Geografia

Ciekawostki o Samos

Znaleźliśmy 12 ciekawostek na temat Samos

Miejsce narodzin Pitagorasa

Samos, położona na wschodnim krańcu Morza Egejskiego, to malownicza wyspa, bogata w historię, kulturę i przyrodę. Otoczona turkusowymi wodami i zielonymi wzgórzami, zachwyca swoja urodą i różnorodnością.

Od starożytnych czasów aż po współczesność, Samos odgrywała ważną rolę w historii Grecji i regionu, będąc miejscem narodzin słynnego filozofa i matematyka, Pitagorasa, oraz ważnym ośrodkiem handlu i kultury.

Zarówno miłośnicy historii, jak i przyrody znajdą tu wiele atrakcji do odkrycia. Od starożytnych ruin i świątyń po urocze wioski, górskie szlaki i piękne plaże, Samos oferuje niezapomniane doświadczenia dla każdego odwiedzającego wyspę.

Samos
1
Wyspa Samos znajduje się we wschodniej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Azji Mniejszej.

Leży blisko zachodniego wybrzeża Turcji, od którego oddzielona jest wąską  (1,6 km) cieśniną Mycale, znaną też jako Cieśnina Samos. Razem z leżącą nieopodal wyspą Ikaria (według tradycji nazwę swoją wywodzi od Ikara, syna Dedala z mitologii greckiej, który wierzono, że wpadł do pobliskiego morza), Samos tworzy północny kraniec południowych Sporad (grupa wysp na południowo-wschodnim Morzu Egejskim).

2
Samos jest ósmą co do wielkości wyspą Grecji.

Jej powierzchnia wynosi 476 kilometrów kwadratowych. Ma nieregularny kształt, rozciągnięty w kierunku wschód-zachód. Od przylądka Katavasi na zachodzie do przylądka Gatos na wschodzie, Samos osiąga maksymalną długość ponad 44 kilometry. Szerokość w środkowej części wyspy wynosi 19 kilometrów, a  na północnym i południowym wybrzeżu niecałe 5 kilometrów.

Wyspa liczyła w 2011 roku 32 977 mieszkańców, co czyniło ją dziewiątą pod względem liczby ludności wyspą grecką.

3
Wyspa w ponad 60 procentach jest pagórkowata lub górzysta, a jej wysokość wynosi od 150 do 900 metrów.

Głównymi łańcuchami górskimi Samos są Ambelos i Kerkis (Kereteas). Masyw Ambelos, który potocznie nazywany jest "Karvounis" jest większym z nich i zajmuje środek wyspy. Najwyższym szczytem na wyspie jest Vigla w paśmie Kerkis, o wysokości 1434 m n.p.m. Znajduje się on na zachodzie wyspy i jest drugą co do wysokości górą na Morzu Egejskim, po Fengari o wysokości 1624 m n.p.m. na Samotraki.

Góra ma białawy kolor, ponieważ zbudowana jest z marmuru. Jest uważana za ostoję wielu roślin i zwierząt, niektóre z nich są zagrożone, dlatego jest częścią sieci obszarów chronionych Natura 2000. Na jej zboczach znajduje się kilka małych klasztorów, a także szereg jaskiń, między innymi Jaskinia Pitagorasa, w której podobno Pitagoras ukrywał się przed tyranem Polikratesem przed udaniem się na wygnanie do Włoch.

4
Górzyste w dużej mierze Samos posiada kilka stosunkowo dużych i żyznych równin.

Najważniejsze równiny to Karlovasi na północnym zachodzie, Pythagoreio na południowym wschodzie i Marathokampos na południowym zachodzie.

Dużą powierzchnię wyspy pokrywają winnice, w których produkowane jest wino muskatowe. Uprawiane tam winogrona wykorzystywane są od wielu stuleci do produkcji wina (wino z Samos było dobrze znane w starożytności), a także rodzynek i winogron świeżych, które znane są na całym świecie. Na Samos uprawia się winogrona odmiany malvasia, z której wytwarzano słynną małmazję - słodkie, aromatyczne wino o ciemnej barwie.

Małmazja w Polsce ceniona była bardziej niż wina francuskie i reńskie. Największe jej składy znajdowały się we Lwowie, gdzie można było kupić różne jej gatunki (muszkatel, alikant, kocyfał). Szczególnie ceniona była małmazja z Krety, a nazwa tego trunku była synonimem wyjątkowego delikatesu.

5
Głównym miastem wyspy jest Samos, znane również pod starą nazwą Vathy.

Jest miastem portowym, stolicą jednostki regionalnej Samos i gminy Samos Wschodnie. Miasto zostało zbudowane w połowie XVIII wieku jako port Vathy. W XIX wieku stało się centrum administracyjnym wyspy.

