Nauka

Ciekawostki o zorzy polarnej

Znaleźliśmy 16 ciekawostek na temat zorzy polarnej

Barwny spektakl świetlny na niebie

Zorza polarna bywa różna. Czasami jest jasna i tańcząca, mieniąca się różnymi kolorami, czasami pojawia się w jednym miejscu i jest nieruchoma. Od zawsze fascynowała ludzi na całym świecie, a mieszkańcy krajów w których pojawia się regularnie, od wieków próbowali zrozumieć to świetlne zjawisko. Tworzyli przeróżne teorie, które stały się opowieściami i weszły do kanonu ludowych opowieści.
Zorza polarna
1
Zorza polarna jest nieodłącznym elementem rejonów podbiegunowych.
Występuje na wysokich szerokościach geograficznych, głównie za kołami podbiegunowymi. Zdarza się też jednak, że w sprzyjających warunkach można ją zaobserwować w okolicach 50 równoleżnika.
2
Istnieją dwa rodzaje zórz: północna - Aurora borealis i południowa - Aurora australis.
3
Zorze polarne powstają na skutek burz magnetycznych na Słońcu.
Z powierzchni Słońca wyrzucane są  wówczas ogromne ilości naładowanych cząstek (głównie protonów i elektronów) o wysokiej energii. Tworzą one tzw. wiatr słoneczny. Rozpędzone cząstki wiatru słonecznego zostają przechwycone przez pole magnetyczne Ziemi i oddziałują ze zjonizowaną atmosferą na wysokości około 100 km.
4
Cząstki tworzące wiatr słoneczny po zetknięciu się z polem magnetycznym Ziemi poruszają się ruchem spiralnym wzdłuż linii tego pola i zderzają się w pobliżu biegunów magnetycznych z cząsteczkami azotu i tlenu i in.
Wzbudzają je, a te, wracając do stanu podstawowego, wypromieniowują energię w postaci kwantów światła.
5
Kolor zorzy zależy od wysokości, na której następuje wzbudzenie atomów i od rodzaju atomu.
Jeżeli zderzenie następuje z azotem, widzimy kolor purpury i bordo. Zderzenie z tlenem daje kolor zielony i czerwony. Kolor żółty jest wynikiem mieszania się azotu i tlenu. Lżejsze gazy (wodór i hel) dają barwę w tonacji niebieskiej i fioletowej.
6
Gołym okiem zorze dostrzegamy jako zielonkawe i białe. Pełne barwy widać dopiero na zdjęciach fotograficznych.
Dzieje się tak dlatego, że przy słabym świetle oko rejestruje światło przy pomocy pręcików, które nie są wrażliwe na kolory, a jedynie na natężenie światła.
7
Największe nasilenie zórz występuje w maksimum aktywności Słońca - zdarza się to co jedenaście lat.
Wtedy można obserwować zorze także w Polsce.
8
Zorze przybierają różne kształty. Mogą występować w postaci kolorowych promieni, smug, wstęg, kurtyn, koron, łuków i in.
9
Wystepująca na półkuli północnej Aurora borealis widoczna jest między 21 września a 21 marca, między godziną 18 a 1 w nocy, gdy na zewnątrz panuje mrok.
Zasięg regionu w Europie Północnej obejmuje Półwysep Kolski w Rosji oraz terytorium trzech nordyckich państw: Finlandii, Szwecji i Norwegii.
10
Aurora australis pojawia się w obrębie południowego bieguna magnetycznego Ziemi.
Zjawisko można obserwować w Tasmanii, górzystej wyspie położonej około 300 km na południe od wybrzeża Australii, a także w Nowej Zelandii. Jednak najpiękniej widoczna zorza jest na Antarktydzie, gdzie brak jest prawie całkowicie sztucznego oświetlenia.
11
Australijczycy zamiast nazwy Aurora australis wolą używać określenia bardziej przystępnego - "southern lights".
12
W języku fińskim zorza polarna określana jest jako "revontulet", co oznacza "lisi ogień".
Nazwa ta zaczerpnięta jest z legendy o arktycznym lisie, który biegnąc na północ, rozrzucał swym ogonem iskry ognia, lśniące w świetle księżyca.
13
