Zwierzęta

Ciekawostki o hienie cętkowanej

Znaleźliśmy 17 ciekawostek na temat hieny cętkowanej

Śmiejąca się hiena

Hiena cętkowana jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zwierząt Afryki, znanym również jako hiena śmiejąca się. Jest największym żyjącym członkiem rodziny hienowatych, fizycznie różniącym się od innych gatunków.

Hiena cętkowana to zwierzę o fascynujących zachowaniach i unikalnych zdolnościach, którego obecność w afrykańskich ekosystemach jest niezwykle istotna dla zachowania równowagi w przyrodzie. Jako zwierzę tajemnicze, mieszanka inteligencji, siły i zdolności myśliwskich, owiane jest złą sławą, która wywołuje u ludzi negatywne skojarzenia. Mimo to pozostaje zagadkowym symbolem afrykańskich sawann, pustyni i lasów. 

Hiena cętkowana
1
Hiena cętkowana (Crocuta crocuta) jest gatunkiem drapieżnego ssaka, który nazywany jest także krokutą cętkowaną, hieną plamistą czy hieną śmiejącą się.

Należy ona do rodziny hienowatych (Hyaenidae) i podrodziny hien (Hyaeninae) i jest największą ze współcześnie żyjących hien.

Do rodziny hienowatych należą dwie współcześnie występujące podrodziny:

  • protele (Protelinae), których jedynym żyjącym przedstawicielem jest protel grzywiasty (Proteles cristatus), zwany też hieną grzywiastą
  • hieny (Hyaeninae), do której należą dwa rodzaje: krokuta (Crocuta), której jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest hiena cętkowana i hiena (Hyaena), którego przedstawicielami są dwa gatunki: hiena pręgowana (Hyaena hyaena) i hiena brunatna (Hyaena brunnea).
2
Hiena cętkowana po raz pierwszy została opisana w 1777 roku przez niemieckiego przyrodnika Johanna Christiana Polycarpa Erxlebena.

Kiedyś uważano, że nazwa hieny cętkowanej Crocuta pochodzi od łacińskiego słowa "crocutus", które oznacza "szafranowy" (w odniesieniu do koloru futra zwierzęcia). W rzeczywistości nazwa Crocuta pochodzi  od starożytnego greckiego słowa Κροκόττας "krokotta", co pierwotnie miało oznaczać szakala złocistego.

 Najwcześniejsza wzmianka o Κροκόττας pochodzi z Strabo 's Geographica (17 książek Strabona o tematyce geograficznej) , gdzie zwierzę to opisano jako mieszankę wilka i psa pochodzącą z Etiopii

 

3
Krokuty cętkowane występują na dużych obszarach Afryki, na południe od Sahary.

Ich zasięg rozciąga się od Sahelu (obszar geograficzny rozciągający się wzdłuż południowych obrzeży Sahary) po Republikę Południowej Afryki (z wyjątkiem nizinnych tropikalnych lasów deszczowych). W Afryce Zachodniej rozmieszczenie hieny cętkowanej jest fragmentaryczne, poza obszarami chronionymi gatunek rzadko występuje.

Największe populacje żyją w Parku Narodowym Serengeti i Krugera w Afryce Wschodniej. Na niektórych terenach, na przykład w Algierii, czy w środkowej Afryce wymarły, ale wracają do niektórych regionów. W Parku Narodowym Ivindo w Gabonie zaobserwowano na początku XXI wieku pierwsze zwierzę od około 50 lat.

4
Nie są wybredne co do siedliska.

Można je spotkać na sawannach, półpustyniach, otwartych terenach leśnych, a także w lasach górskich. Na wyżynach Etiopii hieny cętkowane żyją na wysokości do 4100 m n.p.m. Zwierzęta te unikają otwartych pustyń i nisko położonych lasów deszczowych, takich jak dorzecza Konga.

Nie boją się ludzi, można je spotkać w pobliżu wsi czy innych osad ludzkich.

