Rośliny

Ciekawostki o barszczu Sosnowskiego

Znaleźliśmy 15 ciekawostek na temat barszczu Sosnowskiego

Kłopotliwy dar radzieckich naukowców

Barszcz Sosnowskiego to okazała roślina, wyglądem przypominająca wyrośnięty koper. Kiedyś budziła wielkie nadzieje radzieckich naukowców jako znakomita pasza dla zwierząt. Rosnącą naturalnie na Kaukazie roślinę introdukowano m.in. na teren Polski i zanim przekonano się o jej toksycznych właściwościach, zdążyła rozprzestrzenić się w niekontrolowany sposób. Już w latach 80-tych, w Polsce i innych krajach zaniechano uprawy barszczu Sosnowskiego i rozpoczęto zwalczanie jego istniejących stanowisk.
Barszcz Sosnowskiego
1
Barszcz Sosnowskiego jest rośliną zielną z rodziny baldaszkowatych.
Jej nazwa pochodzi od nazwiska rosyjskiego botanika, badacza flory Kaukazu, Dmitrija Iwanowicza Sosnowskiego, który dokonał jej klasyfikacji w 1944 roku, a opisana została przez gruźińską i radziecką botaniczkę w 1970 roku.
2
Naturalnie roślina występuje w centralnej i wschodniej części gór Kaukazu, na całym Zakaukaziu i w północno-wschodniej części Turcji.
W 1947 roku gatunek ten trafił do północno-zachodniej Rosji. Tam poddano go kilkuletniej hodowli mającej na celu polepszenie jej cech dziedzicznych i wytworzenie lepszych jakościowo i plenniejszych odmian, a wkrótce rozpowszechniono ją do różnych krajów bloku wschodniego.
3
Do Polski barszcz Sosnowskiego trafił pod koniec lat 50-tych jako dar radzieckich naukowców z Wszechzwiązkowego Instytutu Uprawy Roślin w Leningradzie.
4
Barszcz Sosnowskiego jest byliną monokarpiczną (zakwita raz w ciągu swego cyklu rozwojowego), o łodydze osiągającej wysokość nawet do 4 m.
Kwiaty tej rośliny zebrane są w gęste, duże baldachy, o średnicy do 150 cm. Na jednej roślinie może znajdować się około 20 tys. kwiatów, a czasami nawet 50 tys.
5
We wszystkich częściach rośliny znajduje się olejek eteryczny zawierający m.in. związki kumarynowe (furanokumaryny).
Związki te pełnią funkcję obronną przed owadami i patogenami. Ich zapach jest wyczuwalny, zwłaszcza po roztarciu liści.
6
Zawarte w roślinie furanokumaryny stanowią zagrożenie dla człowieka.
W kontakcie ze skórą i w obecności światła słonecznego, szczególnie ultrafioletowego, powodują fotodermatozę (oparzenia II i III stopnia). Objawy pojawiają się już po kilkunastu minutach od kontaktu, a największa wrażliwość ujawnia się w ciągu 30 min do 2h. Intensywność reakcji jest osobnicza, ale nasila się w wysokich temperaturach i wysokiej wilgotności, np. silnego spocenia.
7
Po kontakcie z rośliną objawy nasilają się w ciągu 24 h.
Pojawia się zaczerwienienie skóry, pęcherze z płynem surowiczym, a stan zapalny utrzymuje się około trzech dni. Po tygodniu miejsca podrażnione ciemnieją i stan taki może utrzymywać się przez kilka miesięcy, a wrażliwość tych miejsc na światło ultrafioletowe może utrzymywać się nawet przez kilka lat.
8
Odkryto także działanie kancerogenne (rakotwórcze) i teratogenne (działające na organizm w okresie płodowym, mogące skutkować wadami wrodzonymi) furanokumaryn na organizm ludzki.
9
Rośliny te mogą podobnie działać na  zwięrzeta hodowlane, powodując stan zapalny układu pokarmowego, krwotoki wewnętrzne i biegunkę.
Jednak toksyczność furanokumaryn jest mniejsza w przypadku spożycia ich z pokarmem, niż przy bezpośrednim oddziaływaniu na skórę wystawioną na słońce.
10
Barszcz rozmnaża się wyłącznie z nasion.
Nie rozmnaża się wegetatywnie, choć posiada zdolność regeneracji po uszkodzeniu rośliny, skoszony, odrośnie.
11
Barszcz Sosnowskiego wytwarza bardzo dużo nasion, a jesienią, w pobliżu roślin macierzystych, w tzw. glebowym banku nasion, znajduje się średnio około 7 tys. nasion na m2.
Nasiona w momencie rozsiewania mają niedojrzały zarodek i wymagają okresu przelegiwania. Aby zarodek stał się aktywny konieczna jest stratyfikacja (w tym wypadku czynnikiem jest temperatura od 2-5 stopni C przez 60-90 dni).
12
Barszcz Sosnowskiego jest mrozoodporny, może przetrwać spadek temperatury do - 25 st. C, a jesli przykryje go śnieg, to nawet do - 45 st. C.
13
Barszcz Sosnowskiego jest rośliną miododajną.
Duża liczba wytwarzanych kwiatów, a także odkryte, łatwo dostępne krążki miodnikowe ( organy gruczołowe roslin wytwarzające nektar) powoduje, że wydajność miodowa tego gatunku wynosi 300kg/ha. Dzięki temu roślina ta była promowana także przez pszczelarzy, co przyczyniło się do rozpowszechnienia gatunku.
14
Jako roślina paszowa barszcz uprawiany był w Polsce najchętniej na Podhalu, Podkarpaciu i Przedgórzu Sudeckim
Po zaniechaniu upraw, barszcz rozprzestrzeniał się samoistnie po całym obszarze kraju. Barszcz jest na tyle ekspansywny, że zagraża gatunkom rodzimym i siedliskom przyrodniczym. Ewentualna uprawa tego gatunku w Polsce wymaga zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
15
Już w XIX wieku barszcz Sosnowskiego sadzony był w europejskich parkach i ogrodach jako roślina dekoracyjna, jako roślinna osobliwość.
Wraz ze świadomością zagrożeń, moda na stosowanie tej rośliny do nasadzeń ozdobnych znacznie spadła.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

