Geografia

Ciekawostki o Kaszubach

Znaleźliśmy 37 ciekawostek na temat Kaszub

"Wody niezbyt głębokie, wysoką trawą porosłe"

Kaszuby są rejonem Polski powszechnie znanym chociażby ze względu na Gdańsk, Sopot czy Gdynię. Kiedyś zajmowały obszar bardziej rozległy - od Gdańska po Szczecin - dziś zachodnią granicą regionu jest Słupsk i Ustka. Kaszuby poddawane były na przestrzeni dziejów bolesnym doświadczeniom, ale zawsze dążyły do utrzymywania związków z ojczystym krajem poprzez własną regionalną kulturę zachowaną i pielęgnowaną po dziś dzień.
1
Kaszuby są regionem w północnej Polsce, będącym częścią Pomorza Gdańskiego.
Mieszkańcy tego regionu - Kaszubi (autochtoniczni Pomorzanie)- używają języka (etnolektu) kaszubskiego, który jest jedyną pozostałością słowiańskich dialektów pomorskich. Język kaszubski od 2005 roku posiada status języka regionalnego.
2
Kaszuby swoim zasięgiem obejmują 10 powiatów oraz trzy miasta.
Są to powiaty: kartuski, bytowski, lęborski, pucki, gdański, wejherowski, słupski, człuchowski, kościerski i chojnicki, oraz miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot. 
W latach 800-950 Kaszubi zasiedlali całe Pomorze od Gdańska po Szczecin. Od XVII w. region ten zaczął się kurczyć, a rdzenni mieszkańcy byli wypierani z zachodnich terenów przez naród niemiecki. Obecne granice Kaszub rozciągają się pomiędzy miastami, które wyznaczają ich zarys. Od wschodu jest to miasto Gdańsk i Czersk, od południa - Chojnice i Człuchów, od zachodu - Słupsk i Ustka, a od północy Bałtyk.
3
Na temat pochodzenia nazwy regionu istnieje bardzo wiele hipotez.
W średniowieczu uważano, że nazwa Kaszuby pochodzi od długich szerokich szat, ułożonych w fałdy (huby) - kasać huby miało oznaczać układany w fałdy. Hipoteza ta podtrzymywana była jeszcze w XX w. Według innej wersji, nazwa Kaszuby pochodzi od kożucha (szub - kożuch noszony na Kaszubach). Uważano też, że nazwa Kaszuby może pochodzić od łacińskiego słowa casa (kasza, która jest jednym z głównych posiłków Kaszubów), co w połączeniu z niemieckim słowem "huba" daje kaszhuba, co oznaczało chatę kmiecia wraz z posiadłością ziemską. Etymologią która zyskała jednak największą popularność jest pochodzenie nazwy tej krainy od rzeczownika kaszuby, który oznaczał "wody niezbyt głębokie, wysoką trawą porosłe".
4
Nazwę etniczną "Kaszuby" wprowadzili do historii dominikanie i franciszkanie.
Pojawiła się ona po raz pierwszy w dokumencie papieskim (bulli), wystawionym w 1238 roku przez papieża Grzegorza IX, w którym Bogusław I lub Bogusław II, dux Cassubie (książę Kaszub) wspominany jest jako dobroczyńca zakonu joannitów. Od tego czasu książęta zachodniopomorscy tytułowali się książętami Kaszubów i Słowian. Dopiero książę szczeciński z dynastii Gryfitów, Barnim III Wielki zaczął tytułować się jako dux Cassuborum, czyli "książę Kaszubów", a nazwę "Kaszuby przypisano do Pomorza Zachodniego.
5
W 997 roku na Pomorzu gościł przejazdem w drodze do Prus św. Wojciech, biskup praski.