5
Hiena cętkowana jest największym żyjącym przedstawicielem hienowatych.

Długość ciała dorosłych osobników wynosi 125 -160 cm, a długość ogona 22-27 cm. Wysokość w kłębie to 77,3-80,7 cm. Masa ciała wynosi 45-55 kg, czasami może dochodzić nawet do 85 kg. Samice hieny cętkowanej są większe od samców o około 10%. Dymorfizm płciowy nie jest tu mocno widoczny (samice są o 2,3% dłuższe od samców, mają nieco większe obwody czaszek i klatki piersiowej) i jest zróżnicowany regionalnie, bardziej wyraźny w Afryce Południowej.

 

6
Krokuta cętkowana posiada mocną i dobrze rozwiniętą szyję oraz kończyny przednie.

Kończyny przednie są dłuższe i mocniejsze niż tylne, co powoduje, że plecy odchylają się do tyłu. Zad jest raczej zaokrąglony, co uniemożliwia atakującemu od tyłu mocne uchwycenie. Każda stopa posiada cztery palce, które zaopatrzone są w tępe, nieruchome pazury. Hieny cętkowane, jak wszystkie hieny, są palcochodami.

Ogon hieny cętkowanej zakończony jest czarną, krzaczastą końcówką, której włosy sięgają około 12 centymetrów poza koniec ogona.

7
Głowa hieny cętkowanej jest szeroka i płaska, z tępym pyskiem i szerokim nosem.

Hiena ta posiada jedną z najsilniej zbudowanych czaszek wśród drapieżników. Szczęki są mocne i dzięki swej budowie mogą one rozwinąć siłę ugryzienia przekraczającą 9 tys. niutonów (40% więcej, niż jest w stanie wygenerować lampart). Szczęki hieny cętkowanej przewyższają szczęki niedźwiedzia brunatnego pod względem zdolności do kruszenia kości.

8
Kolor futra jest zróżnicowany i zmienia się wraz z wiekiem.

Jest ono stosunkowo krótkie i szorstkie, a długa grzywa grzbietowa jest mniej wyraźna u hieny cętkowanej niż u innych hien. Podstawowy kolor futra to piaskowożółty do czerwonawo-brązowego. Na grzbiecie, bokach i nogach występują liczne czarne i ciemnobrązowe plamy.

9
Hieny, choć wyglądem przypominają psy, bliżej spokrewnione są z kotami.

Jedną z najbardziej niezwykłych cech hieny cętkowanej jest maskulinizacja samic. Genitalia samicy bardzo przypominają genitalia samca. Samice nie posiadają przedsionka pochwy ani sromu. Łechtaczka ma kształt i położenie jak penis (pseudopenis) i jest zdolna do erekcji.

Przez pseudopenisa przechodzi kanał moczowo-płciowy, przez który samica oddaje mocz, kopuluje i rodzi.

10
Hieny cętkowane są zwierzętami społecznymi, żyjącymi w klanach.

 Zwykle w klanie jest od 15 do 80 osobników. Klany hien cętkowanych są bardziej zwarte i zjednoczone niż watahy wilków, ale nie tak zwarte jak klany dzikich psów afrykańskich.

Wszyscy członkowie klanu znają się, zamieszkują wspólne terytorium i wychowują młode we wspólnej jaskini, jednak dużo czasu spędzają samotnie lub w małych grupach (społeczeństwo oparte na rozszczepieniu i fuzji). Terytorium zajmowane przez klan obejmuje zwykle około 50 km2. Klanowi zwykle przewodzi samica.

 

11
Hieny cętkowane nie tworzą trwałych związków w parach.

Przedstawiciele obu płci mogą kopulować z kilkoma partnerami w ciągu kilku lat. Kopulacja trwa 4-12 minut i zwykle ma miejsce w nocy, gdy nie ma innych hien.

Osobniki obu płci mają erekcję, kiedy się ze sobą spotykają i żywiołowo witają.

