Zwierzęta

Ciekawostki o bobrach

Znaleźliśmy 31 ciekawostek na temat bobrów

Jedne z największych gryzoni na świecie

Bobry to niezwykle pożyteczne zwierzęta, które śmiało nazwać można najlepszymi naturalnymi inżynierami. Choć coraz częściej określa się je mianem "szkodniki", to są one naszymi największymi sprzymierzeńcami w walce z suszą. Rocznie wykonują one prace retencyjne, których wartość jest ogromna. Bobry budują tamy, które są naturalnym sposobem na gromadzenie wody, spłycanie fali powodziowej, stabilizowanie poziomu wód gruntowych i oczyszczanie wody.
1
Bobry to rodzaj ssaków (Castor) z rodziny bobrowatych (Castroidae).
Rodzaj ten obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Ameryce Północnej.
2
Do rodzaju Castor (bóbr) należą dwa żyjące współcześnie gatunki: Castor fiber - bóbr europejski i Castor canadensis - bóbr kanadyjski.
Należą też dwa gatunki wymarłe: Castor californicus i Castor veterior.
3
Bóbr europejski i bóbr kanadyjski są ze sobą blisko spokrewnione, w przeszłości uważano je za jeden gatunek.
Wyglądem są bardzo do siebie zbliżone, różni je genetyka, a mianowicie ilość chromosomów. Bóbr kanadyjski ma ich 40, a bóbr europejski 48, co powoduje, że oba gatunki nie mogą się krzyżować.
4
Bóbr europejski zwany jest także bobrem zwyczajnym, rzecznym lub wschodnim.
Uważany jest za największego gryzonia Eurazji, bowiem masa jego ciała wynosi około 29 kg, a długość do 110 cm.
5
Budowa ciała bobrów ułatwia im pływanie i nurkowanie.
Posiadają masywny, opływowy tułów, który praktycznie bez zaznaczonej szyi łączy się z głową. Tułów bobrów europejskich jest nieco bardziej smukły niż u bobrów kanadyjskich, u których również klatka piersiowa jest szersza. Przednie łapy bobrów są chwytne, natomiast masywne, silne tylne łapy zakończone są palcami połączonymi błoną pławną.
6
Głowa bobrów jest krótka, z ciemnymi, niewielkimi małżowinami usznymi i położonymi blisko siebie małymi, wypukłymi oczami.
Oczy bobrów wyposażone są w trzecią, przezroczystą powiekę, która chroni oko podczas nurkowania. Kanały uszne i nosowe w czasie nurkowania zasłaniane są fałdami skórnymi, a otwór gębowy zamyka się szczelnie dzięki rozdwojonej górnej wardze i szerokiej diastemie. Podczas pływania nos, oczy i uszy bobrów znajdują się w jednej płaszczyźnie utrzymywanej ponad powierzchnią wody.
7
Ogony bobrów są duże, owalne, spłaszczone, z lekko zaostrzonym końcem, pokryte czarnymi, zrogowaciałymi łuskami, spomiędzy których wyrastają rzadkie włosy.
Bobry europejskie maja nieco węższe ogony. Ogon pełni funkcję steru podczas pływania i jest dla bobra naturalną podporą podczas pobytu na lądzie. Jest też naturalnym magazynem tłuszczu i organem termoregulacyjnym organizmu.
8
Bobry obu płci posiadają w dwóch wnękach pod skórą, między miednicą a nasadą ogona, dwa gruczoły przyodbytowe (analne) i dwa worki strojowe (gruczoły prepucjalne).
Żółtawa wydzielina worków strojowych (kastoreum) służy zwierzętom do natłuszczania futra i, w połączeniu z moczem, do zaznaczania swojego terytorium. Aromatycznym składnikiem tej wydzieliny jest przede wszystkim kastoramina. Roztwory kastoreum (podobnie jak ambra) są utrwalaczami zapachu w perfumach oraz stanowią dodatek zapachowy do mydeł i pudrów. Wydzielina gruczołów przyodbytowych pomaga przy wzajemnym rozpoznawaniu się osobników.
9
Skóra bobrów pokryta jest gęstym, miękkim i błyszczącym futrem.
Futro jest tak gęste, że na jednym centymetrze kwadratowym skóry wyrasta 12-23 tys. włosów. Składa się z włosów puchowych i okrywowych, które tak są zbudowane, że podczas nurkowania w futrze zamknięte jest powietrze, dzięki czemu bobry zyskują dodatkową warstwę izolacyjną i większą wyporność.
10
Umaszczenie bobrów zależy od rejonów występowania zwierząt.
Może ono być czarne, przez odcienie brązu do jasnego. Ciemniejsze ubarwienie jest typowe dla bobrów z rejonu Skandynawii czy Syberii, a jaśniejsze dla zamieszkujących tereny południowe, jak Mongolia. Umaszczenie czarne jest cechą recesywną. W Polsce występują równolegle osobniki czarne i brązowe. Bobry kanadyjskie mają barwę czerwono- lub czarnobrązową.
11
U bobrów nie występuje dymorfizm płciowy.
Zewnętrzne organy płciowe znajdują się w pseudokloace.
12
Bobry są zwierzętami rodzinnymi i zasadniczo monogamicznymi. Dopiero po śmierci partnera szukają nowego.
Samice i samce pełną dojrzałość osiągają w 3 roku życia. Rozmnażają się raz w roku, ciąża trwa 105-107 dni, a bobrzęta rodzą się pomiędzy kwietniem a czerwcem. W miocie rodzi się od 2 do 6 młodych (u bobra kanadyjskiego 1-4), które są dość samodzielne, od razu po urodzeniu widzą, a po 24 godzinach od narodzin potrafią pływać. Matka karmi je mlekiem przez 90 dni, choć już w drugim tygodniu życia zaczynają przyjmować pokarm roślinny. Z rodzicami młode zostają do 2 roku życia, po czym szukają własnego terytorium.
13
Bóbr europejski żyje około 30 lat, a kanadyjski od 10 do 19 lat.
Bobry żyjące w ogrodach zoologicznych mogą osiągać wiek od 35 do 50 lat.
14
Bobry aktywne są w nocy, a szczyt ich aktywności przypada między godziną 22 i 23.
W ciągu dnia czas spędzają w norach, gdzie śpią i odpoczywają.
15
Bobry zimują we wspólnej komorze nory lub żeremiu, konstrukcji ochronno-lęgowej bobrów, zbudowanej w jamie wyrytej w stromym brzegu, lub na podwyższeniu, w obszarze zabagnionym.
Żeremia budowane są z gałęzi drzew, miękkiej roślinności i mułu. Do ich wnętrza bobry dostają się umieszczonym pod wodą wejściem lub kilkoma wejściami. Dachy żeremi wystają ponad poziom wody. Żeremia osiągają 1 do 3 m wysokości i średnicę do 12 m. Aby lepiej zasłonić wejścia do żeremi, bobry budują tamy, by podnieść poziom wody. Większa głębokość ułatwia swobodne pływanie, nurkowanie i przenoszenie materiałów. Największa tama na świecie zbudowana przez bobry, licząca 850 m długości, znajduje się w Kanadzie na południowym krańcu Buffalo National Park. Druga, o długości 652 m mieści się w amerykańskim stanie Montana.
16
Istotną rolę w życiu bobrów stanowią ich zęby.
Dzięki długim, mocnym siekaczom, bobry mogą wykonywać większość swoich czynności życiowych, jak ścinanie drzew, budowanie tam i żeremi. Siła nacisku siekaczy odpowiada ciężarowi kilku ton na cm2, dzięki czemu mogą one ścinać twarde drewno bukowe czy graby, a także drzewa o średnicy nawet 1 m. Istotne w zgryzie są jedynie siekacze dolne, których długość wynosi ok 15 cm, siekacze górne służą jako punkt oparcia. Przednia powierzchnia siekaczy jest brunatno-czerwona lub pomarańczowa. Bobry posiadają charakterystyczną diastemę, która osiąga około 70% całkowitej szerokości szczęki. Zęby u bobrów rosną nieprzerwanie przez całe życie i wymagają ciągłego ścierania.