Od wczesnego średniowiecza utrzymywał się zasadniczy podział Pomorza na dwie części: Pomorze Wschodnie z głównym ośrodkiem w Gdańsku i Pomorze Zachodnie z centrum w Szczecinie. Okresowo władzę sprawowali tam miejscowi książęta, ale do panowania nad tymi ziemiami aspirowali również władcy sąsiednich krajów. Ścierały się tam wpływy niemieckie, polskie i skandynawskie. Pomorze Wschodnie po raz pierwszy zostało podporządkowane monarchii piastowskiej przez Mieszka I. Jego następca, książę Bolesław Chrobry, aby mocniej związać te ziemie z państwem Polan, zorganizował misję biskupa praskiego Wojciecha. W 997 roku przybył on na Pomorze Wschodnie z misją szerzenia wiary chrześcijańskiej. W Gdańsku dokonał on chrztu mieszkańców i dzięki temu po raz pierwszy na kartach historii pojawiła się osada, która obecnie uznawana jest za stolicę Kaszub. Z Gdańska biskup udał się w podróż misyjną do Prus, gdzie zginął śmiercią męczeńską. Tradycja wskazuje św. Wojciecha jako chrystianizatora Pomorza Wschodniego.
6
Pomorze Wschodnie odrzuciło na ponad sto lat zwierzchnictwo państwa piastowskiego.
Dopiero Bolesław Krzywousty ponownie podporządkował Piastom Pomorze Wschodnie, a następnie Pomorze Zachodnie. Wspierał on dwie wyprawy misyjne ( w 1124 i 1128 r.) biskupa Ottona z Bambergu, które doprowadziły do chrystianizacji Pomorza Zachodniego. Św. Otton nazywany jest z tego powodu "Apostołem Pomorza".
7
Książęta Pomorza Wschodniego w XII w. zapisali się na kartach historii między innymi jako fundatorzy klasztorów.
Z ich inicjatywy powstał m.in. niezwykle ważny dla kaszubskiej tradycji klasztor cystersów w Oliwie.
8
Najwybitniejszym z książąt Pomorza Wschodniego był Świętopełek II Wielki, który panował w latach 1220-1266.
Uzyskał on i uchronił niezależność swojego księstwa, a także przyczynił się do jego rozwoju. Sprowadził dominikanów do Gdańska, cysterki do Żarnowca i cystersów do Bukowa koło Darłowa. Jako pierwszy książę słowiański prowadził wojny z Krzyżakami osadzonymi przez Piastów mazowieckich na Ziemi Chełmińskiej. Za jego rządów nastąpił rozwój gospodarczy Pomorza Gdańskiego. Gdańsk otrzymał prawa miejskie na wzór Lubeki. Okresu panowania Świętopełka II Wielkiego sięga tradycja organizowania do dziś w Gdańsku jarmarków dominikańskich.
9
W 1295 roku Pomorze Gdańskie zostało zjednoczone z Wielkopolską.
Pozwoliło to na koronację Przemysła II na pierwszego po rozbiciu dzielnicowym króla Polski. 
W 1308 roku Pomorze Gdańskie zajęli na prawie 150 lat Krzyżacy.
10
Na przełomie XV i XVI w., za panowania Bogusława X Wielkiego Pomorze Zachodnie przeżywało okres świetności.
W XVI w. wyznaniem panującym w księstwie zachodniopomorskim stał się luteranizm. Katolicyzm utrzymał się i wzmocnił jedynie na ziemi lęborsko- bytowskiej, która przez dwie dekady przynależała do Polski. Polskie rządy  ustaliły tam status szlachecki dla dużego odsetka wolnych mieszkańców tego regionu, zobowiązanych do służby wojskowej. Umocniło to powiązanie z polskością licznych rodów drobnej szlachty, dzięki czemu aż do połowy XX w. jej potomkowie zachowali własną tożsamość i nie ulegli germanizacji. Kaszubi z tego regionu są jedyną grupą kaszubską, która przetrwała na dawnych ziemiach księstwa zachodniopomorskiego.
11
Trudnym okresem dla Pomorza były wojny toczone tam głównie w XVII i XVIII w.
Wiązało się to z głodem i zarazami. Zwłaszcza północne Kaszuby zostały wyludnione i zdewastowane, co spowodowało napływ osadników z zachodu i wzrost liczebności ludności niemieckojęzycznej.
12
W tradycji kaszubskiej szczególnie zapisało się panowanie króla Jana III Sobieskiego, który posiadał spore dobra w okolicy Pucka.