Domy w Samos zbudowane są w formie amfiteatralnej, wokół zatoki. Znajduje się tam port z nabrzeżem o długości ponad 150 metrów, dwa stare kościoły: Agios Nikolaos i Agios Spiridon, ratusz, muzeum archeologiczne oraz dwa posagi: Temistoklesa Sofoulisa i wielki posąg lwa na centralnym placu, wzniesiony w 1930 roku dla uczczenia stulecia niepodległości Grecji.

6
Już w starożytności Samos słynęła z obfitości gliny, z której produkowano czerwoną ceramikę.

Obfitość lasów na Samos sprawiła, że wyspa była również znana z doskonałego drewna konstrukcyjnego. Kiedyś budowano tam domy z drewna, które kryte były czerwoną dachówką.

W starożytności Samos było ważnym ośrodkiem handlowym i żeglugowym. Wyspie nadawano różne nazwy, m.in. Anthemis, „kwitnąca”; Pitioussa, „Wyspa Sosnowa”; Dryoussa, „Wyspa Dębowa”; Kyparissia, „wyspa cyprysowa”; Phillas, „królestwo liściaste”, a także Partenia, „dziewica” i Partenoaroussa.

Wazony z Samos należały do najbardziej charakterystycznych wyrobów ceramiki jońskiej VI wieku p.n.e.

7
Wykopaliska archeologiczne pokazują, że osadnictwo na wyspie miało miejsce co najmniej od późnego neolitu.

Stanowisko archeologiczne Kastro Tigani datowane jest na IV w p.n.e. Pierwsi osadnicy zasiedlali żyzne równiny przybrzeżne na południowym wschodzie. Osada Heraion z wczesnej epoki brązu zajmowała powierzchnię około 3,5 hektara i była jedną z największych znanych osad na wschodnim wybrzeżu Morza Egejskiego.

8
W VI wieku p.n.e., gdy Samos rządzone było przez tyrana Polikratesa, na wyspie wybudowano tunel Eupalinosa.

Eupalinos był inżynierem, który na życzenie tyrana podjął się wykopania tunelu przez górę Kastro, w celu zbudowania akweduktu dostarczającego świeżą wodę do stolicy. Było to przedsięwzięcie strategiczne, prowadzone pod ziemią, aby nie zostało wykryte przez wroga.

Tunel Eupalinosa był drugim najwcześniejszym tunelem w historii, który został metodycznie wykopany z obu końców. Ten podwodny akwedukt o długości ponad jednego kilometra jest dziś uważany za jedno z arcydzieł starożytnej inżynierii. Obecnie jest on częścią Pythagoreionu (stanowisko archeologiczne starożytnego miasta Samos), wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

9
Z Samos związanych jest kilka znamienitych osobistości.

Należą do nich: filozof i matematyk Pitagoras, bajkopisarz Ezop, filozofowie Melissus z Samos i Epikur, astronom Arystarch z Samos, któremu historia przypisuje pierwszy zarejestrowany heliocentryczny model Układu Słonecznego oraz historyk Herodot, który przez pewien czas mieszkał na Samos.

Na wyspie istniała szkoła rzeźbiarzy i architektów, do której należał architekt świątyni Hery w Olimpii (najstarsza świątynia w Olimpii i najbardziej szanowana w całej Grecji), Rhoecus oraz wielki rzeźbiarz i wynalazca Teodorus. Przypisuje się im wynalezienie sztuki odlewania posagów z brązu.

10
W XV wieku Samos przeszło pod panowanie osmańskie.

Wyspa wówczas na prawie sto lat została niemalże całkowicie opuszczona na skutek piractwa i zarazy. Po tym okresie stopniowo zaczęła się zaludniać i odradzać. W XVII wieku populacja wynosiła około 10 tysięcy osób, dopiero pod konie wieku XVIII, oprócz centralnej części wyspy, gęsto zaludniło się też wybrzeże.

Panowanie osmańskie na wyspie zostało przerwane podczas wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1768-1774, kiedy Samos znalazło się pod kontrolą Rosji w latach 1771-1774. W 1913 roku wyspa została połączona z Królestwem Grecji.

11
Zimą 1941-42 roku Samos nawiedził Wielki Głód.

Był to okres masowego głodu podczas okupacji Grecji przez państwa Osi podczas II wojny światowej. Miejscowa ludność bardzo ucierpiała w tym okresie, gdy Państwa Osi rozpoczęły politykę grabieży na dużą skalę. Według brytyjskiego historyka Marka Mazowera był to najgorszy głód, jakiego doświadczyli Grecy od czasów starożytnych. W jego wyniku zginęło 2000 mieszkańców Samos, a tysiące kolejnych zostało zmuszonych do ucieczki na Bliski Wschód.

