Geografia

Ciekawostki o Sycylii

Znaleźliśmy 32 ciekawostki na temat Sycylii

Największa wyspa Morza Śródziemnego

Sycylia jest największą wyspą na Morzu Śródziemnym i jednym z dwudziestu regionów Włoch. Wyspa kształtem przypomina przewrócone na bok, czy według niektórych, kopnięte serce, albo też jak mawiają sami Sycylijczycy, zaciśniętą pięść. Sycylia posiada bogatą, niepowtarzalną kulturę, zwłaszcza w zakresie sztuki, muzyki, literatury, architektury i kuchni. Kojarzy się też z dość niechlubną tradycją mafijną, ale tak naprawdę ludzie tam mieszkający są pomocni, życzliwi, optymistycznie nastawieni do życia, o których można powiedzieć, że maja serce na dłoni.
1
Sycylia położona jest w środkowej części Morza Śródziemnego, pomiędzy Morzem Tyrreńskim a Morzem Jońskim.
Od kontynentalnych Włoch (Kalabrii) oddzielona jest Cieśniną Mesyńską, o szerokości około 3 km na północy i około 16 km w części południowej.

Od Afryki oddzielona jest Cieśniną Sycylijską, której szerokość wynosi 148 km.
2
Jest największą wyspą na Morzu Śródziemnym.
Jej całkowita powierzchnia wynosi 25 711 km2, natomiast Autonomiczny Region Sycylii, który obejmuje mniejsze okoliczne wyspy ma powierzchnię 27 708 km2.
3
Sycylia ma mniej więcej trójkątny kształt.
Z tego względu starożytni Grecy nadali jej nazwę Trinacria. Starożytni Rzymianie nazywali wyspę Triquetrą, a nazwa łacińska Sicilia pochodzi od łacińskiej nazwy ludu zamieszkującego wschodnią część wyspy - Siculli (Sykulowie).
4
Kształt wyspy wyznaczają trzy cyple.
Są to: 
  • Capo Peloro - na północnym wschodzie
  • Capo Boeo - na północnym zachodzie
  • Capo Passero - na południowym wschodzie
5
Sycylia jest jednym z dwudziestu regionów Włoch.
Należy też do jednego z pięciu włoskich regionów autonomicznych, który oficjalnie określany jest jako Regionale Siciliana. Region ten posiada 5 mln mieszkańców.
6
Stolicą autonomicznego regionu Sycylii, a także otaczającej miasto prowincji metropolitalnej jest Palermo.
Miasto znajduje się w północno zachodniej części Sycylii, nad Zatoką Palermo na Morzu Tyrreńskim. Słynie z historii, kultury, architektury i gastronomii, odgrywając ważną rolę przez większość swego istnienia - ma ponad 2700 lat.

Palermo założyli Fenicjanie w 734 r. p.n.e. jako Sis ("kwiat").
7
Najbardziej znanym punktem orientacyjnym Sycylii jest Etna - jeden z najwyższych i największych aktywnych wulkanów w Europie.
Etna o aktualnej wysokości 3357 m, powierzchni co najmniej 1250 km2 i obwodzie ponad 135 km jest też jednym z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie.

W 2013 roku wulkan został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Aktywność wulkaniczna Etny jest jedną z najlepiej udokumentowanych na świecie. Sprawdź od jak dawna wybucha Etna?
8
Najwcześniejsze archeologiczne dowody działalności człowieka na wyspie pochodzą już z 12 000 p.n.e.
Pierwotni mieszkańcy Sycylii z epoki klasycznej składali się z trzech grup starożytnych ludów Włoch, z których najwcześniejszymi i najwybitniejszymi byli Sykanie, którzy przybyli prawdopodobnie z Półwyspu Iberyjskiego.

Przybycie pierwszych ludzi na wyspę wiąże się z wyginięciem sycylijskiego hipopotama i sycylijskiego słonia karłowatego.
9
Około 750 r p.n.e. na wyspie istniało osadnictwo fenickie.
Nieco później zaczęli się tam również osiedlać Grecy, którzy zakładali wiele znaczących osad. Najważniejsza ich kolonia znajdowała się w Syrakuzach, mieście słynącym obecnie z bogatej greckiej i rzymskiej historii, kultury, amfiteatrów, architektury.

Jest to także miejsce narodzin wybitnego greckiego matematyka, fizyka, inżyniera, astronoma i wynalazcy, człowieka uważanego za jednego z czołowych naukowców klasycznej starożytności - Archimedesa.

