Ciekawostki o skrzypcach

Skrzypce
Znaleźliśmy 27 ciekawostek na temat skrzypiec

Instrument z duszą

Skrzypce to instrument, którego brzmienie głęboko porusza słuchacza. Posiadają drewnianą duszę, ale mówi się, że posiadają także duszę prawdziwą. Są instrumentem legendą, a niektórzy uważają, że ich ojczyzną jest Polska, ponieważ w naszej tradycji ludowej rozpowszechnione były od wielu dziesiątków lat, a pierwsze wzmianki o tym instrumencie pochodzą właśnie z naszego kraju. Jednak to we Włoszech w 1523 roku po raz pierwszy użyto terminu skrzypce i to tam powstały ich najwspanialsze okazy, a włoscy lutnicy wynieśli rzemiosło produkcji skrzypiec do poziomu sztuki.

1
Skrzypce są instrumentem strunowym z grupy instrumentów smyczkowych.
Instrumenty strunowe - chordofony - to instrumenty, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna rozciągnięta pomiędzy dwoma punktami. Nazywane są również instrumentami strunowymi. Ze względu na sposób wydobywania dźwięku chordofony dzielą się na instrumenty smyczkowe (np. skrzypce), szarpane (np. gitara), uderzane, wśród których wyróżnia się instrumenty uderzane ręczne (np. cymbały), tangentowe (np. klawikord) i młoteczkowe (np. fortepian).
2
W grupie instrumentów smyczkowych skrzypce są instrumentem najmniejszym.
Aby uzyskać idealne brzmienie instrumentu, lutnicy, na przestrzeni dziejów, a zwłaszcza w baroku i w XIX wieku, eksperymentowali z jego wymiarami i zastosowanymi do jego wykonania materiałami. Dla potrzeb produkcji masowej stworzono osiem standardowych wielkości skrzypiec. Długość całego instrumentu łącznie z gryfem określają następujące wartości:
  • 4/4 (pełnowymiarowe) - 59,1 cm
  • 3/4 - 54,45 cm
  • 1/2 - 51,9 cm
  • 1/4 - 46,0 cm
  • 1/8- 42,1 cm
  • 1/10 - 39,7
  • 1/16 - 38,1 cm
  • 1/32 - 34 cm. 
3
Największym elementem skrzypiec jest pudło rezonansowe.
Składa się ono z dwóch lekko wypukłych płyt drewnianych. Do budowy instrumentu stosowane są dwa podstawowe gatunki drewna: pachnący żywicą świerk (Picea abies) oraz jawor (Acer pseudoplatanus). Zamiennie można stosować jodłę i klon lub brzozę. Jednak najbardziej optymalnym surowcem jest świerk, który rośnie powyżej 800 m n.p.m. Naturalnym siedliskiem tego gatunku są rejony górskie położone w Europie u podnóża Alp i Karpat. Drewno z tych rejonów jest najlepszym pod względem rezonansowym materiałem na świecie.
4
W latach 80. XX wieku przeprowadzono szczegółowe badania dendrologiczne, które wykazały, że krakowscy lutnicy, m.in. Marcin Groblicz I, senior rodu krakowskich lutników, do budowy swoich instrumentów stosowali świerk tatrzański i beskidzki.
Jawor pozyskiwano z lasów beskidzkich i Bieszczadów, a także sprowadzano go z rumuńskiej Bukowiny. Po uzyskaniu odpowiedniego drewna, trafiało ono do odpowiedniego pomieszczenia, gdzie było sezonowane minimum 6-8 lat w przypadku świerku czy jodły i minimum 10 lat w przypadku jaworu, klonu czy brzozy. Obecnie lutnicy zaopatrują się w drewno rezonansowe w specjalnych hurtowniach czy magazynach, głównie na terenie Niemiec i Francji.
5
Ze świerku wykonana jest górna płyta rezonansowa, belka basowa, dusza, listewki żeberek i kolce wieńca boczków.
Pozostałe elementy składowe instrumentu, płyta dolna, wieniec boczków i szyjka ze ślimakiem wykonane są z drewna jaworowego.
6
Płyty rezonansowe maja boczne wycięcia w kształcie litery C.
Na płycie wierzchniej umieszczone są otwory rezonansowe w kształcie litery f - z tego powodu potocznie nazywa się je "elfami".
7
Skrzypce posiadają duszę.
Stanowi ją drewniany (wykonany z drewna świerkowego) kołeczek, rozpierający płytę wierzchnią i spodnią. Jego zadaniem jest przenoszenie drgań z płyty wierzchniej na spodnią.
8
Do pudła rezonansowego przymocowana jest szyjka, na której znajduje się bezprogowa podstrunnica, a całość kończy komora kołkowa z główką, najczęściej w kształcie ślimaka.
Skrzypce posiadają cztery struny podparte na podstawku zwanym też mostkiem, które napinane są za pomocą kołków umieszczonych w komorze kołkowej. Skrzypkowie bardzo często w otwory zaczepienia strun zakładają mikrostroiki - śrubki służące do dostrajania skrzypiec.
9
Struny skrzypiec wykonane są z nylonu lub z różnych stopów metalu (ma to wpływ na brzmienie instrumentu).
Struny nylonowe najczęściej wyposażone są w owijkę metalową. W przeszłości struny do skrzypiec wykonywano ze spreparowanych jelit zwierzęcych.
10
Do wzbudzenia wibracji strun używany jest smyczek.
Składa się on z drzewca będącego elementem nośnym, który wykonany jest z bardzo trwałego drewna  (fernambuku, drewna pozyskiwanego z egzotycznej brezylki ciernistej), uchwytu, włosia i śruby naciągowej, tzw żabki, pozwalającej uzyskać odpowiedni naciąg włosia, niezbędny do poprawnej gry.