Kultura i sztuka

Ciekawostki o jajach Faberge

Znaleźliśmy 16 ciekawostek na temat jaj Faberge

Najdroższe na świecie pisanki

Jaja Faberge to wysadzane klejnotami najdroższe na świecie pisanki, kryjące w swoim wnętrzu równie kosztowne niespodzianki. Pomysł na ich stworzenie zrodził się w XIX wieku w Petersburgu, w rodzinnej firmie jubilerskiej Faberge.

Na zamówienie carów Rosji powstały 52 jaja. Powstawały też inne, na prywatne zamówienia, już nie tak oryginalne jak carskie, ale równie piękne. Zawierucha rewolucyjna 1918 roku spowodowała, że część tych wyjątkowych precjozów zaginęła, być może bezpowrotnie, choć w 2022 udało się odnaleźć cztery zaginione jaja ukryte w sejfie rosyjskiego oligarchy.

Te, które pozostały w państwowych zbiorach Rosji można podziwiać między innymi w Zbrojowni na Kremlu, czy w Muzeum Faberge w Petersburgu. Cieszyć się ich widokiem mogą też ich prywatni właściciele, posiadający jaja Faberge w swoich kolekcjach.

1
Jaja Faberge to wysadzane klejnotami pisanki stworzone przez firmę jubilerską "Dom Faberge" (Дом Фаберже) w Petersburgu.

Firma Faberge została założona w Petersburgu przez Gustava Faberge w 1842 roku. Początki rodziny Faberge sięgają XVII-wiecznej Francji.

Rodzina opuściła Francję po 1685 roku z powodu prześladowań religijnych (byli hugenotami, francuskimi protestantami), wkrótce po odwołaniu edyktu nantejskiego - szacuje się, że około 250 tys. hugenotów zostało wówczas uchodźcami.

Początkowo rodzina nosiła nazwisko Favri, jednak podczas wędrówki na wschód nazwisko ulegało zmianie poprzez Favry, Fabri, Fabrier, Faberges, a w końcu Faberge.

2
Około 1800 roku rzemieślnik Pierre Favry (później Peter Fabrier) osiedlił się w Parnawie na Inflantach (obecnie Estonia).

W 1814 roku urodził się tam Gustaw Fabrier. Do 1825 roku nazwisko rodziny przekształciło się w Faberge. W latach 30. XIX wieku Gustav Faberge przeniósł się do Sankt Petersburga, by szkolić się na złotnika w pracowni Andreasa Ferdinanda Spiegla, specjalizującego się w wytwarzaniu złotych puzderek.

Naukę kontynuował w słynnej firmie Keibel - firmie złotników i jubilerów carów. 

3
Gustav uzyskał tytuł mistrza złotnictwa w 1841 roku, a rok później otworzył w Petersburgu własną firmę jubilerską "Faberge".

Gustaw poślubił Charlotte Jungstedt, córkę artysty duńskiego pochodzenia, z którą miał syna, Petera Carla Faberge. W 1860 roku rodzina Faberge wyjechała do Drezna, pozostawiając firmę w rękach menadżerów spoza rodziny Faberge.

Syn Peter Carl kształcił się  w szkole handlowej w Dreźnie, gdzie poznawał tajniki marketingu. Uczył się też sztuki jubilerskiej m.in. u złotnika Józefa Friedmana we Frankfurcie. Wraz z przyjacielem Juliuszem Butzem wyruszył w podróż czeladniczą po Europie, odwiedzając m.in. Francję, Włochy, Niemcy i Anglię. Odwiedzał najważniejsze europejskie muzea.

4
W 1864 roku Peter Carl Faberge wrócił do Petersburga.

Cały czas doskonalił swój kunszt, uczył się m.in zatrudniając się przy naprawach dzieł starego złotnictwa w Ermitażu. Pracę tę wykonywał za darmo.

W 1870 roku zaczął pracować w firmie ojca i w ciągu dwóch lat przejął w niej kierownictwo. Całkowicie zmodernizował pracownię złotniczą i salon handlowy. Zatrudnił najlepszych złotników, którzy wytwarzali misternie wykonane wyroby luksusowe: tabakiery, papierośnice, lusterka, puzderka, zastawę stołową, biżuterię i in.

Po 1882 roku wprowadził do asortymentu oferowanego przez firmę przedmioty wykonywane w charakterystycznym stylu, zwanym stylem Faberge.

5
Peter Carl Faberge był perfekcjonistą.

Sam nie wytwarzał precjozów, zajmował się głównie ich projektowaniem, ale dokładnie sprawdzał każdy wyrób. Jeśli był z czegoś niezadowolony, brał młotek i rozbijał taki wyrób.

W pracowni Faberge korzystano z najdroższych materiałów, metali i kamieni szlachetnych. Mistrz mawiał, że wartość i mistrzostwo wykonania powinny przewyższać koszt użytych materiałów.