12
Na Samos znajduje się wiele ruin starożytnej architektury.

Miejscem o największym skupisku starożytnych pozostałości jest Pythagorio, starożytne miasto Samos ze starożytnymi murami miejskimi i obiektami portowymi, które zostały zbudowane za czasów tyrana Polikratesa. Obecnie stanowią one podstawę nowoczesnego molo. Znajduje się tam też tunel Eupalinosa oraz ruiny miejskiej szkoły hellenistycznej z pozostałościami stadionu i łaźni rzymskich. Niedaleko Pythagorio mieści się Heraion - ważne starożytne sanktuarium poświęcone bogini Herze. Oba obiekty w 1992 roku zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

34 ciekawostki o Cyprze
34 ciekawostki o Cyprze
Legendarne miejsce narodzin Afrodyty
Cypr jest azjatycką wyspą leżącą na Morzu Śródziemnym - jest jednym z najmniejszych krajów azjatyckich. Mieszczą się na niej dwa odrębne państwa - Rep ...
25 ciekawostek o Troi
25 ciekawostek o Troi
Zapomniane starożytne miasto, które z mitologii powróciło do historii
Troja to słynne starożytne miasto, które znane jest przede wszystkim dzięki wojnie opisanej przez Homera.  Na jego obszarze istniało wiele osad, które ...
24 ciekawostki o Krecie
24 ciekawostki o Krecie
Największa grecka wyspa
Historia Krety sięga tysięcy lat wstecz, a jej ciągłość, jak powiadają Grecy, tkwi w naturze. Na każdym kroku spotkać tam można ślady przeszłości. Naw ...
27 ciekawostek o Santorini
27 ciekawostek o Santorini
Wyspa zakochanych
Santorini to magiczna wyspa na Morzu Egejskim, wchodząca w skład archipelagu Cyklad. Choć jest niewielkich rozmiarów, to zachwyca swym krajobrazem i a ...
27 ciekawostek o Korsyce
27 ciekawostek o Korsyce
"Wyspa wszystkich cudów świata"
Starożytni Grecy nazywali ją "wyspą piękna", współcześni Korsykanie mówią o niej "wyspa wszystkich cudów świata". Ta francuska wyspa na Morzu Śródziem ...
32 ciekawostki o Grecji
32 ciekawostki o Grecji
Malownicze państwo na krańcu Półwyspu Bałkańskiego
Republika Grecka to kolebka cywilizacji śródziemnomorskiej, w której narodziła się demokracja. Ojczyzna filozofów, dramaturgów i igrzysk olimpijskich. ...
20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
17 ciekawostek o Göbekli Tepe
17 ciekawostek o Göbekli Tepe
Najstarsze znane miejsce kult
Stanowisko archeologiczne Göbekli Tepe zmieniło sposób myślenia archeologów o początkach cywilizacji. Miejsce to uznaje się za najstarszy znany ośro ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o K2
19 ciekawostek o K2
To dzika góra, która próbuje Cię zabić
K2 zwany jest także Czogori. Jest drugim co do wysokości szczytem na Ziemi i najwyższym szczytem Karakorum. Podczas próby zdobycia szczytu życie strac ...
30 ciekawostek o pszczołach
30 ciekawostek o pszczołach
Niezwykle cenne owady
Pszczoły zawsze budziły fascynację człowieka z powodu korzyści płynących z ich działalności oraz ze względu na niezwykłą organizację społeczną. Społec ...
15 ciekawostek o Jezioraku
15 ciekawostek o Jezioraku
Najdłuższe naturalne jezioro w Polsce
Jeziorak to najdłuższe naturalne jezioro oraz szóste pod względem powierzchni w Polsce. Położone jest na Pojezierzu Iławskim i stanowi jego perłę przy ...
12 ciekawostek o Samos
12 ciekawostek o Samos
Miejsce narodzin Pitagorasa
Samos, położona na wschodnim krańcu Morza Egejskiego, to malownicza wyspa, bogata w historię, kulturę i przyrodę. Otoczona turkusowymi wodami i zielon ...
20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
Drakula
Wład III Palownik, znany również jako Wład III Drakula, to postać historyczna, która wzbudza kontrowersje i fascynacje zarówno w Rumunii, jak i za gra ...
11 ciekawostek o chlebie
11 ciekawostek o chlebie
Symbol wspólnoty
Chleb - symbol żywności, która od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Od starożytnych cywilizacji po współczesność, chleb był stałym ...
16 ciekawostek o marihuanie
16 ciekawostek o marihuanie
Kontrowersyjna używka
Marihuanę, zwyczajowo nazywaną również konopiami indyjskimi, od dawna otacza aura kontrowersji i fascynacji. Jest to roślina, której historia sięga ty ...

Podobne tematy