Szlachta kaszubska licznie wzięła udział w odsieczy wiedeńskiej, co upamiętniono przez umieszczenie w jej herbach gwiazd i półksiężyców.
13
W wyniku I rozbioru Polski w 1772 roku cały obszar zamieszkiwany przez Kaszubów znalazł się w Królestwie Prus.
Prusacy dążyli do zgermanizowania ludności kaszubskiej, zwłaszcza tej wyznania protestanckiego. Założona w 1769 roku przez Fryderyka II szkoła kadetów w Słupsku otwierała przed młodymi szlachcicami pochodzenia kaszubskiego drogę kariery wojskowej i była jednocześnie skutecznym narzędziem germanizacji. Spora część generalicji pruskiej w końcu XVIII i XIX w. pochodziła ze zgermanizowanych rodów pomorskich.
14
Ważną dla Kaszub osobą był Florian Ceynowa nazywany ojcem regionalizmu kaszubskiego.
Żył on w połowie XIX w., a swoją działalność publiczną rozpoczął od kierowania przygotowaniami do jedynej powstańczej próby na Pomorzu w 1846 roku. Był to jeden z elementów trójzaborowego polskiego zrywu narodowego, który miał się odbyć pod Starogardem Gdańskim. Akcja zakończyła się niepowodzeniem, za co Ceynowa został skazany przez władze pruskie na śmierć. Wybuch Wiosny Ludów w Berlinie uchronił go jednak od wykonania wyroku.
15
Zrażony do polskiego ruchu powstańczego Ceynowa osiadł w Bukowcu pod Świeciem, gdzie zajął się działalnością publicystyczną.
Zdawał on sobie sprawę jakim zagrożeniem dla Kaszubów jest szerząca się germanizacja, dlatego postanowił za wszelką cenę obudzić w nich wiarę w wartość rodzimej kultury i na niej budować poczucie przynależności do rodziny słowiańskiej. Wyznawał zasadę, że opierając się na własnym języku, kulturze i obyczajach, Kaszubi mogą skutecznie przeciwdziałać germanizacji. Rozpoczął wydawanie książek po kaszubsku, tłumaczył na kaszubski fragmenty katechizmu dla kaszubskich ewangelików z Pomorza Zachodniego. Opracował zasady gramatyki języka kaszubskiego i publikował w nim swoje dzieła. Jego działalność nie spotkała się jednak z dużym zainteresowaniem wśród Kaszubów.
16
Większy efekt w tej dziedzinie przyniosła działalność dziennikarza i wydawcy z Wiela - Hieronima Derdowskiego.
Jest on autorem najpopularniejszego dzieła kaszubskiego wydanego w 1880 roku -„Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł”, napisanego w południowej odmianie języka kaszubskiego. Ten żartobliwy epos stał się fundamentem kaszubskiej tożsamości, budzącym samoświadomość Kaszubów. Dzieło nacechowane było polskim patriotyzmem, przy jednoczesnym podkreśleniu kaszubskiej tożsamości ("Nie ma Kaszub bez Polonii...", "Polska wiara, polska mowa nigdy nie zaginie").
17
Na Kaszubach silnie rozwinęła się praca organiczna.
Powstawały liczne kółka rolnicze, czytelnie ludowe, różne organizacje społeczno-kulturalne, które miały przeciwstawiać się dominacji ekonomiczno-kulturalnej Niemców. Przywódcami tego ruchu byli księża katoliccy, dzięki czemu na Kaszubach mocne oparcie zyskał polski ruch narodowy (endecja). Wielu Kaszubów czuło się polskimi patriotami, choć podkreślali oni swoją regionalną przynależność. Powstał tam ruch działający pod hasłem "co kaszubskie - to polskie", nazywany nurtem młodokaszubskim.
18
Praca pozytywistyczna na Kaszubach przyniosła swe owoce po I wojnie światowej.
