Ciekawostki o Szczecinie

Szczecin
Znaleźliśmy 31 ciekawostek na temat Szczecina

Miasto nad Odrą

Szczecin istniał już na mapie średniowiecznej Europy jako najważniejszy gród na Pomorzu Zachodnim. Dziś jest stolicą województwa zachodniopomorskiego i największym jego miastem.

Podczas setek lat historii tego miejsca, zmieniało ono wielokrotnie właścicieli. Od państwa Polan poczynając, poprzez Szwecję, Brandenburgię, Prusy i Niemcy aby po wojnie wrócić do Polski.

Szczecin to stare portowe miasto, które wbrew pozorom nie leży nad morzem, a nad Odrą i aby dotrzeć ze Szczecina nad Bałtyk trzeba pokonać jeszcze ponad 90 km. Bogata historia Szczecina widoczna jest obecnie w jego architekturze. Otoczony wieloma przestrzeniami zieleni, jezior, bogaty w liczne pomniki przyrody, stanowi piękne miejsce do życia dla wielu jego mieszkańców. Każdy niemalże Polak kojarzy Szczecin poprzez jego sztandarowy produkt, którym jest paprykarz szczeciński, a także wódka "Starka" i śledź który kiedyś był głównym produktem eksportowym tego miasta. A nad wszystkim od niedawna czuwa "szef wszystkich szefów" - Krzysztof Jarzyna ze Szczecina.

1
Szczecin to miasto w północno-zachodniej Polsce przy granicy polsko-niemieckiej.
Jest miastem na prawach powiatu, stolicą województwa zachodniopomorskiego i jego największym miastem.
2
Powierzchnia miasta wynosi 300,55 km2, z czego 1202,8 km2 zajmują grunty pod wodami, co stanowi 24% ogólnej powierzchni.
Jest trzecim pod względem zajmowanej powierzchni i siódmym pod względem liczby ludności miastem Polski - według danych GUS z 2021 r. liczył 396 472 mieszkańców.

Szczecin znajduje się w centrum aglomeracji szczecińskiej, która jest jedną z ośmiu polskich metropolii.
3
W anegdocie o Szczecinie turysta pyta: którędy nad morze?
Szczecin nie leży nad morzem, leży u ujścia Odry, w odległości około 65 km (w linii prostej) od morza i 30 km od Zalewu Szczecińskiego, który jest laguną morską. Drogą lądową odległość z centrum Szczecina do Morza Bałtyckiego wynosi około 94 km (do Międzyzdrojów).

Odra dopływa do miasta dwoma nurtami: wschodnim - Odra Wschodnia (Regalica) i zachodnim - Odra Zachodnia. W granicach miasta są również zbiorniki wód stojących, główne, jak Jezioro Dąbie i Jezioro Głębokie oraz jeziora: Szmaragdowe, Rusałka i Słoneczne.
4
Szczecin leży w odległości pięciu kilometrów od granicy polsko-niemieckiej.
Terytorium miasta graniczy z gruntami gmin: Dobra, Kołbaskowo, Gryfino, Stare Czernowo, Kobylanka, Goleniów i Police.
5
Miasto leży na terenie makroregionu Pobrzeże szczecińskie, który składa się z jedenastu mezoregionów.
Szczecin ulokowany jest na obszarze czterech z nich: Doliny Dolnej Odry, Równiny Goleniowskiej, Wzgórz Szczecińskich, składających się ze Wzgórz Warszawskich i Wału Stobniańskiego oraz Wzgórz Bukowych.
6
W granicach administracyjnych miasta znajdują się niewielkie fragmenty Szczecińskiego Parku Krajobrazowego "Puszcza Bukowa" oraz północna część obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Dolina Dolnej Odry".
Na południu miasto graniczy z Parkiem Krajobrazowym Dolina Dolnej Odry i otoczone jest przez trzy puszcze: Wkrzańską, Bukową i Goleniowską.

Na terenie miasta znajduje się 7 zespołów przyrodniczo krajobrazowych, 6 użytków ekologicznych, stanowisko dokumentacyjne "Margle kredowe nad jeziorem Szmaragdowym", 12 uroczysk leśnych, w tym 7 zwanych parkami leśnymi, 9 parków miejskich oraz 9 większych skwerów i zieleńców.

Na terenie miasta znajduje się wiele pomników przyrody. Są to m.in. dąb szypułkowy o obwodzie pnia 404 cm i wysokości 25 m, dęby książęce, lipa "Walpurga", aleja 212 platanów klonolistnych, tulipanowiec amerykański, buki, cisy, dęby, m.in. "Krzywoustego", "Tata i Mama", a także lipa Świętego Ottona, klon "Sułtan".
7
Od października 1939 roku, całkowicie w granicach Szczecina znajduje się deltowe jezioro w Dolinie Dolnej Odry - Jezioro Dąbie.
Powierzchnia lustra wody wynosi 54,08 km2, co stanowi 4. miejsce w Polsce i 1. miejsce w województwie. Maksymalna długość jeziora wynosi 15 km, a maksymalna szerokość 7,5 km. Średnia głębokość to 2,61 m.