12
Zwierzęta te cechuje duża inteligencja.

Badania z 2012 roku dowodzą, że hieny cętkowane umieją rozwiązywać łamigłówki. By osiągnąć cel, eksperymentują na wiele sposobów, co świadczy o ich twórczym myśleniu. Potrafią ocenić liczbę intruzów na swoim terytorium i podejmują atak tylko wtedy, gdy dysponują większością.

Hieny cętkowane planują z wyprzedzeniem polowanie na określone gatunki; oznaczają zapachem przed wyruszeniem na polowanie na zebry, co nie występuje w przypadku polowania na inne gatunki zwierząt.

Posiadają wyostrzony zmysł węchu i unikalne sygnatury zapachowe, co pozwala im odróżnić się od innych klanów. Wykazują też zachowania oszukańcze polegające na wydawaniu sygnałów alarmowych w czasie karmienia, gdy nie ma wrogów. Pozwala to odstraszyć inne hieny aby w spokoju zjeść.

13
Hiena cętkowana jest przede wszystkim drapieżnikiem, a nie padlinożercą.

Jest najbardziej mięsożernym przedstawicielem hienowatych, w przeciwieństwie do pozostałych hien. Hieny cętkowane polują, głównie na gnu, zebry i gazele. Nie preferują one żadnego gatunku, kierują się raczej masą zwierzęcia. Mniejsze ofiary są zabijane przez potrząsanie w pysku, duże są rozrywane i zjadane za życia.

Ich pokarm w 60-95% stanowią zwierzęta, które same upolują, ale zjadają też padlinę oraz dopuszczają się kleptopasożytnictwa, czyli kradną zdobycz innym drapieżnikom. Swoje zdobycze lokalizują za pomocą wzroku, słuchu lub węchu. Padlinę potrafią zwęszyć z odległości 10 kilometrów.

14
Sprawny układ trawienny hien cętkowanych sprawia, że potrafią one wykorzystać wszystkie części ciała zwierzęcia, z wyjątkiem sierści, a według niektórych badań, także kopyta i rogi.

Dzięki potężnym zębom potrafią łamać nawet grube kości. Grupa 20-30 hien cętkowanych może całkowicie pochłonąć gnu, z wyjątkiem małych szczątków, w ciągu 13 minut. Zwierzęta te zjadają średnio od 1,5 do 3,8 kg mięsa dziennie. Jednak mając duży zapas pożywienia, w ciągu godziny potrafią pożreć 18 kg mięsa.

Kleptopasożytnictwo uprawiane jest także przez inne zwierzęta, jak szakale, gepardy, lamparty, dzikie psy afrykańskie czy inne hieny. Jednak najczęstszymi konkurentami w pożywieniu dla hien cętkowanych są lwy, a kradzież pożywienia zdarza się w obu kierunkach.

15
Hieny cętkowane posiadają bogaty repertuar komunikacji głosowej.

Najczęstszym dźwiękiem jest głośny "krzyk" słyszany w promieniu kilku kilometrów. Dźwięk ten służy do zwoływania członków klanu w celu obrony terytorium, wskazania zapasów żywności bądź zagrożenia. Innym dźwiękiem jest "chrząkanie", wysokie dźwięki młodych osobników przypominające płacz, które sygnalizują głód oraz dźwięki przypominające krowę, wprawiające członków grupy w stan podniecenia.

Istnieje też dźwięk przypominający ludzki śmiech. Ich bogaty repertuar śmiechu jest wyszukanym sposobem porozumiewania się. Za pomocą "chichotu" hieny cętkowane komunikują swojemu gatunkowi wiek, rangę w stadzie i intencje. Przejmujący chichot wydają z siebie wówczas, gdy szykują się do ataku.

