Ciekawostki o Kielcach

Kielce
Znaleźliśmy 32 ciekawostki na temat Kielc

Miasto w Górach Świętokrzyskich

Kielce maja ponad 900-letnią historię, jednak dokładna data ich powstania nie została ustalona. Miasto było niegdyś ważnym ośrodkiem wydobycia wapienia, a jego okolice słyną z bogactw naturalnych, takich jak miedź, ołów, żelazo, które przez wieki były eksploatowane. Kielce i ich okolice znane są też z zabytkowej architektury, terenów zielonych i terenów rekreacyjnych, takich jak Świętokrzyski Park Narodowy.

1
Kielce to miasto w południowo-wschodniej Polsce liczące 192 498 mieszkańców.
Jego powierzchnia wynosi 109,65 km2.
2
Jest to miasto na prawach powiatu, od 1999 roku stolica województwa świętokrzyskiego.
Wcześniej Kielce były stolicą województwa kieleckiego (1919-1939, 1945-1998).
3
Miasto położone jest w Górach Świętokrzyskich, nad rzeką Silnicą.
Silnica ma charakter rzeki górskiej, jej długość wynosi 17,4 km, uchodzi do Bobrzy, której jest lewostronnym dopływem.

Długość rzeki na terenie miasta to 17 km. Na jej biegu w Kielcach znajduje się sztuczny zbiornik wodny o powierzchni około 9 ha, zwany Zalewem Kieleckim.

Z nazwą rzeki wiąże się legenda, według której książę Mieszko, syn Bolesława Śmiałego, w czasie polowania w tutejszych lasach, strudzony napił się wody ze źródła i odzyskał siły - stąd nazwa Silnica.
4
Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.
Miasto leżące w Górach Świętokrzyskich charakteryzuje się znaczną różnicą poziomów - od 260 do 408 m n.p.m.
W jego obrębie znajdują się dwa pasma Gór Świętokrzyskich:
  • Kadzielniańskie, w południowo-zachodniej części miasta, zbudowane z wapieni oraz piaskowców dewońskich 
  • Dymińskie - na południowym- wschodzie Kielc, należące do Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego, zbudowane ze skał kambryjskich
5
Najwyższym wzniesieniem w granicach administracyjnych miasta Kielce jest Telegraf - szczyt Gór Świętokrzyskich o wysokości 408 m n.p.m., należący do Pasma Dymińskiego.
Na szczycie Telegrafu umieszczony jest, należący do Polskich Sieci Nadawczych, maszt radiowy o wysokości 60 m.

Na zboczu góry znajduje się, zaliczana do trudnych, 500-metrowa trasa zjazdowa z różnicą poziomów 100 metrów. Wyposażona jest w wyciąg orczykowy.

U podnóża góry znajduje się cmentarz jeńców radzieckich - miejsce spoczynku 11,2 tys. jeńców, którzy zginęli w istniejącym nieopodal obozie niemieckim w latach 1941-1944.

Na północnym zboczu Telegrafu w okresie międzywojennym i do lat 50. XX wieku działały kamieniołomy wydobywające piaskowiec przeznaczony głównie na kostkę brukową.
6
Z nazwą miasta Kielce związanych jest wiele legend, ale najbardziej prawdopodobne jest pochodzenie nazwy miasta od staropolskiego słowa "kielce".
Staropolski rzeczownik "kielce" (liczba mnoga od "kielec") oznacza "kiełki roślin" i odnosi się do bagnistego terenu, na którym kiełkowały sadzonki niskopiennej wierzbiny.

Istnieje legenda o Mieszku, synu Bolesława Szczodrego, który przed 900 laty polował w świętokrzyskich lasach pełnych zwierzyny. Gdy po długim polowaniu zmęczony usnął na polanie, przyśniło mu się, że został napadnięty przez zbójców, którzy chcieli go otruć.

Nagle objawił mu się św. Wojciech, który uniósł swój pastorał i nakreślił nim kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko napił się tej wody i odzyskał siły. 

Oddalając się od polany, zauważył ogromne białe kły. Stwierdził, że właśnie w tym miejscu wybuduje gród z kościołem. Tak się też stało, w sercu puszczy zbudowano osadę, a na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha. Strumień wody nazwano Silnicą, a osadę Kiełce - na pamiątkę znalezionych kłów.
7
Pierwsze wzmianki o Kielcach pochodzą z 1081 roku.
Wcześniej istniała tam osada, w której myśliwi i bartnicy z Puszczy Świętokrzyskiej wymieniali mięso, skóry i miód na ziarno i inne produkty rolnicze pochodzące z obszarów nadnidziańskich - krainy pól.
8
Pradawnych czasów sięgają też tradycje przemysłowe regionu.
Należały do nich: wydobycie rud, wytop metali i ich obróbka.

W latach 1081-1101 istniał prawdopodobnie w Kielcach gród z siedzibą kasztelana, który ze względu na wartość obronną i tradycje górniczo-hutnicze odgrywał ważną rolę w organizowaniu się państwa polskiego.

W tych latach wzniesiono też modrzewiowy kościół św. Wojciecha. Według podań ludowych, św. Wojciech głosił w nim kazania.
9
Na przełomie XI i XII wieku właścicielami osady i otaczających ją dóbr, z nadania książęcego Władysława Hermana, stali się biskupi krakowscy.
Z przekazaniem osady w ręce biskupów wiąże się ufundowanie przez Bolesława Krzywoustego w latach 1135-1137 opactwa benedyktynów na Świętym Krzyżu. Miało to wspierać kieleckich duchownych w misji chrystianizacyjnej.

W 1171 roku biskup Gedko herbu Gryf ufundował na Wzgórzu Zamkowym kolegiatę pw. NMP. Biskup Wincenty Kadłubek przeniósł do kolegiaty parafię św. Wojciecha, a następnie dekretem ustanowił w niej prebendę kanoniczną (uposażenie duchownych niepołączone z obowiązkami duszpasterskimi) w postaci okolicznych wsi. Przy kolegiacie powstała szkoła parafialna, wśród absolwentów której znalazł się dominikanin Wincenty z Kielc, autor "Żywota świętego Stanisława".

Od tej pory w Kielcach odbywały się targi, odpusty i jarmarki.
10
W 1260 roku nastąpiła lokacja Kielc na prawie polskim.
W 1227 roku papież Grzegorz IX zezwolił na lokację miasta na prawie niemieckim.

W 1364 roku nadano Kielcom, które zamieszkiwał wówczas około 300 osób, prawa magdeburskie.

W 1496 roku kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadał miastu herb - złote litery CK w koronie na czerwonym tle, będące skrótem od łacińskiego Civitas Kielcensis.