Dzięki kanałom łączącym główny nurt Odry z jeziorem, powstało kilkanaście wysp o łącznej powierzchni 1389 ha. Główne z nich to Dębina, Czarnołęka, Mewia Wyspa, Radolin, Ostrów Grabowski i inne.

Jezioro Dąbie obejmuje 18% powierzchni Szczecina. Znajduje się w wykazie śródlądowych dróg wodnych i ma klasę żeglowną Vb. Przez jezioro przebiega tor wodny o długości 14,5 km, szerokości 150 m i głębokości 10 m, który łączy port Schwedt/Oder z Zatoką Pomorską.

Jezioro Dąbie jest jedynym jeziorem w Polsce dostępnym dla statków pełnomorskich. Nad jego brzegiem znajduje się 5 marin żeglarskich, 2 przystanie żeglarskie stowarzyszeń oraz 2 przystanie turystyczne. Dąbie w całości znajduje się w obszarze specjalnej ochrony ptaków "Dolina Dolnej Odry".
8
Szczecin uznawany jest za historyczną stolicę Pomorza Zachodniego. Założyli go Wkrzanie na przełomie VII/VIII w. na dzisiejszym Wzgórzu Zamkowym.
Historia miasta zaczyna się od powstania tam w I w. n.e. słowiańskiej osady. Najstarsze ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego Szczecina sięgają końca IX  i początków X w. Książęta słowiańscy zbudowali gród otoczony fosą, u podnóża którego rozwinęła się osada handlowo-rybacka. Warowny gród składał się z grodu, podgrodzia i portu handlowo-rybackiego. Rozciągał się on na błotnistych terenach lewego brzegu Odry oraz na wyspie Łasztowni.

Przekazy Ibrahima ibn Jakuba z połowy X w. mówią o dużym słowiańskim mieście portowym nad Odrą, które nazywało się Sadżin lub Sasin.
9
Szczecin uchodził wówczas za najstarsze i najznakomitsze miasto - matkę innych grodów. Był ważnym ośrodkiem kultu pogańskiego.
Gród posiadał cztery świątynie pogańskie, z których najważniejsza była świątynia Trygława (bóstwa słowiańskiego), stojąca w centralnym punkcie grodu. Trzy pozostałe były mniejsze, mniej ozdobne i mniej czczone.

Kiedy w 1121 roku miasto zdobył Bolesław Krzywousty, zmusił mieszkańców do chrztu. W wyniku misji chrystianizacyjnej biskupa Ottona z Bambergu, w 1124 roku mieszkańcy Szczecina przyjęli chrzest. Biskup Otton założył dwie chrześcijańskie świątynie: św. Piotra i Pawła (przed obwarowaniami miasta) oraz św. Wojciecha (w pobliżu placu targowego).
10
W latach 1237-1243 książę Barnim I nadał Szczecinowi szereg przywilejów, na mocy których stał się on niezależnym ośrodkiem miejskim - miasto uzyskało lokację na prawie magdeburskim.
Jeszcze w XIII w. Szczecin wstąpił do Związku Miast Hanzeatyckich, stając się ważnym ośrodkiem handlu rybami, z dostępem do łowisk u wybrzeży Skanii. Druga połowa XIV w. była dla Szczecina ostatnim okresem świetności. Miasto liczyło wtedy 17-18 tys. mieszkańców, było wiodącym armatorem i eksporterem wśród miast zachodniopomorskich. Handlowano tu drewnem, wełną, skórami, sprowadzano sól, towary kolonialne, tkaniny, wina, metale.

W 1630 r. miasto przeszło w ręce Szwedów, a w 1713 zostało przekazane Prusom. Szczecin uzyskał status stolicy prowincji pomorskiej. Rozpoczęła się intensywna rozbudowa fortyfikacji miasta. W latach 1806-1813 miasto przeżyło okupację wojsk napoleońskich i odzyskało twierdzę.

Kolejne lata były okresem odbudowy i rozwoju Szczecina. Postępowała industrializacja, powstawały nowe zakłady przemysłowe. Szczególnym znaczeniem odznaczał się przemysł stoczniowy, maszynowy, rosła produkcja szczecińskiej cukrowni i fabryk chemicznych. Potentatami były cementownie, browary i młyny. W 1898 r. otwarty został port wolnocłowy, który przyciągał nowych inwestorów. W 1873 r. zniesiono status twierdzy i miasto mogło się rozbudowywać.