Ciekawostki o zamku w Olsztynie

Pochodzący z XIII wieku zamek, doszczętnie zniszczony przez Szwedów podczas potopu

Zamek w Olsztynie
Choć dziś zamek jest kompletną ruiną, którą sukcesywnie rozbierano w celu pozyskiwania budulca pod inne obiekty, niegdyś był bardzo istotnym punktem na mapie obronnej Polski. Zamek był wielokrotnie rozbudowywany i modernizowany aż do czasu gdy średniowieczne zabudowania przestały mieć sens w zderzeniu z nowoczesną bronią oblężniczą. Ostatecznym ciosem dla warowni był najazd szwedzki który doprowadził nie tylko do zniszczenia warowni ale i spalenia Olsztyna.
1. Pierwsze wzmianki o zamku olsztyńskim pochodzą z roku 1306 z pism procesowych arcybiskupa gnieźnieńskiego przeciw biskupowi krakowskiemu. W owym czasie pisano o warowni jako o zamku w Przemiłowicach.
2. Zamek w Olsztynie był zamkiem królewskim, zbudowanym w systemie obronnym Orlich Gniazd.
W obrębie tego systemu funkcjonowały dwa typy warowni: królewskie oraz wspierające je zamki prywatne.
3. Zamek najprawdopodobniej wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku.
4. Pierwszej rozbudowy warowni podjął się w XIV wieku król Kazimierz Wielki.
5. W XV wieku warownię znów rozbudowano. Zbudowany został tzw. zamek dolny, po którym w dzisiejszych czasach nie ma już praktycznie śladu.
6. W 1488 roku osadzie zwanej wtedy Olsztynkiem, król Kazimierz Jagiellończyk nadał prawa miejskie.
7. W 1587 roku zamek w Olsztynie był atakowany przez austriackie wojska Maksymiliana III Habsburga. Arcyksiążę był pretendentem do polskiego tronu.
Obroną warowni dowodził starosta Kasper Karliński, któremu porwano syna i ustawiono w pierwszej linii nacierających wojsk. Dziecko zginęło jednak obrońca zamku nie oddał, choć został on podczas oblężenia uszkodzony.
8. Zamek został doszczętnie zrujnowany przez wojska szwedzkie nacierające na Częstochowę w trakcie potopu. Oddziałom szwedzkim udało się w dość krótkim czasie zająć fortecę po czym zniszczono zarówno zabudowania jak i spalono Olsztyn.
9. W latach 1722 – 1726 w Olsztynie powstał kościół parafialny, do którego budowy użyto materiałów pochodzących z dolnych partii zamku.
10. Zamek był sukcesywnie rozbierany przez miejscowych chłopów, gównie w XIX wieku. Pozyskiwano z niego materiał budowlany.
11. Do dziś zachowały się jedynie mury części mieszkalnej, wieża kwadratowa i stołp oraz fragmenty murów gospodarczych.
12. Podczas badań archeologicznych odkryto w miejscu dolnego zamku piwnice oraz fundamenty kuźnicy.
13. W 2019 roku w jaskini znajdującej się pod zamkiem odnaleziono narzędzia krzemienne wykonane przez neandertalczyków.
Udało się także odkryć XV wieczny piec metalurgiczny.
14. W 2020 roku pod zamkiem odkryto nową sieć tuneli, o której wcześniej badacze nie mieli pojęcia.
Okazuje się, że sieć szczelin i pomieszczeń w systemie jaskinii zamkowej może być znacznie większa niż pierwotnie zakładano. W jednym z pomieszczeń jaskinii udało się odnaleźć szczątki niedźwiedzia (Ursus deningeri), żyjącego w okresie od 1,8-0,1 mln lat temu. Zwierzęta te osiągały masę do około 500kg.
15. W zamku olsztyńskim odbywają się cykliczne imprezy: Turniej o szablę Starosty Olsztyńskiego oraz rekonstrukcja obrony zamku z 1587 roku.
16. Wokół zamku można spotkać stada wypasających się owiec.

Dowiedz się dziś czegoś nowego!

Wylosuj kolejną ciekawostkę

I to już wszystkie fakty o zamku w Olsztynie, dziękujemy za lekturę.

Jeśli podobał Ci się ten artykuł, podziel się nim ze znajomymi.