21 ciekawostek o skorpionach
21 ciekawostek o skorpionach
Drapieżne pajęczaki o charakterystycznej budowie
Pojawiły się na świecie przed dinozaurami. Uważa się, że są pierwszymi stawonogami, które skolonizowały ląd. Do dziś trwa debata czy w prehistorii był ...
14 ciekawostek o żmii zygzakowatej
14 ciekawostek o żmii zygzakowatej
Vipera berus
Żmija zygzakowata jest jedynym jadowitym wężem w Polsce. Choć nie atakuje ludzi to zdarza jej się ukąsić w samoobronie. Żyje na terenach podmokłych i ...
43 ciekawostki o herbacie
43 ciekawostki o herbacie
Najczęściej spożywany napój na świecie, zaraz po wodzie
Herbata dzięki swoim korzystnym dla człowieka właściwościom, aromatowi i smakowi jest ceniona od tysięcy lat. Jest stałym elementem menu wielu osób, n ...
25 ciekawostek o kawie
25 ciekawostek o kawie
Jeden z najpopularniejszych napojów na świecie
Kawa jest jednym z podstawowych artykułów spożywczych i jednym z najważniejszych towarów handlowych na świecie. Zielona, niepalona kawa jest najczęści ...
16 ciekawostek o nasionach chia
16 ciekawostek o nasionach chia
Skarbnica cennych dla zdrowia witamin i minerałów
Maleńkie, czarne nasionka zyskały w ostatnich latach dużą popularność wśród zdrowej żywności. Są smaczne, łatwo pęcznieją tworząc żelową konsystencję. ...
24 ciekawostki o pokrzywie zwyczajnej
24 ciekawostki o pokrzywie zwyczajnej
Niedocenione źródło zdrowia.
Kojarzona jako chwast, którego dotknięcie powoduje nieprzyjemne pieczenie. Przez wielu traktowana jest jednak z szacunkiem, ze względu na wartości odż ...
19 ciekawostek o kukurydzy
19 ciekawostek o kukurydzy
Złoto Ameryki
Za ojczyznę kukurydzy uważa się Mezoamerykę, gdzie jej uprawa wywarła ogromny wpływ na rozwijające się tam starożytne cywilizacje. Zyskała sobie nawet ...
15 ciekawostek o sezamie
15 ciekawostek o sezamie
Sesamum - najstarsza roślina oleista znana człowiekowi
Nasiona sezamu to jedna z najstarszych znanych roślin oleistych, udomowiona ponad trzy tysiące lat temu. Znają go prawie wszyscy i cenią za jego lekko ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o K2
19 ciekawostek o K2
To dzika góra, która próbuje Cię zabić
K2 zwany jest także Czogori. Jest drugim co do wysokości szczytem na Ziemi i najwyższym szczytem Karakorum. Podczas próby zdobycia szczytu życie strac ...
30 ciekawostek o pszczołach
30 ciekawostek o pszczołach
Niezwykle cenne owady
Pszczoły zawsze budziły fascynację człowieka z powodu korzyści płynących z ich działalności oraz ze względu na niezwykłą organizację społeczną. Społec ...
15 ciekawostek o Jezioraku
15 ciekawostek o Jezioraku
Najdłuższe naturalne jezioro w Polsce
Jeziorak to najdłuższe naturalne jezioro oraz szóste pod względem powierzchni w Polsce. Położone jest na Pojezierzu Iławskim i stanowi jego perłę przy ...
12 ciekawostek o Samos
12 ciekawostek o Samos
Miejsce narodzin Pitagorasa
Samos, położona na wschodnim krańcu Morza Egejskiego, to malownicza wyspa, bogata w historię, kulturę i przyrodę. Otoczona turkusowymi wodami i zielon ...
20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
Drakula
Wład III Palownik, znany również jako Wład III Drakula, to postać historyczna, która wzbudza kontrowersje i fascynacje zarówno w Rumunii, jak i za gra ...
11 ciekawostek o chlebie
11 ciekawostek o chlebie
Symbol wspólnoty
Chleb - symbol żywności, która od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Od starożytnych cywilizacji po współczesność, chleb był stałym ...
16 ciekawostek o marihuanie
16 ciekawostek o marihuanie
Kontrowersyjna używka
Marihuanę, zwyczajowo nazywaną również konopiami indyjskimi, od dawna otacza aura kontrowersji i fascynacji. Jest to roślina, której historia sięga ty ...

Podobne tematy