W języku ludu Saami (pierwotni mieszkańcy Laponii) nazwa zorzy polarnej "guovssahasah" oznacza "słońce świecące na nieboskłonie rano lub wieczorem".
Saamowie twierdzili, że tworzenie pieśni o zorzy polarnej jest niebezpieczne i grozi ściągnięciem na siebie światła polarnego, co wróży nieuchronną śmierć.
14
Zjawisko zorzy polarnej jest powodem wzmożonej turystyki na terenach jej występowania.
W fińskiej Laponii powstał hotel (domy imitujące igloo), w którym zorzę można podziwiać na leżąco. Sufit zastąpiono szklanym sklepieniem, a wnętrze zaopatrzono w saunę dymną.
15
Zorze polarne występują nie tylko w obrębie naszej planety.
Były obserwowane na wszystkich planetach-olbrzymach w Układzie Słonecznym:  Jowiszu, Saturnie, Uranie i Neptunie.
16
Przypuszcza się, że zjawisko zorzy może występować na wszystkich innych, pozasłonecznych planetach, które posiadają pole magnetyczne i magnetosferę poddaną oddziaływaniu wiatru gwiazdowego.
Rozdzielczość teleskopów nie pozwala na uchwycenie obrazu takiego zjawiska, ale towarzysząca zorzom emisja fal radiowych może być wykryta za pomocą radioteleskopów.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Zadeklarowani południowcy
Pingwiny są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej występują wokół Antarktydy i u wybrzeży Ameryki Południowe ...
26 ciekawostek o Antarktydzie
26 ciekawostek o Antarktydzie
Świat z lodu
Przez tysiące lat, gdy ludzie zdobywali najdalsze zakątki ziemi, tutaj nie dotarł nikt. Starożytni Grecy dowodzili, że świat jest okrągły i że musi is ...
25 ciekawostek o Kosmosie
25 ciekawostek o Kosmosie
Wszechświat
Kosmos lub wszechświat to według definicji wszystko to co istniało, istnieje oraz będzie istnieć. Budują go trzy podstawowe elementy: czasoprzestrzeń, ...
27 ciekawostek o niedźwiedziach polarnych
27 ciekawostek o niedźwiedziach polarnych
Bardzo niebezpieczne białe misie
Niedźwiedzie polarne zwane także niedźwiedziami białymi zamieszkują Arktykę. Prowadzą morski tryb życia, są świetnymi pływakami a do przetrwania potrz ...
12 ciekawostek o pulsarach
12 ciekawostek o pulsarach
Niewielkie pozostałości gwiazd o ogromnych masach, które obracają się w zawrotnym tempie emitując okresowo promieniowanie elektromagnetyczne
Pulsar to gwiazda neutronowa, która emituje fale radiowe. Powstaje w wyniku wybuchu gwiazdy zwanej supernową. Supernowa to bardzo jasna eksplozja gwia ...
16 ciekawostek o Wielkim Obłoku Magellana
16 ciekawostek o Wielkim Obłoku Magellana
Jest największą galaktyką satelitarną Drogi Mlecznej
Swoją nazwę zawdzięcza Ferdynandowi Magellanowi, który podczas swojej wyprawy dookoła świata podziwiał ją na niebie. Gołym okiem można ją zaobserwować ...
24 ciekawostki o Alasce
24 ciekawostki o Alasce
Największy stan USA
Odkryta w 1741 roku przez V. J. Beringa, Alaska leży w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, stanowi enklawę Stanów Zjednoczonych. Od wschodu ...
20 ciekawostek o Arktyce
20 ciekawostek o Arktyce
Najbardziej wysunięty na północ obszar Ziemi
Arktyka to region polarny położony w najbardziej wysuniętej na północ części Ziemi. Ziemia w tym regionie ma zmienną sezonowo pokrywę śnieżną i lodową ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...
21 ciekawostek o Kajmanach
21 ciekawostek o Kajmanach
Wyspy o niezwykle liberalnym systemie bankowym
Kajmany to trzy wyspy na Morzu Karaibskim, które stanowią terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii. Swoje korzenie maja one w kolonizacji hiszpańskiej i ...

Podobne tematy