Ciekawostki o Armenii

Najstarsze państwo chrześcijańskie na świecie

Armenia
Armenia jest niewielkim, wyżynno-górzystym krajem, leżącym w zachodniej części Azji na Zakaukaziu. Przez 55 lat należała do Związku Radzieckiego, a po upadku komunizmu w Rosji, uzyskała niepodległość. Kraj zamieszkują nieco ponad trzy miliony osób, a co najmniej drugie tyle żyje poza jego granicami. Największym miastem i jednocześnie stolicą Armenii jest Erywań, miasto o ponad 2800-letniej historii.
1.Republika Armenii leży na pograniczu Azji i Europy.
Usytuowana jest w północno-wschodniej części Wyżyny Armeńskiej, leżącej w zachodniej części Azji i we wschodniej części Azji Mniejszej. Jest to obszar aktywny sejsmicznie, najbardziej narażony na trzęsienia ziemi na całym półwyspie Azji Mniejszej, z wygasłym wulkanem - Ararat. Wyżyna Armeńska zajmuje powierzchnię 400 tys. km2. Na jej powierzchni, oprócz Armenii leży jeszcze Turcja, Gruzja, Iran i Azerbejdżan.
2.Armenia znajduje się na południe od gór Kaukazu, pomiędzy Morzem Czarnym a Morzem Kaspijskim.
Od Morza Czarnego dzieli ją odległość 170 km, a od Kaspijskiego - 230 km.
3.Jej powierzchnia wynosi 29 800 km2 i jest porównywalna z powierzchnią województwa wielkopolskiego.
Ale nie zawsze tak było. Dwa tysiące lat temu, Armenia była rozległym terytorialnie mocarstwem, obejmującym całą Wyżynę Armeńską, aż do Morza Śródziemnego.
4.Sąsiadami Armienii są: od północy Gruzja, od południa Iran i azerska eksklawa Nachiczewan (obszar Azerbejdżanu), od wschodu Azerbejdżan, od zachodu Turcja.
Eksklawa jest częścią terytorium państwa, położoną w oddzieleniu od głównego jego terytorium, ale na tym samym kontynencie. Jeżeli taka część terytorium głównego otoczona jest terytorium innego państwa, to jest jednocześnie enklawą.
5.Armenia jest państwem śródlądowym, nie posiada dostępu do morza, a tym samym nie posiada własnej linii brzegowej.
Położenie takie uważane jest za niekorzystne, ponieważ państwo takie pozbawione jest dostępu do zasobów morskich, przede wszystkim możliwości rybołówstwa, a także transportu i handlu morskiego. Państw śródlądowych nie ma tylko na trzech kontynentach: Ameryce Północnej, Australii i Antarktydzie.
6.Jest krajem wyżynno-górzystym.
Prawie połowę kraju stanowią obszary powyżej 2000 m n.p.m. Nie ma tam obszarów nizinnych, obszary poniżej 1000 m n.p.m. zajmują jedynie 10% powierzchni kraju.
7.Najwyższym szczytem jest wygasły wulkan Aragac o wysokości 4090 m n.p.m.
Jest to olbrzymi wulkan o czterech wierzchołkach wokół krateru. Znajduje się on w odległości około 50 km na północny zachód od Erywania - stolicy kraju.
8.Najniżej położonym miejscem w Armenii jest śródgórska Kotlina Araracka w południowo-zachodniej części kraju.
Środkową część kraju, a zarazem 1/3 jego powierzchni, zajmują płaskowyże wulkaniczne, które leżą na wysokości od 1000 do 1300 m n.p.m.
9.Sporą część powierzchni Armenii zajmują góry - Mały Kaukaz.
Ich średnia wysokość wynosi około 2500 m n.p.m.
10.Główną rzeką Armenii jest Araks, która płynie na granicy z Iranem i Turcją.
Araks jest największym dopływem Kury, rzeki płynącej w północnej części kraju. Armenia w całości należy do zlewiska Morza Kaspijskiego.
11.Armenia obfituje w jeziora, których jest ponad sto.
Są one głównie pochodzenia wulkanicznego i tektonicznego. Największym z nich jest jezioro Sewan o powierzchni 1410 km2, położone przy granicy z Azerbejdżanem. Jest to największe jezioro Kaukazu i jednocześnie najwyżej położone jezioro na świecie (1900 m n.p.m.). Ormianie często nazywają Sewan "ormiańskim morzem". Dostarcza ono ryb i raków do miejscowej kuchni.
12.Nazwa kraju pochodzi od perskiej nazwy Armanestan i Arman.
Ormianie używają nazwy Hajastan (kraj Hajów), a siebie samych określają mianem Hajer. Według ludowych przekazów nazwa ta powstała po przyjęciu przez Armenię chrześcijaństwa i wywodzi się od imienia Haika, syna biblijnego Togarmy, wnuka Gomera, prawnuka Jafeta i praprawnuka Noego, uważanego za protoplastę narodu ormiańskiego. Jednak najprawdopodobniej nazwa kraju pochodzi od nazwy starożytnego państwa Hajasa-Azzi lub Hajasa, leżącego na terenie historycznej Armenii, a którego mieszkańcy mogli być przodkami Ormian.
13.Historia Armenii swój początek ma już między XI a VII w p.n.e, kiedy to na terenach współczesnych kraju istniało potężne królestwo Urartu, rozbite przez koczownicze ludy irańskie - Scytów.
Armenia zajmowana była przez Persów, Aleksandra Wielkiego i pod władzą dowódców jego armii - diadochów - pozostawała aż do 190 r p.n.e. Losy Armenii uzależnione były od jej położenia geograficznego, bowiem leżała w bardzo pożądanym przez sąsiadów miejscu. Zajęcie tego kraju przez Turków czy Persów dawało tym krajom możliwość zamknięcia swych mocarstw zaporą Kaukazu od północy, Morzem Kaspijskim od wschodu i Morzem Czarnym od zachodu. Tym sposobem stawali się potęgą nie do sforsowania.
14.W I w p.n.e. za panowania króla Tigranesa II, Armenia stała się najpotężniejszym państwem Azji Mniejszej.
Sięgała od Morza Kaspijskiego do Śródziemnego, od Mezopotamii (starożytna kraina na Bliskim Wschodzie, w dorzeczu Tygrysu i Eufratu) po Kaukaz.
15.W roku 782 p.n.e. założone zostało miasto Erebuni, znane dziś jako Erywań, stolica i największe miasto Armenii.
W swojej długiej historii Erywań czternaście razy na zmianę przechodził pod panowanie Turków i Persów.