16
Choć są to rzadkie przypadki, hieny cętkowane mogą atakować ludzi.

Podobnie jak większość drapieżników trzymają się z dala od ludzi, zachowując odległość około 300 metrów. Jednak odległość ta zmniejsza się w nocy, kiedy zwierzęta te wychodzą na żer. Na atak na ludzi decydują się duże okazy hien. Para hien ludożerców, odpowiedzialna za zabicie 27 osób w Malawi w 1962 roku po zastrzeleniu ważyła 72 i 77 kilogramów. Ofiarami są zwykle kobiety, dzieci oraz osoby chore, niedołężne.

Chociaż ataki na żywych ludzi są rzadkie, hiena cętkowana chętnie żeruje na ludzkich zwłokach. W tradycji Masajów i Hadza zwłoki pozostawia się na otwartej przestrzeni, aby hieny cętkowane mogły je pożreć. Jeśli nie zostaną pożarte, są postrzegane jako te, które mogą wywołać społeczną hańbę. Dlatego zwłoki często pokrywane są tłuszczem i krwią zabitego wołu.

17
Hieny cętkowane łatwo oswoić, ale trudno wytresować.

Trzymane w niewoli, w której mogą żyć 15-20 lat, potrafią być niszczycielskie. 

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

15 ciekawostek o gepardach
15 ciekawostek o gepardach
Gepard, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, nazywany też leopardem lub grzywiastym nieruchomym pazurem.
Gepardy są zwierzętami sawanny, rozległych terenów Afryki, Półwyspu Arabskiego i Indii. Ich populacja wciąż maleje co związane jest z niszczeniem ich ...
32 ciekawostki o lwach
32 ciekawostki o lwach
Panthera leo
Obok słonia, nosorożca, bawołu i lamparta, najbardziej niebezpieczne zwierzę afrykańskie- lew (Panthera leo)Jest potężnym drapieżnikiem, drugim co do ...
12 ciekawostek o niedźwiedziach
12 ciekawostek o niedźwiedziach
Potężne i groźne ssaki, które naprawdę lubią miód.
Niedźwiedzie należą do rodziny Ursidae. Ich rozmiary wahają się znacznie w zależności od gatunku. Wystepuja w Ameryce Północnej i Południowej, Europie ...
24 ciekawostki o wilkach
24 ciekawostki o wilkach
Canis lupus
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
19 ciekawostek o norce amerykańskiej
19 ciekawostek o norce amerykańskiej
Futrzasty komandos
Norka amerykańska jest gatunkiem powszechnie występującym w Ameryce Północnej, gdzie żyje w stanie dzikim. Do Europy została introdukowana w latach 50 ...
11 ciekawostek o niedźwiedziu syryjskim
11 ciekawostek o niedźwiedziu syryjskim
Jedyny znany niedźwiedź o białych pazurach
Niedźwiedź syryjski (Ursus arctos syriacus) jest najmniejszym z niedźwiedzi brunatnych. Żyje na wyżynnych terenach Bliskiego Wschodu, ale jego populac ...
33 ciekawostki o tygrysach
33 ciekawostki o tygrysach
Tygrys jest największym współcześnie żyjącym gatunkiem dzikiego kota z rodzaju Panthera
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
14 ciekawostek o szakalu złocistym
14 ciekawostek o szakalu złocistym
Drapieżny ssak z rodzaju wilków
Pojawienie się w Polsce szakala złocistego jest doskonałym przykładem postępujących zmian klimatycznych na kuli ziemskiej. Zmieniające się warunki umo ...

Najnowsze tematy

27 ciekawostek o mrówkach
27 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...
17 ciekawostek o zającach
17 ciekawostek o zającach
Zwierzęta pełne gracji i zwinności
Zające od wieków fascynują ludzi swoją szybkością, zwinnością, wyjątkowymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz znaczącą rolą w ekosystemach. Niezależnie o ...
15 ciekawostek o Egipcie
15 ciekawostek o Egipcie
Ojczyzna kalendarza, zamka do drzwi, pasty do zębów i make-upu
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy