Ciekawostki o wanilii

Wanilia

Najpopularniejszy aromat i smak na świecie

Choć jest jedną z najdroższych przypraw na świecie, nikt dzisiaj nie wyobraża sobie deserów czy kosmetyków pozbawionych zapachu wanilii. Ten najpopularniejszy na świecie aromat i smak, w Europie poznany został za sprawą konkwistadorów hiszpańskich, którzy sami uległszy jego czarowi, sprowadzili go na kontynent. Głównym producentem tej droższej od srebra przyprawy jest obecnie Madagaskar.
1.Wanilia jest rośliną z rodziny storczykowatych, liczącą 109 gatunków.
Storczykowate (Orchidaceae) obejmuje około 30-40 tys. gatunków bylin, zgrupowanych w 880 rodzajach. Storczykowate wraz z astrowatymi (Asteraceae) należą do najbogatszych w gatunki rodzin roślin wyższych. W Polsce w stanie dzikim występuje około 50 gatunków z 24 rodzajów i wszystkie one podlegają ochronie gatunkowej. Stosunkowo nieliczni przedstawiciele rodziny mają znaczenie użytkowe, jak np. wanilia płaskolistna (Vanilla planifolia). Bardzo rozpowszechniona jest uprawa wielu gatunków jako roślin ozdobnych.
2.Storczykowate są rodziną kosmopolityczną, występującą na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy.
Największe zróżnicowanie gatunków storczyków występuje w strefie międzyzwrotnikowej, a zwłaszcza w tropikach na kontynentach amerykańskich i w Azji południowo-wschodniej po Nową Gwineę. W tropikach amerykańskich rośnie 350 rodzajów i około 10 tys. gatunków. Tylko w Malezji jest 4,5 gatunków, a na Nowej Gwinei - 2,3 tys. Im dalej od równika, tym zróżnicowanie gatunkowe jest mniejsze.
3.Waniliowate spotykane są wszędzie w strefie tropikalnej, a do strefy umiarkowanej sięgają we wschodniej części Ameryki Północnej, w Azji wschodniej i południowej Australii.
Wanilia płaskolistna naturalnie występuje w Ameryce Południowej i Środkowej, m.in. w Gwatemali, Belize, Kostaryce, Panamie, Kolumbii, Wenezueli, Ekwadorze, Peru, Brazylii.
4.Do XIX w. ojczyzną wanilii był Meksyk, bowiem tylko tam występowały odmiany pszczół bezżądłowych z rodzaju Melipona i Trigona, które zapylały te rośliny (robią to też niektóre kolibry).
Dopiero gdy na wyspie Reunion (wyspa na Oceanie Indyjskim, położona około 700 km na wschód od Madagaskaru) odkryto sposób ręcznego zapylania kwiatów, a Madagaskar posiadł tę umiejętność, stał się waniliowym królestwem, a region Sawa - waniliowym wybrzeżem.
5.Wanilia jest epifitem (rośnie na innej roślinie) korzystającym ze składników pokarmowych zmagazynowanych w obumarłych pniach i konarach drzew, służących jej za podporę.
Jest lianą (pnączem o zdrewniałej łodydze) osiągającą od 10-15 m długości.
6.Nie posiada silnie rozwiniętego systemu korzeniowego.
Nowe korzenie (stolony) pojawiają się systematycznie w kątach liści i wrastają w korę drzewa stanowiącego podporę storczyka.
7.Jej liście są sztywne, eliptyczno-lancetowate, całobrzegie, płaskie, jasnozielone.
Zielonkawo-żółte kwiaty są duże i pachnące, o woskowym połysku. Płatki kwiatowe mają długość od 5 do 7 cm. Kwiaty wanilii są obupłciowe (androginia), zawierają zarówno organy męskie jak i żeńskie, ale do samozapylenia nie dochodzi, gdyż odseparowane są błoną. Kwiatostany wanilii maja kształt kłosa składającego się z 10-20 kwiatów.
8.Wanilia kwitnie co 2-3 lata, a okres kwitnienia trwa około 2-3 miesiące.
Owocem jest zielona, przypominająca strąk torebka nasienna.
9.Kwiaty wanilii są zapylane ręcznie.
Kwiat otwiera się zaledwie na jeden dzień. Otwiera się o wschodzie słońca i można zapylić go tylko przez kilka godzin - w innym wypadku obumiera. Na Madagaskarze, z którego pochodzi ponad 80% światowej produkcji wanilii, zapylaniem kwiatów wanilii zajmują się kobiety, zwane swatkami. Potrafią one zapylić nawet 1000 kwiatów dziennie, a doświadczony pracownik nawet do 2000. Od momentu zapylenia do zbiorów mija około 9 miesięcy.
10.Owoce wanilii (strąki) zbierane są w fazie niepełnej dojrzałości i poddawane są procesowi fermentacji, a później suszeniu.
Zebrane niedojrzałe strąki, ktore nie posiadają ani zapachu ani smaku, wkłada się do gorącej wody, podgrzewa się, a później schładza, aby uruchomić odpowiednie enzymy. Po wyjęciu z wody, laski wanilii otula się tkaninami, umieszcza w gorącym i wilgotnym pomieszczeniu na około tydzień, aby mógł przebiegać proces fermentacji. Strąki zaczynają brązowieć. Następnie suszone są w promieniach słońca. Dzięki naturalnym procesom, strąki tracą nawet połowę swojej masy, stają się lśniące i pokrywają się charakterystycznymi zmarszczkami. Na każdą noc laski otulane są tkaninami, aby mogły zatrzymać w sobie ciepło nagromadzone w ciągu dnia. Proces ten trwa 1,5 miesiąca, a po nim wanilia nabiera mocy aromatu. Po suszeniu na słońcu, następuje etap suszenia w cieniu przy swobodnym dostępie powietrza.
Wanilia
Znaleźliśmy 18 ciekawostek na temat wanilii

Przeczytaj również

Ciekawostki o batatach Ciekawostki o Baobabie Ciekawostki o bobie Ciekawostki o pomarańczach Ciekawostki o Chabrze bławatku

Rozerwij się trochę!

Lubisz quizy? My lubimy, dlatego wraz z portalem FunQuiz.pl zapraszamy do łączenia przyjemnego z pożytecznym.

Quizy o roślinach Quizy z wiedzy ogólnej