17
Bobry są roślinożercami, żywią się niemal wszystkimi dostępnymi częściami roślin przybrzeżnych i wodnych.
Organizm bobra nie jest w stanie przetrawić i spożytkować od razu całego pożywienia, gdyż jego zasadniczą część stanowi celuloza. Dlatego bobry stosują cekotrofię (dwuetapowa metoda trawienia). Wytwarzają dwa rodzaje odchodów i zjadają jeden z nich, ten w którym znajdują się składniki wstępnie przetworzone przez bakterie.
18
Bobry żerują zwykle w pasie 20 m od brzegu zbiornika wodnego, ale też potrafią zapuszczać się na dalsze tereny.
W ciągu nocy potrafią przepłynąć dystans 20 km. Młode bobry, szukające partnera lub nowego stanowiska, potrafią przebyć dystans kilkuset km.
19
Bobry wydają różne dźwięki, ale można je usłyszeć stosunkowo rzadko.
Głosy te są podobne do odgłosów gwizdów, pomruków, westchnień, kwilenia, odgłosów sowy czy świni. Przypuszcza się, że poszczególne odgłosy wiążą się z konkretnymi zachowaniami socjalnymi. Bobry na przykład wydają charakterystyczny okrzyk powitalny przy spotkaniu po dłuższej przerwie. Charakterystycznym zachowaniem bobrów jest również głośne klaskanie ogonem o lustro wody, ostrzegającym inne osobniki o zbliżającym się niebezpieczeństwie i informującym intruza, że został zauważony. Bóbr spotykający człowieka staje do niego frontem, lekko przywiera do podłoża i uderza ogonem o ziemię.
20
Bobry skrupulatnie dbają o higienę futra.
Po wyjściu z wody otrząsają się i strzepują resztki wody z futra, po czym siadają na zadzie i masują brzuch powolnymi ruchami obu łap. Czyszczą także przedramiona, uda i ogon. Do czyszczenia okolic oczu i kącików warg wykorzystują pazur pierwszego palca. Rozdwojony pazur drugiego palca tylnej kończyny służy im do wyczesywania pozostałych partii ciała, po czym futro jest smarowane wydzieliną gruczołów przyodbytowych.
21
Bobry są zwierzętami ziemnowodnymi, silnie terytorialnymi, ujawniającymi swoją aktywność nocą.
Żyją w grupie rodzinnej, w skład której wchodzą rodzice i maksymalnie dwa pokolenia potomstwa. Terytorium jednej rodziny obejmuje obszar 1-4 km długości cieku wodnego.
22
Bobry mogą przebywać pod wodą bez przerwy nawet do 15 minut.
Podczas nurkowania obniża się ich tętno.
23
Bobry mają najwyższy wśród gryzoni stosunek masy mózgu do masy ciała.
Jest to widoczne nie tylko w zachowaniu bobrów, ale także w zdolnościach do działania instynktownego i logicznego (potrafią zbudować stopnie, aby wspiąć się wyżej). Potrafią przystosować środowisko do swoich potrzeb. Inteligencja bobrów porównywana jest do poziomu inteligencji szczurów.
24
W Polsce bobry podlegają częściowej ochronie.
Bobry stanowiły obiekt szczególnej troski królów i książąt polskich. Na początku XI wieku Bolesław Chrobry zabronił polowania na bobry na podległych mu terenach, ustanowił urząd bobrowniczego, który sprawował pieczę nad żyjącymi na danym terenie bobrami. Istniała też straż bobrownicza, gdyż bobry stanowiły własność królewską. W większości krajów europejskich Castor fiber podlega ochronie.
