Zwierzęta

Ciekawostki o trzewikodziobie

Znaleźliśmy 21 ciekawostek na temat trzewikodzioba

Ptak o prehistorycznym wyglądzie

Trzewikodziób to duży afrykański ptak żyjący na mokradłach, z dala od siedzib ludzkich. Jego charakterystyczny duży, masywny dziób przypominający drewniany but sprawia, że jego wizerunek jest dość groźny. Zdarza się, że ludzie się go boją, choć tak na prawdę jest ptakiem łagodnym, który potrafi pięknie przywitać człowieka, pochylając głowę, lub odpowiedzieć w ten sposób na pochylenie głowy przez człowieka. Choć wygląda jak prehistoryczny stwór i nie obce jest mu zjawisko kainizmu, to w gruncie rzeczy jest sympatycznym ptakiem.
1
Trzewikodziób (Balaeniceps rex) jest gatunkiem ptaka z rodziny trzewikodziobów (Balaenicipitidae).
Jest jedynym przedstawicielem tej rodziny.
2
Gatunek ten po raz pierwszy został naukowo opisany w 1850 roku przez angielskiego ornitologa Johna Goulda.
Początkowo trzewikodzioby zaliczane były do bocianowych (Ciconiiformes). Bazując jednak na podobieństwach anatomicznych stwierdzono, że trzewikodziobom bliżej do pelikanowatych (Pelecanidae) - badania DNA jednoznacznie potwierdziły, że należą one do rzędu pelikanowych (Pelecaniformes).
3
Trzewikodzioby są endemicznym gatunkiem dla Afryki.
Zamieszkują głównie wschodnią i tropikalną strefę Afryki. Występują od Sudanu Południowego i południowo-zachodniej Etiopii przez Ugandę po południowo-wschodnie Kongo i północną Zambię. Najwyższe natężenie trzewikodziobów występuje w Sudanie i Zambii. Poza sezonem lęgowym można spotkać te ptaki także w Republice Środkowoafrykańskiej.
4
Trzewikodziób nie jest ptakiem wędrownym, przemieszcza się tylko okresowo ze względu na dostępność pożywienia.
Powodem przemieszczania się tych ptaków bywa też zakłócenie ich naturalnych siedlisk przez człowieka.
5
Środowiskiem naturalnym trzewikodzioba są rozległe tereny pokryte słodkowodnymi bagnami oraz tereny położone w pobliżu rzek i jezior.
Ptaki te preferują tereny o zróżnicowanej roślinności, a w szczególności obszary na których występuje papirus, trzciny i pałka wodna. Zdarza się, że trzewikodzioby żerują na polach ryżowych w Sudanie i innych zalanych plantacjach roślin. Lubią otoczenie słabo natlenionych wód, gdyż łatwiej im wtedy polować na ryby pływające tuż pod powierzchnią wody.
6
Trzewikodzioby są specjalistami pokarmowymi.
Polują tylko na określony rodzaj zwierząt, którym są ryby dwudyszne o długości od 15 do 50 cm i masie około 500 g. Dzięki temu ptaki te unikają konkurencji. Niekiedy też, gdy nadarza się okazja, polują także na żaby, młode krokodyle, żółwie, małe ssaki oraz mięczaki. Nie pogardzą też padliną.
7
Ptaki te posiadają specyficzną strategię polowania.
Znają dobrze jezioro czy inny zbiornik wodny, po którym się poruszają, dzięki czemu wiedzą, gdzie przebywają ryby o określonej porze dnia. Trzewikodziób cierpliwie brodzi w wodzie albo spokojnie stoi i czeka, aż ryba sama do niego podpłynie. Gdy ryba się zbliży, ptak rzuca się na nią, rozkładając skrzydła. Rozłożone nagle skrzydła oszałamiają na chwilę rybę, a trzewikodziób w tym czasie ją łapie, miażdży swoim potężnym dziobem i połyka.
8
Polują zwykle w pojedynkę.
Większą ilość polujących ptaków można zaobserwować jedynie wtedy, gdy zbiornik wodny wysycha i pozostaje z niego jedynie małe bajorko pełne uwięzionych ryb.
9
Trzewikodziób jest ptakiem o bardzo charakterystycznym wyglądzie.
Najbardziej charakterystyczną częścią jego ciała jest gruby, szeroki dziób, przystosowany do poszukiwania pożywienia w mule. Dziób ten wyglądem przypomina drewniany but. Ma on wydłużony, szeroki kształt i haczykowate zakończenie ułatwiające łapanie śliskiego pokarmu. Kolor dzioba jest żółtawy z drobnymi, ciemniejszymi plamami.
10
Trzewikodziób przypomina swoim wyglądem bociana.
Jego tułów jest masywny, a nogi długie i cienkie. Szyja jest smukła i choć wydaje się długa, w rzeczywistości jest krótsza, niż u innych ptaków brodzących (czapla, żuraw).
11
Oczy tych ptaków są stosunkowo duże, przesunięte do przodu, dzięki czemu trzewikodzioby mają zapewnione lepsze widzenie trójwymiarowe.
Oczy mają barwę żółtawą lub szaro-białą.
12
Upierzenie ptaków jest niebiesko-szare z zielonkawym połyskiem.
Grzbiet i szyja pokryta jest niebiesko-szarymi piórami z zielonkawym połyskiem, natomiast spodnia część ciała ma zwykle jaśniejszą barwę. Głowa jest na ogół ciemniejsza niż reszta ciała, a na jej tyle znajduje się pęk sterczących piór.
13
U trzewikodziobów występuje dymorfizm płciowy.
Samce są większe i mają dłuższe, masywniejsze dzioby.