Kaszubi wysłali swoich przedstawicieli na konferencję pokojową do Paryża, gdzie mieli zażądać przyłączenia Pomorza do Polski. Wspierali oni polską delegację dowodami na związki Kaszubów z Rzeczpospolitą. Wyprawa ta odbiła się głębokim echem na Pomorzu i obrosła legendą.
19
Zdecydowane opowiedzenie się Kaszubów po I wojnie światowej za Rzeczpospolitą dało jej dostęp do morza.
Ks. Józef Wrycz, późniejszy wybitny polityk endecji, wygłosił kazanie w czasie zaślubin Polski z morzem 10 lutego 1920 roku, które było symbolicznym ukoronowaniem powrotu Kaszub do Rzeczpospolitej.
Wschodnia część obszaru zamieszkanego przez Kaszubów została włączona do Wolnego Miasta Gdańska, a część zachodnia pozostała w granicach Niemiec.
20
Okres ten był także rozwojem kultury kaszubskiej.
Rozkwitało rzemiosło ludowe. Stworzono wówczas "tradycyjny" strój kaszubski, który funkcjonuje do dziś. Wydawano różne czasopisma po kaszubsku i o Kaszubach. W 1938 roku wydano najwybitniejsze dzieło w języku kaszubskim - powieść Aleksandra Majkowskiego "Żëcé i przigòdë Remùsa”.
Działały liczne organizacje, stowarzyszenia i instytucje lokalne, od Towarzystw Ludowych, przez chóry, czytelnie, spółdzielnie po różne struktury partyjne.
21
W II Rzeczpospolitej zbudowano Gdynię, która zmieniła obraz życia gospodarczego północnego Pomorza.
W 1920 roku Gdynia była niewielką kaszubską wsią, która sześć lat później otrzymała prawa miejskie i stała się dynamicznie rozwijającym się portem. Przed wybuchem II wojny światowej Gdynia była stutysięcznym nowoczesnym miastem.
22
II wojna światowa była najtragiczniejszym okresem w historii Kaszubów.
Od początku wojny hitlerowcy przeprowadzali masowe egzekucje działaczy politycznych, społecznych i gospodarczych. Represje dotknęły niemal cała kaszubską inteligencję, działaczy samorządowych, urzędników i księży (wojny nie przeżyło aż 40% kapłanów diecezji chełmińskiej - poniosła ona największe straty spośród wszystkich polskich diecezji). Przeżyli tylko ci, którzy opuścili Pomorze, bądź przeszli do podziemia, jak ks. Józef Wrycz, który stał się liderem pomorskiego ruchu oporu.
23
Właściwie w każdej kaszubskiej gminie można znaleźć miejsca, w których jesienią 1939 roku Niemcy dokonywali masowych mordów na kaszubskiej społeczności.
Najwięcej, około 12 tys. osób rozstrzelano w Lesie Piaśnickim pod Wejherowem. Istniał tam też obóz koncentracyjny Stutthof, którego budowę rozpoczęto już 2 września 1939 roku, a jako pierwsi trafili tam działacze polscy z Wolnego Miasta Gdańska. Do końca wojny w obozie tym zamordowano kilkanaście tysięcy Pomorzan.
24
Kaszuby zostały wcielone do III Rzeszy.
Jesienią 1939 roku Niemcy przeprowadzili tam spis powszechny  (twierdzili że Kaszubi są spolonizowanymi Germanami) - zdecydowana większość osób mówiących językiem kaszubskim zadeklarowała się jako Polacy.
25
Prężnie działał na Kaszubach ruch oporu.
W 1940 roku powstała tam Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski (przemianowana później na TOW Gryf Pomorski). Była to największa organizacja podziemna w zachodniej Polsce i największa na Pomorzu. Struktury posiadała tu także Armia Krajowa.
26
Tragiczne były losy Kaszubów po wojnie, gdy wkroczyła tam Armia Czerwona.
Czerwonoarmiści nie rozróżniali Kaszubów od Niemców, ich wkroczenie w marcu 1945 roku szczególnie dotkliwie odczuła ludność cywilna, doświadczając masowych gwałtów, mordów, rabunków i wywózek wgłąb ZSRR (Wojciech Smarzowski nakręcił w 2011 roku o tych wydarzeniach film "Róża").