Grecy skolonizowali znaczna część wyspy, a ich kultura obejmująca w dużym stopniu religię grecką zaowocowała wybudowaniem na terenie całej Sycylii wielu świątyń, w tym kilka w Dolinie Świątyń w Agrigento (jedno z wiodących miast Magna Graecia w złotym wieku starożytnej Grecji).
10
W wyniku I wojny punickiej (264-241 p.n.e.), w 242 r p.n.e. Rzymianie uczynili Sycylię swoją pierwszą rzymską prowincją poza Półwyspem Apenińskim.
Pod rządami cesarza Augusta (27 p.n.e. do 14 n.e.) podjęto próbę wprowadzenia języka łacińskiego na wyspie, jednak Sycylia w dużej mierze pozostała grecka w sensie kulturowym.

Sycylia pozostawała prowincją rzymską przez około 700 lat.
11
Chrześcijaństwo po raz pierwszy pojawiło się na Sycylii po 200 r.
Między tym okresem a 313 rokiem, kiedy to cesarz Konstantyn Wielki ostatecznie zniósł zakaz chrześcijaństwa, wielu Sycylijczyków zostało męczennikami, m.in. Agata z Sycylii, Krystyna z Bolsena, Łucja z Syrakuz i Euplius, który wraz ze św. Agatą jest współpatronem Katanii.

Chrześcijaństwo na Sycylii rozpowszechniło się w ciągu dwóch stuleci. Obecnie, podobnie jak w większości włoskich regionów, dominującym wyznaniem religijnym na Sycylii jest katolicyzm, a Kościół nadal odgrywa ważną rolę w życiu większości ludzi.
12
W 280 roku na Sycylię najechali Frankowie, a w V wieku Wandalowie, którzy osiedli na zachodnim wybrzeżu.
Pod koniec V wieku wyspę zdobyli Ostrogoci, a w 535 roku Sycylia została wcielona do Bizancjum. W VII -VIII wieku wyspę najeżdżali Arabowie, którzy w 827 roku zajęli Palermo i uczynili miasto stolicą podbitych przez siebie terenów. Zdobyli też Syrakuzy, Taorminę, a w 965 roku całą wyspę.

Arabowie zainicjowali reformy rolne, ulepszali systemy nawadniające. Językiem używanym wówczas na Sycylii był sykulo-arabski, a wpływy arabskie są nadal obecne w niektórych sycylijskich słowach. Chociaż język ten dawno wymarł na Sycylii, rozwinął się jednak w dzisiejszy język maltański, używany na wyspach Malty.

W 1061 roku na Sycylię przybyli Normanowie(potomkowie zromanizowanych wikingów)  którzy w ciągu trzydziestu lat odbili wyspę i dokonali jej stopniowej latynizacji.
13
Normanowie założyli w 1130 roku Królestwo Sycylii, którego pierwszym królem został Roger II.
Za jego rządów Sycylia przeżywała okres świetności.
14
W 1442 roku Alfons V Aragoński zjednoczył Sycylię z królestwem Neapolu.
Hiszpańskie panowanie wiązało się z wprowadzeniem inkwizycji, wypędzeniem Żydów i podniesieniem podatków.

W 1816 roku południowe Włochy i Sycylia zostały zjednoczone przez Ferdynanda I i utworzono Królestwo Obojga Sycylii.
15
W 1860 roku Sycylia weszła do zjednoczonych Włoch.
W maju 1860 roku Giuseppe Garibaldi zorganizował wyprawę tysiąca ochotników (Czerwonych koszul) przeciwko Królestwu Obojga Sycylii. W ciągu 4 miesięcy Garibaldi podporządkował sobie liczące 4 mln osób państwo i zmusił do ucieczki króla Obojga Sycylii Franciszka II.

W efekcie tej kampanii Garibaldi opanował całe południowe Włochy, które poddał pod władzę Wiktora Emanuela II, króla Sardynii.

W marcu 1861 roku proklamowano Królestwo Włoch.
16
Giuseppe Garibaldi jest bohaterem narodowym Włoch, twórcą ich odrodzenia (Risorgimento).
Uważany jest za jedną z najważniejszych postaci w historii Włoch i XIX wieku, a także za jednego z "ojców ojczyzny" współczesnych Włoch wraz z Camillo Cavourem, Wiktorem Emanuelem II i Giuseppem Mazzinim.
17
Po zjednoczeniu Włoch gospodarka Sycylii była słabo rozwinięta, na wyspie brakowało pracy i możliwości utrzymania, co spowodowało bezprecedensową falę emigracji.
Okres ten charakteryzował się również pierwszymi kontaktami sycylijskiej mafii (syndykatu przestępczego nazywanego też Cosa Nostra) z rządem włoskim.

Nie znane są dokładne początki mafii sycylijskiej, przyjmuje się powszechnie, że pojawiła się ona w XVIII wieku początkowo w roli prywatnych egzekutorów zatrudnionych do ochrony mienia ziemian i kupców przed grupami bandytów (Briganti), którzy plądrowali wsie i miasta.

