Urodzeni 28 czerwca

Elon Musk
1971
55 lat temu
Elon Musk
Przedsiębiorca
Pretoria, Republika Południowej Afryki

Uzyskał tytuł licencjata w dziedzinie ekonomii na wydziale Wharton Business School na University of Pennsylvania, po czym uzyskał tytuł licencjata w dziedzinie fizyki.

W  1995 roku wraz z bratem, Kimbalem założył firmę "Zip2" zajmującą się oprogramowaniem sieciowym. W 1999 roku firma przejęta została przez przedsiębiorstwo komputerowe  "Compaq" - za swój udział otrzymał 22 miliony USD. W tym samym roku został współzałożycielem firmy "X.com" świadczącej usługi finansowe i zajmującej się obsługą płatności za pośrednictwem poczty elektronicznej,

W 2000 roku "X.com" połączył się z "Confinity", która była właścicielem PayPala, usługi transferu pieniędzy. W następnym roku połączona firma została przemianowana na „PayPal”.

Jego kolejne przedsięwzięcia to: "SpaceX", firma zajmująca się projektowaniem i konstruowaniem rakiet nośnych dla pojazdów kosmicznych, "Tesla Motors", która  wyprodukowała w pełni elektryczny samochód sportowy "Tesla Roadster",  "OpenAI", organizacja badawcza non-profit zajmująca się sztuczną inteligencją (AI), "Neuralink", firmy zajmującej się rozwojem neurotechnologii, "The Boring Company", firma zajmująca się kopaniem tuneli.

W  2021 roku, przez magazyn „Forbes” i agencję Bloomberg, został uznany najbogatszym człowiekiem świata .

Od października 2022 roku jest właścicielem serwisu X - dawnego Twittera. 

Maria Ciunelis
1961
65 lat temu
Maria Ciunelis
Aktorka, scenarzystka, reżyserka
Ostróda, Polska

Jest  absolwentką Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Po skończeniu studiów, w 1984 roku zadebiutowała kilkoma rolami na deskach Teatru Polskiego w Warszawie. W latach 1984–1985 była aktorką warszawskiego Teatru Polskiego, od 1985 roku jest aktorką Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie.

W filmie debiutowała w 1985 roku rolą Franki w filmie Barbary Sass-Zdort "Dziewczęta z Nowolipek". Do najbardziej znanych filmów i seriali z jej udziałem należą należą: "Siekierezada", "Słodkiego miłego życia", "Dom", "Moja Angelika", "Zrozumieć świat", "Wszyscy jesteśmy Chrystusami".

Jest autorką scenariuszy do seriali "Samo życie", "Marzenia do spełnienia" i "Na dobre i na złe".

Klaus von Klitzing
1943
83 lat temu
Klaus von Klitzing
Fizyk, laureat Nagrody Nobla
Środa Wielkopolska, Kraj Warty, III Rzesza

W 1969 roku ukończył studia fizyczne na Uniwersytecie Technicznym w Brunszwiku. Naukę kontynuował  na Uniwersytecie w Würzburgu, gdzie w 1972 roku obronił pracę doktorską , a w 1978 roku uzyskał habilitację.

W 1980 roku objął stanowisko profesora na Uniwersytecie Technicznym w Monachium w 1980 r., następnie został dyrektorem Instytutu Maxa Plancka ds. Badań Ciała Stałego w Stuttgarcie. 

Za odkrycie kwantowego efektu Halla, w 1985 roku , otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.

Mel Brooks
1926
100 lat temu
Mel Brooks
Reżyser, scenarzysta
Nowy Jork, Stany Zjednoczone

Specjalizuje się w parodiach znanych dzieł i gatunków kinowych.

W 1961 roku rozpoczął karierę komika, a następnie aktora komediowego w produkcjach telewizyjnych. Sławę zyskał zostając reżyserem.

 W 1967 roku zdobył Nagrodę Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny do filmu "Producenci". Następnie  dzięki filmom "Dwanaście krzeseł", "Płonące siodła", "Młody Frankenstein", "Film niemy", "Wysoki poziom lęku", "Historia świata, część I", "Kosmiczne jaja", "Robin Hood: Faceci w rajtuzach" i "Dracula – wampiry bez zębów" , zyskał sławę jako jeden z najbardziej utytułowanych reżyserów filmowych lat 70 - tych.

W 2023 roku Amerykańska Akademia Filmowa przyznała mu honorowego Oscara za całokształt twórczości.

 

Jean-Jacques Rousseau
1712
314 lat temu
Jean-Jacques Rousseau
Filozof, pisarz, teoretyk muzyki
Genewa, Szwajcaria

Był jednym z najważniejszych myślicieli Oświecenia. Jego prace wywarły duży wpływ na rozwój nowoczesnej filozofii politycznej i edukacyjnej, a także na literaturę i teorię muzyki.