25
W przeszłości polowano na bobry głównie dla skór i mięsa, a także dla stroju bobrowego.
Strój bobrowy miał opinię cudownego lekarstwa. Nasi przodkowie chętnie nosili futra bobrowe, które wykorzystywali na kołnierze i kołpaki.
26
Bobry są bardzo pożytecznym zwierzętami i to znacznie przewyższa negatywne skutki ich działalności (podtapianie terenów rolnych i leśnych).
Ich działalność przywraca korzystne warunki wodne, utrzymuje i zwiększa różnorodność biologiczną środowiska, ogranicza erozję, zwiększa tempo samooczyszczania się wód. W okresach podwyższonego stanu wód, bobry celowo rozszczelniają budowane przez siebie tamy, by odprowadzić nadmiar wody. Budowle hydrotechniczne budowane przez bobry zmieniają charakter cieku wodnego. Tworzą się nowe siedliska, zwiększa się retencja, zmieniają się nawet parametry fizykochemiczne wody. Powstają dzięki nim nowe środowiska korzystne dla populacji bezkręgowców, ryb, płazów i flory.
27
Bobry mają swoich naturalnych wrogów: wilki, rysie, niedźwiedzie, rosomaki, lisy, a także wałęsające się psy.
Jednak najpoważniejszym wrogiem tych zwierząt jest jednak człowiek.
28
Międzynarodowy Dzień Bobrów przypada 7 kwietnia.
Jest to dzień urodzin Dorothy Richards, amerykańskiej badaczki tych zwierząt. Po raz pierwszy obchodzony był w 2009 roku z inicjatywy amerykańskiej organizacji Beavers: Wetlands & Wildlife (BWW). Celem święta jest zwrócenie uwagi na rolę w przyrodzie i ochronę tych wielkich gryzoni, zarówno bobra europejskiego jak i bobra kanadyjskiego.
29
Bóbr kanadyjski jest uważany za jeden z symboli Kanady. Jest też uznawany za symbol stanów Oregon i Nowy Jork.
Jego wizerunek znajduje się na kanadyjskiej monecie pięciocentowej.
30
Ludy ugrofińskie zamieszkujące zachodnią Syberię (Chantowie i Mansowie), uznają bobry za zwierzęta posiadające duszę.
U starożytnych Germanów, Finów i Norwegów bobry były zwierzętami ofiarnymi.
31
W XVII wieku Kościół katolicki zezwolił na jedzenie mięsa bobra w okresie wielkiego postu.
Jako zwierzę wodne, uważano go za podobnego rybom. Ogon bobra (tzw. plusk, który w naturze pokryty jest łuską) podawano jako potrawę wigilijną.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o słoniach
Najstarszy przedstawiciel trąbowców żył około 60 milionów lat temu. Współcześnie żyją trzy gatunki słoni. Dwa zamieszkujące afrykańską sawannę, lasy i ...
Ciekawostki o Alpakach
Większość światowej populacji alpak żyje w Ameryce Południowej, w regionie Altiplano Peru-Chile-Boliwia, gdzie obecnie występują wyłącznie w niewielki ...
Ciekawostki o psach
Udomowione około 17 tysięcy lat temu wiernie służą nam do dziś. Potrafią wykrywać choroby, pomagają niewidomym i wnoszą w nasze życia masę ciepła i ra ...
Ciekawostki o Okapi
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
Ciekawostki o wielorybach
Dzwięki wydawane przez wieloryby są podobno słyszalne przez inne osobniki z odległości kilku tysięcy kilometrów. Potrafią komunikować się w bardzo wys ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o delfinach
Żyją zarówno w oceanach jak i rzekach. Często podróżują w dużych stadach czasem przekraczających liczbę 1000 osobników. Mają swój język, którego do dz ...
Ciekawostki o nosorożcach
Jeszcze w połowie XX wieku nosorożce występowały w naturze dość powszechnie. Nie mają naturalnych wrogów a największym zagrożeniem dla nich jest człow ...

Powiązane artykuły