Ciekawostki o Petersburgu

Jeden z najwspanialszych zespołów urbanistycznych świata

Petersburg
Marzeniem i sprawą prestiżu dynastii Romanowów było uzyskanie dostępu do Morza Bałtyckiego i wybudowanie tam metropolii mającej świadczyć o rodzącej się potędze Rosji. Dokonał tego car Piotr I Wielki. Za oficjalną datę założenia miasta przyjmuje się 16 maja 1703 roku. Petersburg wybudowano na wyspach, które połączono licznymi mostami. Z tego też względu miasto nazywane jest Wenecją Północy. Jest jednym z najwspanialszych zespołów urbanistycznych świata, miejscem niezwykłym, miastem muzeów, teatrów i szeroko pojętej sztuki.
1.Budowę nowej twierdzy Sankt-Piter-Burch (zwanej później Sankt Petersburgiem) rozpoczęto po wygranej Rosji ze Szwedami w bitwach wojny północnej i zdobyciu dostępu do Morza Bałtyckiego.
Wojny Rusi ze Szwecją o ziemie nadnewskie trwały przez wieki. Toczyły się one już w XIII wieku, pod wodzą Aleksandra Newskiego, oraz w wojnie inflanckiej w XVI wieku. Dopiero sukces w wojnie północnej ostatecznie przywrócił te ziemie Rosji.
2.Za datę założenia miasta uznaje się 27 maja 1703 roku (16 maja 1703 roku wg kalendarza juliańskiego).
Datę tę uwieczniono na kamiennej płycie specjalnie przygotowanej na tę okoliczność, na której wyryto napis: "Roku pańskiego 1703, 16 maja założone zostało przez cara i wielkiego księcia Piotra Aleksiejewicza miasto Sankt-Petersburg".
3.Pierwszym obiektem, który zapoczątkował budowę miasta była Twierdza Pietropawłowska.
Budowę twierdzy rozpoczęto na Wyspie Zajęczej, położonej u ujścia rzeki Newy. W pracach budowlanych brali udział najwybitniejsi architekci ówczesnej Europy. Historia twierdzy jest dość ponura. Przy jej budowie zginęło wielu robotników, a później w jej murach przetrzymywano więźniów politycznych. Byli wśród nich dekabryści, Dostojewski, Gorki, Trocki, a po insurekcji kościuszkowskiej więziono w niej Tadeusza Kościuszkę, Juliana Ursyna Niemcewicza i Jana Kilińskiego.
4.Budowę twierdzy Piotr I nadzorował ze swojego domku, tzw. chatki Piotra I, którą wzniesiono specjalnie dla niego jeszcze przed rozpoczęciem budowy miasta. Rozpoczęto też budowę portu, budynków mieszkalnych i sieci dróg.
Cieśle zbudowali mu domek, składający się z dwóch izb przedzielonych sienią, z niewielkimi drzwiami, przez które, wchodząc, musiał się mocno schylać, gdyż był słusznego wzrostu (204 cm). W jednej z izb spał, a w drugiej miał roboczy stół, na którym rozkładał plany i kreślił wizję przyszłego Petersburga. W swojej chatce car mieszkał przez sześć lat. Obecnie chatka z drewnianych bali stoi wewnątrz ochraniającego ją większego budynku, w którym mieści się też Muzeum Historii Miasta. Nieopodal domu Piotra I zacumowany jest krążownik Aurora (obecnie Muzeum Rewolucji). Z jego działa 25 października 1917 roku o godz. 21.40 oddano strzał, będący sygnałem do szturmu na Pałac Zimowy.
5.Petersburg położony jest w delcie Newy na kilkudziesięciu wyspach.
Według danych topograficznych z 1864 roku, wysp tych było 101. W rzeczywistości jest ich znacznie mniej. Ich liczba zmniejszyła się na skutek czynników naturalnych i w wyniku działalności człowieka. Obecnie przyjmuje się, że jest ich około 50.
6.Wyspy te połączone są 396 mostami, z których 14 największych jest co noc otwieranych, aby statki płynące na jezioro Ładoga mogły się przemieścić.