27
Po wojnie na Kaszuby przybyło wielu przesiedleńców z Kresów Wschodnich i Polski centralnej (zajęli oni miejsca deportowanych z tych terenów Niemców).
Pozostało tam jedynie kilkanaście tysięcy Kaszubów, głównie z ziemi bytowskiej oraz kilkadziesiąt tysięcy byłych obywateli Wolnego Miasta Gdańska.
Tragiczny los spotkał Kaszubów mieszkających nad Jeziorem Łebsko (nazywani są oni Słowińcami), którzy w 1945 roku byli ostatnimi już potomkami ewangelickich Kaszubów z Pomorza Zachodniego. Byli oni w dużej mierze zgermanizowani, ale zachowywali świadomość słowiańskiego pochodzenia. I choć władzy ludowej zależało na ich pozostaniu, to lokalna administracja traktowała ich jak Niemców i stosowała wobec nich rozmaite szykany. Wszyscy Słowińcy do końca lat 70. XX w. wyjechali do Niemiec. Pozostał po nich jedynie skansen w Klukach - świadectwo kaszubskiej kultury materialnej oraz szykan polskich komunistów wobec kaszubskich autochtonów znad Bałtyku.
28
Symbolem i godłem Kaszubów jest gryf - mityczne zwierzę wywodzące się ze starożytności.
Symbol gryfa pojawił się na Pomorzu już w XIII w. Herb przedstawia go w czarnej maści na żółtym tle.
29
Pod względem ukształtowania powierzchni, Kaszuby są najbardziej zróżnicowanym obszarem w Polsce północnej.
Najbardziej okazałym pasmem na Kaszubach są morenowe Wzgórza Szymbarskie. Ich najwyższym wzniesieniem jest Wieżyca (328,6 m n.p.m.) - najwyższy szczyt na Kaszubach i na całym Niżu Środkowoeuropejskim.
30
Krajobraz kaszubski charakteryzuje się licznymi jeziorami.
Liczba jezior, których powierzchnia przekracza 1 ha wynosi ponad 1000, a wszystkich jezior może być nawet kilkanaście tysięcy. Największymi kaszubskimi jeziorami są: Łebsko, Gardno, Wdzydze, Żarnowieckie, Charzykowskie i in. Najgłębszym jest jezioro Wdzydze (68 m). Wiele z tych jezior tworzy kompleksy (jeziora wdzydzkie, raduńsko-ostrzyckie i in.)
31
Stolicą Kaszub jest Gdańsk - tak uważają zarówno badacze, działacze kaszubscy, jak i wielu Kaszubów.
Do tytułu stolicy regionu pretenduje wiele miast, m.in. Kartuzy, Wejherowo, Lębork, Bytów, Kościerzyna, Puck, a nawet Gdynia. W Gdańsku mieści się siedziba Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego - największej kaszubskiej organizacji pozarządowej uważanej za centrum handlowe, administracyjne i kulturalne kaszubskiej ziemi. Kościerzyna czasami wspominana jest jako stolica południowych Kaszub. Kartuzy uznaje się za stolicę Szwajcarii Kaszubskiej. Wejherowo uznawane jest przez niektórych za duchową stolicę Kaszub, gdyż zlokalizowana jest tu Kalwaria Wejherowska - zespół 26 kaplic na trzech wzniesieniach noszących nazwy: Góra Oliwna, Góra Syjon i Góra Kalwarii.
32
Kaszuby znane są z charakterystycznych dla tego regionu instrumentów obrzędowych.
Należą do nich m.in. burczybas, diabelskie skrzypce i bazuna.
33
Nieodłącznym elementem folkloru kaszubskiego są tzw. Kaszëbsczé nótë - Kaszubskie nuty.
Zwane są także abecadłem, alfabetem lub hieroglifami kaszubskimi, czasami mylone są z hymnem Kaszub. Pieśń ta znana jest na całych Kaszubach. Kiedyś pełniła podniosłą rolę, gdyż pozwalała publicznie używać rodzimego językach w czasach, gdy Prusacy tego zakazywali. Obecnie służy do rozbawienia widowni i prezentowania kaszubskiej kultury. Do jej wykonania konieczna jest plansza z obrazkami na pięciolinii i wskaźnik.