Początkiem jego działalności pisarskiej była rozprawa napisana na konkurs ogłoszony przez Akademię w Dijon, w której  zaprzeczał wartości cywilizacji dla rozwoju ludzkości. Jego sławę literacką  powiększył sukces napisanej w 1752 roku sztuki "Devin du village" i  pamflet "Lettre sur la musique française" , który atakował muzykę francuską.

W 1755 roku opublikował rozprawę "O początku i zasadach nierówności między ludźmi", następnie "List o widowiskach" , w którym potępiał teatr za jego negatywne skutki moralne. Kolejne jego prace to "Emil, czyli O wychowaniu" , "Umowa społeczna"  - główne dzieło z zakresu filozofii politycznej.

W 1769 ukończył  autobiograficzne "Wyznania", które zaliczane są do arcydzieł literatury światowej. Bezpośrednio przed śmiercią napisał cykl lirycznych medytacji "Przechadzki samotnego marzyciela"

Jego idee dotyczące suwerenności ludu i krytyki monarchii absolutnej stanowiły inspirację dla rewolucjonistów podczas rewolucji francuskiej.

Maria Kazimiera d’Arquien
1641
385 lat temu
Maria Kazimiera d’Arquien
Królowa Polski, żona Jana III Sobieskiego
Nevers, Francja

Była córką francuskiego markiza Henriego Alberta de La Grange d’Arquien i Franciszki de la Châtre – ochmistrzyni dworu Ludwiki Marii Gonzagi. 

Przybyła do Polski z Ludwiką Marią, która została królową polską, poślubiając króla Władysława IV Wazę.  Przyswoiła sobie język i kulturę polską i zyskała wśród Polaków przydomek Marysieńka, z którym kojarzona jest w polskiej historii.

Jej pierwszym mężem był wojewoda sandomierski Jan Sobiepan Zamoyski, z którym miała czworo dzieci. Po jego śmierci, 5 lipca 1665 roku poślubiła  Jana Sobieskiego. W związku z drugim mężem urodziła trzynaścioro dzieci, z których tylko czworo osiągnęło dorosłość.

2 lutego 1676 roku na Wawelu została koronowana na królową Polski. Jako królowa wspierała politykę mającą doprowadzić do sojuszu polsko-francuskiego. W 1688 roku ufundowała kościół św. Kazimierza w Warszawie.

W 1696 roku , po śmierci Jana III Sobieskiego wyjechała z Polski.

 Peter Paul Rubens
1577
449 lat temu
Peter Paul Rubens
Malarz
Siegen, Księstwo Nassau, Święte Cesarstwo Rzymskie

Jest jednym z najsłynniejszych malarzy flamandzkich i najwybitniejszych malarzy epoki baroku.

Sławę zdobył jako nadworny malarz arcyksięcia Alberta i infantki Izabeli. W swojej twórczości inspirował się tematami religijnymi i mitologicznymi, malował także pejzaże, portrety, sceny z polowań. Wśród charakterystycznych cech jego dzieł wyróżnia się dynamikę, kolor, operowanie światłem, żywotność i zmysłowość. Często  przedstawiał na swoich obrazach kobiece ciało o okrągłych i obfitych kształtach, dzięki czemu zyskały miano ''rubensowskich kształtów''.

Spod jego ręki wyszło ponad 2000 obrazów oraz blisko 4000 rysunków. Jego najbardziej znane dzieła to: "Trzy gracje", "Sąd Parysa",  ''Zdjęcie z krzyża''. 

Niemal wszystkie jego obrazy znajdują się obecnie w kolekcjach największych muzeów świata. 

 

Henryk VIII
1491
535 lat temu
Henryk VIII
Król Anglii
Greenwich, Anglia

Był królem Anglii od 21 kwietnia 1509 roku do dnia swojej śmierci.

W  latach 20. i 30. XVI wieku doprowadził do rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz ustanowienia niezależnego od papieża i podporządkowanego królowi Anglii Kościoła anglikańskiego. Za pomocą działań administracyjnych i prawnych,  w latach 1536–1541 doprowadził do kasaty klasztorów katolickich w Anglii, Walii i Irlandii, sprzedaży ich majątków i przywłaszczenia dochodów.

Opisywano go jako „jednego z najbardziej charyzmatycznych władców, którzy zasiadali na tronie angielskim”, a jego panowanie określano jako „najważniejsze” w historii Anglii.  Z upływem czasu stał się bardzo otyły i zaczął chorować - często charakteryzowano go jako lubieżnego, egoistycznego, paranoicznego i tyrańskiego monarchę.

Sześciokrotnie zawierał związek małżeński. Znany jest z tego,  że doprowadził do skazania na śmierć i egzekucji poprzez ścięcie dwóch swoich małżonek.

Zmarł 28 stycznia 1547 roku w wieku 55 lat.