Pierwszy most przez Newę otwarto w 1727 roku.
7.Budowane przez Piotra I miasto miało być całkowicie murowane.
Powstawało ono w bardzo trudnych warunkach (bagienne, nieznane tereny, niskie temperatury). Tempo budowy było ogromne, miasto powstawało z niespotykanym w ówczesnej Europie  rozmachem. Aby wzmóc budowę, car Piotr I zabronił stawiać w Rosji murowane domy poza Petersburgiem. Początkowo funkcjonowało jako Pietropol lub Pietropolis (miasto z kamienia).
8.W 1712 roku Petersburg stał się oficjalnie stolicą Rosji i pozostał nią do 1918 roku.
Zaczęto przenosić do nowej stolicy najważniejsze instytucje państwowe, a przeniesiony do Petersburga w 1721 roku Senat ogłosił cara Piotra Wielkiego Imperatorem Wszechrosji.
9.W 1715 roku otwarto w Petersburgu Akademię Morską, a dziesięć lat później Akademię Nauk.
10.Symbolem Twierdzy Pietropawłowskiej, całego miasta i carskiej władzy jest Sobór śś. Piotra i Pawła, który wieńczy 122-metrowa iglica.
Budowę tej cerkwi podjęto miesiąc po rozpoczęciu prac nad budową fortyfikacji. Była to pierwsza świątynia prawosławna w budowanej nowej stolicy Rosji. Pierwsza cerkiew był drewniana. W 1712 roku położono kamień węgielny nowej, znacznie większej cerkwi. Jej projektantem został włoski architekt Domenico Trezzini. Głównym elementem świątyni jest 88-metrowa dzwonnica z iglicą wysoką na 34 metry. Życzeniem Piotra I było, aby wieża cerkwi przewyższała moskiewską dzwonnicę Iwana Wielkiego (81 m) w kompleksie moskiewskiego Kremla.
11.Sobór uważany był za najważniejszą wojskową cerkiew na terenie Rosji.
Obok przedmiotów liturgicznych znajdują się w nim eksponaty związane z rosyjskimi podbojami, zabytkowe sztandary i broń.
12.Na terenie soboru znajdują się groby wszystkich carów rosyjskich, począwszy od Piotra I.
Wyjątkiem jest Piotr II, wnuk Piotra I, ostatni potomek w linii męskiej dynastii Romanowów. Pochowany jest w Soborze Archangielskim w Moskwie.
13.Architektoniczny rozwój miasta nastąpił pod koniec XVIII wieku.
Obowiązywała zasada, aby fasady domów były budowane frontalnie do ulic i kanałów, dzięki czemu zabudowa miasta była bardzo uporządkowana. Wzniesiono wtedy wiele nowych obiektów architektonicznych: Sobór Nikolski, klasztor Smolny, Pałac Zimowy (został wybudowany na polecenie carycy Elżbiety, młodszej córki Piotra I, wzorowany na francuskim Wersalu. Jako pierwsza zamieszkała w nim cesarzowa Katarzyna II), będący głównym budynkiem Ermitażu, Pałac Marmurowy, Taurydzki i in.
14.Już w pierwszej połowie XVIII wieku Petersburg stał się jednym z najpiękniejszych miast w Europie.
Powstały wówczas takie obiekty architektoniczne jak: Admiralicja, Pałac Dwunastu Kolegiów (dziś mieści się tam Uniwersytet Petersburski), Sobór śś. Piotra i Pawła, pałace w Carskim Siole i Peterhofie.
15.Największym architektem Petersburga XVIII wieku był Bartolomeo Francesco Rastrelli, syn włoskiego rzeźbiarza.
Jego architektura zachwycała carów. Projektowane przez niego budynki były monumentalne, ale jednocześnie pełne lekkości. Jego projektami były: Pałac Zimowy, klasztor Smolny, Pałac Letni, który nie zachował się, Carskie Sioło, Peterhof. Innymi architektami byli m.in.: Woronichin, Trezzini, Bażenow, Kameron, Rinaldi.