajdowało się około 1000 osób, w tym wiele kobiet i dzieci. Obroną Masady kierował Eleazar ben Jair, który był spokrewniony z Menachemem.
10
Oblężeniem Masady kierował rzymski generał Flawiusz Silwa, który dowodził armią liczącą - według różnych źródeł -  od 5000 do 15000 żołnierzy.
W skład armii wchodziły: X Legion Fretensis (legion sformowany przez Oktawiana, przypuszczalnie na Sycylii, który specjalizował się w działaniach oblężniczych) oraz 6 kohort pomocniczych.
    Dowiedz się więcej...
11
Oblężenie Masady trwało kilka miesięcy. 
Obrońcy Masady znaleźli się w bardzo trudnym położeniu. Otoczeni przez doskonale uzbrojone i wyszkolone legiony rzymskie nie mieli praktycznie żadnych szans na przeżycie.
12
W noc poprzedzającą ostateczne uderzenie Rzymian, dowodzący obroną Eleazar ben Jair zachęcił bojowników do popełnienia samobójstwa, na co oni przystali.
Był to wyraz desperacji, ale także wielkiej dumy i odwagi w obliczu nieuchronnej klęski, gdyż obrońcy Masady nie chcieli oddać się pod panowanie znienawidzonych Rzymian. Mężczyźni pozabijali swoje rodziny i spalili cały dobytek na jednym, wspólnym stosie. Następnie wylosowali spośród siebie dziesięciu, którzy uśmiercili pozostałych. Gdy ci ostatni byli martwi, jeden wylosowany sykariusz zabił dziewięciu towarzyszy, po czym podpalił pałac i przebił się mieczem. Pozostawiono żywność, aby pokazać, że obrońcy nie umarli z głodu.
13
Twierdza zdobyta została 2 maja 73 roku.
Nad ranem, gdy Rzymianie przekroczyli mury twierdzy, znaleźli 960 trupów. Przeżyły jedynie dwie kobiety oraz pięcioro dzieci, które ukryte były w kanale. Oznacza to, że w Masadzie przebywało 967 osób.
14
Po zdobyciu twierdzy przez wojska rzymskie, pomiędzy 73 a 111 rokiem, Masada ponownie stała się rzymskim posterunkiem granicznym.
W kolejnych stuleciach  twierdza była świadkiem walk w ramach kolejnego powstania żydowskiego (lata 132 -135), a następnie została zasiedlona przez mnichów bizantyjskich, którzy musieli uchodzić z Masady na skutek najazdu Persów albo Arabów w VII wieku. Pozostały po nich ruiny niewielkiej kapliczki świadczącej o istnieniu chrześcijaństwa na tych terenach. Od tego czasu Masada nie była zamieszkana.
15
Do dziś nie udało się odnaleźć miejsca pochówku ciał samobójców broniących Masady do końca.
16
Masada stała się dla Izraelczyków symbolem heroicznej walki do samego końca. Na jej ruinach regularnie odbywają się uroczystości zaprzysiężenia izraelskich żołnierzy, którzy składają przysięgę wojskową brzmiącą: „Masada nigdy więcej nie zostanie zdobyta”.
17
W XIX wieku opuszczonymi ruinami Masady zainteresowali się archeolodzy. Dzięki pracom archeologicznym prowadzonym w latach 1955 - 1956, 1963 - 1965,  pozostałości twierdzy stały się jednym z najbardziej atrakcyjnych obiektów turystycznych Izraela.
Częściowo zachował się pałac zachodni z malowidłami i mozaikami ściennymi oraz jedną z największych na Bliskim Wschodzie łaźni. Zachował się pałac północny oraz rytualna łaźnia i zbudowana przez Heroda, uznawana za najstarszą w Izraelu, synagoga. Odkryto wiele ciekawych przedmiotów z czasów Heroda, powstania żydowskiego i czasu, gdy mieszkali tam mnisi. Najbardziej wyróżniają się fragmenty zwojów papirusowych i pergaminowych, które zawierają teksty biblijne i apokryficzne.
18
W 2001 roku pałac-twierdza Masada wpisany został na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO.
19
Obecnie Masada jest miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów.
Na szczyt płaskowyżu można dostać się kolejką linową lub wydrążoną w skale ścieżką. Do dziś Masada jest owiana narosłymi przez stulecia legendami i tajemnicami.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...