14
Trzewikodziób jest dużym ptakiem.
Długość jego ciała wynosi (od ogona do dzioba) od 100 do 140 cm.
Wysokość ptaka w kłębie - od 110 do 140 cm, choć zdarzają się okazy osiągające nawet 150 cm.
Rozpiętość skrzydeł wynosi od 230 do 260 cm
Waga: od 4 do 7 kg, przy czym samiec średnio waży 5,5 kg, a samica średnio 4,9 kg.
15
Prowadzą samotny tryb życia.
Łączą się w luźne grupy tylko wtedy, gdy brakuje pożywienia i zmuszone są do żerowania obok siebie. W okresie lęgowym tworzą monogamiczne pary, razem budują gniazdo, wysiadują jaja i dbają o potomstwo.
Prowadzą nocny tryb życia.
16
Trzewikodzioby budują gniazda w kształcie płaskiego kopca.
Zwykle znajduje się ono na pływającej roślinności albo na trawie na suchym lądzie, w niedostępnym dla drapieżników miejscu.
Samica składa od 1 do 2 jaj, a okres ich wysiadywania wynosi 30 dni. Po wykluciu rodzice dostarczają im pożywienie nawet 6 razy dziennie. Młode pokrywają się piórami w pełni dopiero po 60 dniach, a umiejętność lotu zdobywają po około 112 dniach od wyklucia się. Pełny okres lęgowy wynosi 140-145 dni, dopiero wtedy młode opuszczają gniazdo, choć przez jakiś czas powracają do niego na odpoczynek. Młode początkowo karmione są częściowo strawionym pokarmem, z czasem zjadają rybę w całości.
17
U trzewikodziobów występuje zjawisko kainizmu.
Polega ono na eliminowaniu słabszych osobników przez silniejsze rodzeństwo w celu usunięcia konkurencji pokarmowej. Gdy rodzice wyklutych piskląt trzewikodziobów oddalają się od gniazda w celu poszukiwania jedzenia, silniejszy osobnik zaczyna atakować brata, wydziobując jego upierzenie, a nawet raniąc go. Rodzice po powrocie do gniazda zatrzymują w nim osobnika silniejszego, słabszy jest usuwany i musi sobie radzić sam - najczęściej nie przeżywa.
Zachowanie takie występuje także u niektórych gatunków ptaków szponiastych, m.in u orlika krzykliwego, orlika grubodziobego, bielika czy pustułki.
Zachowanie takie występuje również u niektórych gatunków ryb, np. u rekina tawrosza piaskowego - jest to tzw. kanibalizm prenatalny.
18
Trzewikodzioby należą do ptaków cichych, usłyszeć można czasami ich charakterystyczne klekotanie, podobnie jak u bocianów.
Klekoczą, gdy czują się zagrożone albo na powitanie w gnieździe.
Podczas polowania podstawowymi zmysłami wykorzystywanymi przez te ptaki są wzrok i słuch.
Aby zwiększyć pole widzenia, trzewikodziób trzyma głowę prawie pionowo, równolegle do piersi - czasami sprawiają przez to wrażenie stojącego człowieka.
19
Są gatunkiem zagrożonym wyginięciem.
Globalna populacja trzewikodziobów w 2002 roku szacowana była na 5000-8000 osobników. Ich populacja zagrożona jest działalnością człowieka (nadmierne nawadnianie, wypalanie traw, wypas bydła, rybołówstwo, osuszanie bagien i in.). Ponad to ptaki te łapane są w celach konsumpcyjnych. Jaja i pisklęta przeznacza się do konsumpcji bądź na sprzedaż do ogrodów zoologicznych i dla kolekcjonerów.
20
Trzewikodzioby są jednymi z najdroższych ptaków kupowanych do ogrodów zoologicznych.
Cena jednego osobnika wynosi od 10 do 20 tysięcy dolarów. Niestety w niewoli ptaki te nie rozmnażają się.
21
Rysunki przedstawiające trzewikodzioba znajdują się w egipskich grobowcach i datowane są na około 3500 r. p.n.e.
Wśród niektórych afrykańskich plemion zakazane jest polowanie na te ptaki. Są one też przedmiotem przesądów - jeden z nich mówi, że samo wspomnienie nazwy tego ptaka podczas wyprawy łódką, może wywołać burzę.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Kenii
Od zachodniej granicy Kenii w głąb kraju rozciąga się Wyżyna Wschodnioafrykańska, która zostaje przecięta Wielkim Rowem Wschodnim. Na północy natomias ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o Kairze
Osadnictwo na terenach wokół dzisiejszego Kairu istniało już ponad pięć tysięcy lat temu. Z biegiem lat okolice miasta przechodziły z rąk do rąk, od F ...
Ciekawostki o gepardach
Gepardy są zwierzętami sawanny, rozległych terenów Afryki, Półwyspu Arabskiego i Indii. Ich populacja wciąż maleje co związane jest z niszczeniem ich ...
Ciekawostki o żyrafach
Żyrafy żyją tylko i wyłącznie na kontynencie Afrykańskim. Ich budowa nie pozwala na pomylenie ich z żadnym innym zwierzęciem. Są bardzo wysokie, nawe ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...
Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o surykatkach
Suricata suricatta, w krajach anglojęzycznych znana jako meerkat. Nazwa została zaczerpnięta z języka niderlandzkiego, co może dziwić, zwłaszcza że w ...

Powiązane artykuły