Cosa Nostra była najpotężniejszą grupą przestępczą na Sycylii, zwłaszcza w okolicach Palermo czy Trapani. Powiązana była też z amerykańską przestępczością zorganizowaną, w szczególności z rodziną Gambino.
18
W 1946 roku Włochy stały się republiką i zgodnie z konstytucją Sycylia stała się jednym z pięciu regionów, które otrzymały specjalny status regionu autonomicznego.
Gospodarka i kondycja społeczna wyspy uległa ogólnej poprawie, powstała ważna infrastruktura (autostrady, lotniska) oraz obszary przemysłowe i handlowe.

W latach 80. głęboko osłabiono także mafię w wyniku kampanii prowadzonej przez sędziów Gionanniego Falcone i Paolo Borsellno.
19
Na Sycylii mieszka około 5 mln osób, co czyni ją czwartym najbardziej zaludnionym regionem we Włoszech.
Sycylia jest włoskim regionem o największej liczbie emigrantów. Obecnie na całym świecie żyje około 10 mln ludzi pochodzenia sycylijskiego.

Największa fala emigracyjna na Sycylii powstała w latach 1880-1920 i skierowana była najpierw do Stanów Zjednoczonych, a później do północnych Włoch. W latach 60. Sycylijczycy emigrowali też do Belgii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Australii i Ameryki Południowej.
20
Na Sycylii jest 390 gmin.
Administracyjnie Sycylia podzielona jest na dziewięć prowincji, każda ze stolicą o tej samej nazwie co prowincja. Małe okoliczne wyspy są również częścią różnych prowincji Sycylii: Wyspy Liparyjskie (Mesyna), Ustica (Palermo), Wyspy Egadzkie (Trapani), Pantelleria (Trapani) i Wyspy Pelagijskie (Agrigento).

Do największych sycylijskich miast należą: Palermo, Katania, Mesyna, Syrakuzy, Marsala, Gela, Ragusa, Trapani, Vittoria i Caltanissetta.
21
Sycylia jest trzecim co do wielkości producentem wina we Włoszech (największy producent wina na świecie), po Veneto i Emilii Romagna.
Region znany jest głównie z wzmacnianych win Marsala. Sycylia znana jest także ze swoich likierów, takich jak Amaro Averna produkowanego w Caltanissetta i lokalnego limoncello.
22
Podstawowym zasobem Sycylii jest rybołówstwo.
Znajdują się tam ważne łowiska tuńczyka, sardynki, miecznika i sardeli europejskiej. Największym ośrodkiem rybackim na Sycylii i jednym z najważniejszych we Włoszech jest Mazara del Vallo w południowo zachodniej części wyspy.
23
Jednym z największych producentów soli morskiej we Włoszech jest prowincja Trapani.
Na południowym wschodzie wyspy znajdują się złoża ropy naftowej, gazu ziemnego i asfaltu oraz ogromne złoża halitu w środkowej Sycylii.

Na Sycylii występuje najwyższa we Włoszech i Europie stopa bezrobocia. W 2018 roku wynosiła 21,5%.
24
Pierwsza linia kolejowa na Sycylii została otwarta w 1863 roku.
Była to linia Palermo - Bagheria. Z głównych miast Sycylii kursują połączenia do Neapolu, Rzymu i Mediolanu. Osiąga się to dzięki załadowaniu pociągów na promy przepływające przez Cieśninę Mesyńską.

W Katanii działa kolej podziemna (metropolita di Catania).
25
Na Sycylii znajduje się siedem obiektów światowego dziedzictwa UNESCO.
Są to:
  • Valle dei Templi (Dolina Świątyń)- stanowisko archeologiczne w Agrigento (starożytne greckie Akragas) jedna z głównych atrakcji Sycylii oraz narodowy zabytek Włoch
  • Villa Romana del Casale - rzymska willa z IV wieku, zawierająca najbogatszą, największą i najbardziej złożoną kolekcję rzymskich mozaik na świecie
  • Wyspy Liparyjskie - archipelag wulkaniczny na Morzu Tyrreńskim, który latem przyciąga do 200 000 turystów rocznie
  • Późnobarokowe miasta Val di Noto obejmujące kilka miast: Caltagirone, Militello w Val di Catania, Catania, Modica, Noto, Palazzolo Acreide, Ragusa i Scicli
  • Nekropolia Pantalica - zbiór cmentarzy z wykutymi w skale grobowcami komorowymi w południowo wschodniej Sycylii. Grobowce datowane są na okres od XIII do VII w p.n.e.
  • Etna
  • arabsko-normańskie Palermo i kościoły katedralne w Cefal i Monreale
26
Na Sycylii znajdują się jedne z najbardziej znanych i najlepiej zachowanych świątyń i innych budowli świata greckiego.
Są tam też setki zamków, z których najważniejsze to: Castello Ursino w Katanii, Zamek Zisa w Palermo, Zamek hrabiów Modica w Alcamo, Castello di Donnafugata w pobliżu Ragusa i in.
27
Wzdłuż wybrzeża sycylijskiego znajduje się 218 starych wież strażniczych.
Pierwsze wieże przybrzeżne pochodzą z lat 1313 i 1345.
28
Sycylia posiada cztery uniwersytety.
Najstarszym z nich jest uniwersytet w Katanii, który powstał w 1434 roku. Drugim najstarszym jest uniwersytet w Palermo, który oficjalnie powstał w 1806 roku, ale źródła historyczne wskazują, że od końca XV wieku nauczano tu medycyny i prawa.