6
Kunszt jego pracowni został doceniony na Panrosyjskiej Wystawie Przemysłowej w Moskwie, gdzie za swoje produkty Faberge otrzymał złoty medal.
Zwróciła na niego uwagę wówczas żona cara Aleksandra III, Maria Fiodorowna, a trzy lata później Faberge został carskim jubilerem.
7
Pierwsze jajo stworzył Faberge w 1885 roku.

Zostało one zamówione przez cara Aleksandra III jako wielkanocna niespodzianka dla jego żony Marii Fiodorownej. Ponieważ akurat w tym roku przypadała dwudziesta rocznica ślubu carskiej pary, car chciał podarować żonie coś wyjątkowego.

Faberge stworzył pierwsze jajo, tzw. "Kurczaka", które pokryte jest białą emalią imitującą skorupkę, a wewnątrz, w żółtku wykonanym z matowego złota, umieszczony jest kurczak ze złota kolorowego. Wewnątrz kurczaka ukryta jest niewielka kopia carskiej korony wykonana ze złota z brylantami oraz łańcuszek z rubinową zawieszką.

8
Cesarzowa była tak zachwycona prezentem, że Faberge, już jako nadworny jubiler, co rok otrzymywał zamówienie na kolejne jajo.

Oczywiście musiało ono być wyjątkowe i musiało zawierać wewnątrz jakąś niespodziankę. Car Aleksander III aż do swojej śmierci w 1894 roku wręczał żonie kolejne jaja Faberge.

Tradycję tę kontynuował syn Aleksandra III, Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow. Jaja Faberge podarowywał nie tylko swojej żonie Aleksandrze Fiodorownej, ale też matce.

Pierwszą pisankę Aleksandra Fiodorowna otrzymana od Mikołaja II po ślubie. Było to jajo ozdobione rubinową emalią i diamentami, w środku ukryty był rozkładany pąk żółtej róży, a w nim naszyjnik z rubinem.

9
Jajo nie było oryginalnym pomysłem Carla Faberge.

Jajo Faberge miało być interpretacją jaja z początku XVIII wieku, którego trzy kopie znane są do dziś. Znajdują się one: w zamku Rosenborg w Kopenhadze, w Kunsthistorische Museum w Wiedniu oraz w zbiorach prywatnych w Dreźnie.

We wszystkich tych jajach ukryty jest kurczak, po otwarciu którego można znaleźć koronę, a w niej pierścień.

Faberge inspirował się jajem z zamku Rosenborg w Kopenhadze i był to ukłon w stronę żony cara Marii Fiodorownej, gdyż była ona z pochodzenia Dunką, a drogocenny prezent miał jej przypominać kraj, z którego pochodzi i w którym spędzała święta wielkanocne.

10
Jaja tworzono ze złota, srebra, miedzi, niklu, palladu oraz ozdabiano je kamieniami szlachetnymi, kością słoniową, masą perłową.

Swoim wyglądem nawiązywały do wydarzeń historycznych i wydarzeń z życia carskiej rodziny (wojny, koronacja, otwarcie kolei transsyberyjskiej).

W środku zawsze znajdowała się niespodzianką, nawet zamawiający prezent car nie wiedział co znajduje się wewnątrz jaja. Zdarzyło się, że wewnątrz jaja znajdował się szwajcarski zegarek Vacheron Constantin, inkrustowany drogocennymi kamieniami.

Jaja zdobione były miniaturami carskich rezydencji czy wizerunkami członków carskiej rodziny. Jajo koronacyjne, które Mikołaj II podarował swojej żonie Aleksandrze w 1897 roku nawiązywało do sukni koronacyjnej (ornament siatki), w środku znajdowała się złota miniatura karety z rubinowymi siedzeniami, szybkami z kryształu górskiego i koroną na dachu - jajo to uznawane jest za jedno z najsłynniejszych.

11
Wykonanie jaja zajmowało prawie rok.

Dom Faberge był właściwie konsorcjum skupiającym niezależne w swojej pracy firmy jubilerskie. Wielu jubilerów pracujących dla Faberge posiadało własne firmy, ale udział w tworzeniu wielkanocnego jaja zawsze traktowali jako szczególne wyróżnienie i zaszczyt.

Wśród 24 współpracujących przy projektach mistrzów, 14 pochodziło z Finlandii lub pracowało na zaproszenie swoich bliskich. Nie wszystkie projekty były Carla Faberge, sporządzali je też inni projektanci i jubilerzy. W zespole była jedna kobieta, Alma Pihl, która wymyśliła "Zimowe jajo".

12
W latach 1885-1917 powstały 52 jaja dla carskiej dynastii.
Jedynie w czasie wojny rosyjsko-japońskiej w latach 1904-1905 nie zamówiono pisanek. Caryca Maria Fiodorowna otrzymała ich 31, a caryca Aleksandra 21.
13
Seria jaj cesarskich cieszyła się ogromną sławą, dlatego też chcieli je posiadać także inni zamożni Rosjanie.