34
Kaszuby znane są także z malarstwa na szkle, którego korzenie sięgają prawdopodobnie XVII i XVIII w.
Rzeźbiarstwo w drewnie sięga tam XVI w. i koncentruje się głównie na tworzeniu tzw. Bożych Męk, czyli przydrożnych kapliczek i krzyży.
35
Charakterystycznym elementem folkloru kaszubskiego jest haft kaszubski.
Początek sztuki haftowania na Kaszubach związany jest z klasztorami norbertanek w Żukowie i benedyktynek w Żarnowcu - zakonnice wykonywały charakterystyczne ornamenty kwiatowe na obrusach, ornatach, czepcach. Sztukę haftowania rozpowszechniły szlachcianki. 
Hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w 2015 roku.
36
Zwyczajem rozpowszechnionym na Kaszubach jest zażywanie tabaki, czyli sproszkowanego tytoniu.
Tabaka przechowywana jest w specjalnej tabakierze, z której nasypuje się odrobinę na dłoń i wciąga nosem, starając się przy tym nie kichnąć. Popularnym zawołaniem kaszubskim przed zażyciem tabaki jest  Chcemë le so zażëc! Dawniej istniał zwyczaj zażywania tabaki podczas mszy w kościele, czasami sygnał do jej zażycia dawał sam ksiądz. Zwyczaj ten przenieśli Kaszubi do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Jeszcze w latach 30.XX w. praktykowano go w parafii św. Józefata w Chicago, zwanej "Kaszubowem".
Wraz ze zwyczajem zażywania tabaki rozwinęło się na Kaszubach rogarstwo, czyli sztuka wyrabiania tabakier. Wytwarza się je z rogów bydlęcych.
37
Wśród osób mających kaszubskie korzenie znajdują się znani artyści, sportowcy, pisarze, politycy.
Należą do nich m.in. Donald Tusk, Jarosław Sellin, Günter Grass, Maciej Miecznikowski, Danuta Stenka, Natalia Szroeder, Joanna Kurowska, Andrzej Wroński.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Gdyni
Podobnie jak pozostałe miasta wchodzące w skład trójmiasta, Gdynia może pochwalić się kilometrami pięknych, piaszczystych plaż. Na turystów czeka wiel ...
Ciekawostki o Sopocie
Sopot jest jednym z najpiękniejszych polskich kurortów nadmorskich. Zawsze przyciągał turystów swoim urokiem. Już w 1823 roku wybudowano tu pierwszy Z ...
Ciekawostki o Gdańsku
Leżący nad Morzem Bałtyckim Gdańsk jest miastem z 1000-letnią historią łączącą tradycję kultur wielu narodów. Jest miastem Heweliusza, bursztynu i Nep ...
Ciekawostki o Bazylice Mariackiej w Gdańsku
Bazylika Mariacka jest największym kościołem w Gdańsku i jedną z największych ceglanych świątyń w świecie. Jest to miejsce wyjątkowe, zarówno przez sw ...
Ciekawostki o Sudetach
Sudety to obszar, na którego bogactwo składają się warunki naturalne - świat przyrody, niezwykłe zjawiska geologiczne i różnorodne krajobrazy, oraz śl ...
Ciekawostki o Roztoczańskim Parku Narodowym
Roztoczański Park Narodowy zlokalizowany na Roztoczu Środkowym często określany jest mianem krainy jodły, buka i tarpana. Jest parkiem, którego gros e ...
Ciekawostki o Polsce
Historia Polski ma już przeszło 1000 lat. Wydaje się że wiemy o naszym kraju wystarczająco dużo - są jednak rzeczy, które mogą zaskoczyć. Poniżej prze ...
Ciekawostki o Rysach
Rysy są jednym z najczęściej odwiedzanych szczytów w Tatrach. Przy dobrej pogodzie na zdobywców wierzchołka czeka niezapomniany widok, w którym dostrz ...

Powiązane artykuły