W Mesynie znajduje się uniwersytet z 1548 roku założony przez Ignacego Loyolę.
29
Sycylia posiada tez swoją kulinarną sławę, czasami określa się ją mianem "Kuchni Bożej".
Każda część wyspy ma swoją specjalność kulinarną, ale generalnie w każdej z nich wykorzystuje się świeże warzywa i owoce: pomidory, karczochy, oliwki, cytrusy, morele, bakłażany, cebulę, fasolę, rodzynki, które powszechnie łączone są z owocami morza.

Najbardziej znaną częścią kuchni sycylijskiej są dania słodkie, w tym lody i wypieki.
30
Najpopularniejszym sportem na wyspie jest piłka nożna.
Palermo to jedyny zespół na Sycylii, który zagrał na europejskiej scenie w Pucharze UEFA. Najbardziej znanym piłkarzem jest Salvatore Schillaci.
31
Każde miasto sycylijskie ma swojego patrona, a dni świąteczne upamiętniają barwne procesje ulicami, z orkiestrami i pokazami sztucznych ogni.
Sycylijskie święta religijne obejmują też żywą szopkę, która odbywa się w czasie Świąt Bożego Narodzenia.

Jedną z charakterystycznych tradycji kulturowych Sycylii jest Opera lalek (Opera dei Pupi). Jest to teatralne przedstawienie frankońskich poematów romantycznych (Pieśń Rolanda, Orlando furioso).
32
Flaga Sycylii uważana jest za regionalną ikonę.
Po raz pierwszy została ona przyjęta w 1282 roku po sycylijskich nieszporach (udany bunt, który wybuchł w 1282 roku przeciwko rządom króla Karola I) w Palermo.

Charakteryzuje się obecnością triskeles (motyw potrójnej spirali) pośrodku, przedstawiających głowę Meduzy i trzy kłosy pszenicy, reprezentujące żyzność ziemi sycylijskiej.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Korsyce
Starożytni Grecy nazywali ją "wyspą piękna", współcześni Korsykanie mówią o niej "wyspa wszystkich cudów świata". Ta francuska wyspa na Morzu Śródziem ...
Ciekawostki o Cyprze
Cypr jest azjatycką wyspą leżącą na Morzu Śródziemnym - jest jednym z najmniejszych krajów azjatyckich. Mieszczą się na niej dwa odrębne państwa - Rep ...
Ciekawostki o Sardynii
Sardynia jest wyspą Morza Śródziemnego. Położona między Europą a Afryką, zachwyca różnorodnością form geologicznych, wyjątkowym wybrzeżem i bogatą, ci ...
Ciekawostki o Krecie
Historia Krety sięga tysięcy lat wstecz, a jej ciągłość, jak powiadają Grecy, tkwi w naturze. Na każdym kroku spotkać tam można ślady przeszłości. Naw ...
Ciekawostki o Santorini
Santorini to magiczna wyspa na Morzu Egejskim, wchodząca w skład archipelagu Cyklad. Choć jest niewielkich rozmiarów, to zachwyca swym krajobrazem i a ...
Ciekawostki o Wulkanie Stromboli
Ze względu na swoją nieprzerwaną aktywność sięgającą czasów antycznych, wulkan Stromboli był opisywany już w czasach Imperium Rzymskiego. Często wypus ...
Ciekawostki o Morzu Śródziemnym
Nazwa Morze Śródziemne pochodzi od łacińskiego słowa mediterraneus, co oznacza "między lądami." Jest to znakomite określenie tego akwenu, bowiem jes ...
Ciekawostki o strefie śródziemnomorskiej
Świat śródziemnomorski był od najdawniejszych czasów jednym z centralnych regionów świata. W starożytności w krajach położonych nad Morzem Śródziemnym ...

Powiązane artykuły