Firma Faberge wykonała kilka sztuk dla prywatnych klientów (wiadomo o 15). Wśród nich wyróznia się seria siedmiu jaj, które podarował swojej żonie milioner, właściciel syberyjskich kopalń złota i platyny, Aleksander Ferdynandowicz Kelch. Osiem jaj wykonała firma Faberge na zamówienie Feliksa Jusupowa, siostrzeńca Alfreda Nobla, Rotszyldów, księżnej Marlborough i kilku niezidentyfikowanych osób.

Nie są one oryginalne, często zawierają elementy wykorzystane wcześniej w jajach imperialnych. Przypuszcza się, że niektóre pisanki wykonane dla osób prywatnych nigdy nie zostały udokumentowane.

14
Spośród 71 znanych jaj Faberge do dziś przetrwało 65.

Zdecydowana większość znajduje się w muzeach państwowych. Znane są 54 jaja cesarskie (do dziś zachowało się 42), reszta znana jest z opisów, relacji i starych fotografii i uważa się, że te jaja zaginęły.

Jedno z nich mogło opuścić Rosję w 1918 roku wraz z prawowitym właścicielem w bagażu cesarzowej Marii Fiodorownej, która wyjechała przez Krym do Danii.

Większość z nich zniknęła w rewolucyjnym zamieszaniu, a te które pozostały wraz z innymi klejnotami carskimi zostały przetransportowane do Moskwy na Kreml. Tam pozostały do 1930 roku, kiedy to w poszukiwaniu funduszy, 14 z nich sprzedano na polecenie Stalina (ponoć niektóre za kwotę mniejszą niż 400 USD). Większość z nich została nabyta przez amerykańskiego przedsiębiorcę Armanda Hammera i Anglika Emanuela Snowmana.

15
Największa kolekcja jaj Faberge (10 carskich) przechowywana jest na Kremlu.

Po niej, największą była kolekcja nowojorskiego potentata Malcolma Forbesa, w skład której wchodziło w sumie 15 jaj, w tym 11 carskich. Kolekcja ta miała trafić na aukcję w 2004 roku, ale na kilka dni przed jej rozpoczęciem, została wykupiona przez rosyjskiego oligarchę Wiktora Vekselberga.

Od 2013 roku jest ona wystawiana w stworzonym przez Vekselberga Muzeum Faberge w Petersburgu.

16
Obecnie wyroby Faberge osiągają bardzo wysokie ceny.

Pierwsze jajo wykonane na zamówienie cara Aleksandra kosztowało około 4,2 tys. rubli. Była to na ówczesne czasy ogromna kwota, gdyż nawet świetnie zarabiający wtedy urzędnik państwowy czy generał nie mógłby sobie pozwolić na taką błyskotkę za roczną pensję ( robotnik rolny zarabiał wtedy niewiele ponad rubel dziennie).

Najdroższe jajo wykonane dla cara Mikołaja II kosztowało ponad 20 tys. rubli.

Obecnie ceny jaj Faberge sa niebotycznie wysokie, niektóre z nich wyceniane są na 30-50 mln dolarów. Najcenniejsze jest jajo koronacyjne, którego wartość wycenia się na 100 mln dolarów.

Najnowsze tematy

Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...
Ciekawostki o Kasprowym Wierchu
Kasprowy Wierch należy do najpopularniejszych tatrzańskich szczytów. Rocznie odwiedza go cztery tysiące turystów, a dzięki istniejącej od 1936 roku ko ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Rasputinie
Grigorij Rasputin był syberyjskim chłopem, który w zupełnie niezwykły sposób stał się jedną z najbardziej wpływowych osób na carskim dworze Romanowów, ...
Ciekawostki o Piotrze I Wielkim
Piotr I Wielki uważany jest za jednego z największych władców Rosji. Był wielkim reformatorem, strategiem, budowniczym, który jako pierwszy z carów od ...
Ciekawostki o Rosji
Pierwszymi historycznymi władcami ruskimi byli Waregowie. Przybyli oni na ziemie rosyjskie w IX wieku n.e. W roku 1547 powstało cesarstwo rosyjskie, k ...
Makryna Mieczysławska
Makryna Mieczysławska była jedną z najbardziej znanych kobiet w  pierwszej połowie XIX wieku. Pisały o niej gazety w całej Europie, opisując wstrząsaj ...
Ciekawostki o Katarzynie II Wielkiej
Katarzyna II Wielka uważana jest za jedną z najwybitniejszych władczyń Rosji. Zachodni filozofowie, którzy nazywali ją "Semiramidą Północy"podziwiali ...
Ciekawostki o Moskwie
Moskwa jest stolicą Rosji, jej największym miastem i jednocześnie największym miastem w Europie, jednym z największych miast świata. Położona w europe ...
Ciekawostki o Petersburgu
Marzeniem i sprawą prestiżu dynastii Romanowów było uzyskanie dostępu do Morza Bałtyckiego i wybudowanie tam metropolii mającej świadczyć o rodzącej s ...
Ciekawostki o Elbrusie
Chociaż wysokość Elbrusu nie przekracza 6 tysięcy kilometrów jest on zaliczany do Korony Ziemi ze względu na to, że dominuje w Europie. Pomimo stosunk ...