Ludzie

Ciekawostki o Stefanie Żeromskim

Znaleźliśmy 26 ciekawostek na temat Stefana Żeromskiego

Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy

Stefan Żeromski był prozaikiem, publicystą, dramaturgiem, jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy w historii. Odegrał znaczącą rolę w życiu literackim i społecznym początków XX wieku. W jego twórczości widoczne jest zaangażowanie w problematykę społeczną, a także preferowanie wartości, które są uniwersalne i ciągle aktualne.
1
Stefan Żeromski urodził się w 1864 roku w Strawczynie, wsi w województwie świętokrzyskim.
Jego ojciec, Wincenty Żeromski herbu Jelita, pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej i zajmował się dzierżawą folwarków w Kieleckiem. Wspierał Polaków walczących w powstaniu styczniowym w 1863 roku (w czasie powstania, w bitwie pod Czarncą zginął Gustaw Saski, brat cioteczny Stefana). Stefan dzieciństwo spędził w jednym z nich, w Ciekotach w Górach Świętokrzyskich.
2
Rodzice Żeromskiego wcześnie zmarli, a on młode lata przeżywał w biedzie.
W młodości nabawił się gruźlicy, z którą zmagał się przez całe życie.
3
Edukację rozpoczął jako dziewięciolatek w szkole podstawowej w Psarach, do której uczęszczał przez rok.
Następnie uczył się w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach. Utrzymywał się z udzielania korepetycji. W gimnazjum spotkał wybitnego nauczyciela, Antoniego Gustawa Bema (historyka literatury, publicystę i krytyka, zwolennika pozytywizmu, świetnego pedagoga), który wpłynął na jego dalsze życie. Żeromski wspominał o nim w Dziennikach i uwiecznił w "Syzyfowych pracach" jako profesora Sztettera.
4
Z okresu gimnazjalnego pochodzą pierwsze próby literackie Żeromskiego.
Pisał wiersze, dramaty i przekłady z literatury rosyjskiej. Zadebiutował w 1882 roku w "Tygodniku Miód i Powieści" przekładem wierszy Lermontowa i w "Przyjacielu Dzieci" wierszem "Piosenka rolnika".
5
Kłopoty finansowe i rozwijająca się gruźlica spowodowały, że gimnazjum ukończył bez matury.
Wyjechał do Warszawy i rozpoczął tam naukę w Instytucie Weterynarii, w uczelni, która nie wymagała posiadania matury. Tam też zetknął się z ruchem socjalistycznym. Działał m.in. w tajnej akcji oświatowej wśród rzemieślników i robotników i w studenckim kółku Kielczan.
6
Ze względów finansowych porzucił szkołę weterynaryjną po dwóch latach i zaczął zarabiać na życie jako guwerner szlacheckich dzieci, m.in. w Łysowie.
W 1890 roku objął posadę w Nałęczowie, uzdrowisku do którego przyjeżdżali znani pisarze i dziennikarze. Nałęczów stał się pierwowzorem Cisów, które później opisał w "Ludziach bezdomnych".
7
W tym okresie publikował swoje utwory na łamach "Tygodnika Powszechnego", "Głosu" i "Nowej Reformy".
Opublikował tam korespondencję zatytułowaną "Spod Stopnic", podpisując ją pseudonimem Iksmoreż. Swoje utwory publikował również pod innymi pseudonimami: Józef Katerla (tak brzmiało panieńskie nazwisko matki), Maurycy Zych, Stefan Omżerski.
8
Pracując w Nałęczowie, dzięki Bolesławowi Prusowi, poznał swoją przyszłą żonę Oktawię z Radziwiłłowiczów Radkiewiczową.
Z Oktawią ożenił się jesienią 1892 roku. Wcześniej na krótko wyjechał do Zurychu, Wiednia, Pragi i Krakowa.
9
Dzięki staraniom żony i jej rodziny otworzyła się przed Żeromskim perspektywa osiedlenia się w Szwajcarii, w Rapperswilu.
Znajdowało się tam Muzeum Narodowe Polskie założone przez Władysława Platera, w którym pisarz objął posadę zastępcy bibliotekarza. Pracował nad skatalogowaniem dzieł dotyczących Adama Mickiewicza i Tadeusza Kościuszki.
10
W Rapperswilu Żeromski nawiązał nowe znajomości z pisarzami i działaczami politycznymi i społecznymi.
Byli to m.in: Gabriel Narutowicz, Julian Marchlewski, Edward Abramowicz.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o padalcu zwyczajnym
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
Ciekawostki o Florencji
Florencja jest stolicą Toskanii i jej najbardziej zaludnionym miastem. W okresie średniowiecza była jednym z najbogatszych miast tamtej epoki. Wielu n ...
Ciekawostki o Masadzie
Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obro ...
Ciekawostki o wilkach
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
Ciekawostki o tygrysach
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
Ciekawostki o Kosie zwyczajnym
Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli drozdowatych. Według szacunków, globalna populacja tych ptaków może wynosić nawet pół mil ...
Ciekawostki o Meksyku
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Stanisławie Wyspiańskim
Stanisław Wyspiański nazywany czwartym wieszczem polskim był wielkim dramatopisarzem, poetą, świetnym portrecistą, twórcą witraży. Urodził się w Krako ...
Ciekawostki o Agacie Christie
Swoje młodzieńcze zainteresowanie matematyką, która była dla niej rozszyfrowywaniem zagadek, zamieniła na pisanie powieści, w których sama te zagadki ...
Ciekawostki o Aleksandrze Fredro
Aleksander Fredro uznawany jest za najwybitniejszego komediopisarza w historii literatury polskiej. Pisał komedie obyczajowe, głównie z życia szlacht ...
Ciekawostki o Janie Kochanowskim
Był jednym z najbardziej wybitnych polskich twórców, którego twórczość odcisnęła się w znacznym stopniu na twórczości literatury polskiej. Polszczyzna ...
Ciekawostki o Tove Jansson
Tove Jansson była fińską pisarką, malarką, ilustratorką i rysowniczką komiksów. Świat poznał ją przede wszystkim jako autorkę książek o Muminkach, cho ...
Ciekawostki o Margaret Atwood
Margaret Atwood jest jedną z najpoczytniejszych pisarek na świecie. Jej twórczość to ambitna, oryginalna literatura o kobietach, wiele z jej utworów m ...
Ciekawostki o Marii Konopnickiej
Maria Konopnicka była wybitną pisarką okresu realizmu. Pisała wiersze, nowele, poematy, baśnie, które od zawsze stanowiły element kanonu lektur szkoln ...
Ciekawostki o Erneście Hemingwayu
Ernest Hemingway, jeden z najwybitniejszych pisarzy XX wieku był "obywatelem świata", który choć większość życia spędził poza granicami Stanów Zjedno ...