Geografia

Ciekawostki o Wyspach Owczych

Znaleźliśmy 26 ciekawostek na temat Wysp Owczych

Wyspy, na których mieszkają Farerowie

Wyspy Owcze są jednym z trzech krajów Królestwa Danii, obok Danii kontynentalnej i Grenlandii. Głową państwa jest duńska królowa Małgorzata II.

Wyspy posiadają własny parlament, swoich przedstawicieli w parlamencie duńskim, a także własną flagę. Uważane są za "naród w ramach wspólnoty z Danią".
W przeciwieństwie do Danii, Wyspy Owcze nie są członkiem Unii Europejskiej ani strefy Schengen. 

Wyspy Owcze to archipelag, na którym mieszkają Farerowie mówiący po farersku. To wyspy o przepięknych krajobrazach, oryginalnej przyrodzie i ciekawych zwyczajach.


Wyspy Owcze
1
Wyspy Owcze to to grupa osiemnastu wysp i jedenastu wysepek pochodzenia wulkanicznego.

Znajdują się one w północnej części Oceanu Atlantyckiego pomiędzy Wielka Brytanią, Islandią i Norwegią.

2
Archipelag z 18 wyspami, 11 wysepkami i około 750 szkierami (skalista wysepka) ma powierzchnię 1395,7 km2.

Wyspy tworzą  trójkąt skierowany na południe i mają 118 km długości i 75 km szerokości. Linia brzegowa rozciąga się na długości 1289 km.

3
Wyspy maja powierzchnię wyżynną i górzystą.

Średnia wysokość wynosi 300 metrów n.p.m. Niemal cały obszar archipelagu poprzecinany jest licznymi pasmami górskimi, w których jest około 340 szczytów. Spośród nich 10 osiąga wysokość ponad 800 m n.p.m., a 7 jest niższych niż 150 m n.p.m.

Najwyższą górą jest Slættaratindur (882 m n.p.m.). W pogodny dzień z jej szczytu można zobaczyć wszystkie wyspy archipelagu. Najniższą górą jest  Høganes (115 m n.p.m.)

Najdalej na północ wysuniętym krańcem wyspy jest przylądek Enniberg, gdzie znajduje się najwyższy nadmorski klif Europy (754 m n.p.m.). Jest on jednym z najwyższych klifów świata (najwyższy o wysokości 1010 m n.p.m. znajduje się na Hawajach), ale jako jedyny jest pionowy.

Najdalej na południe wysuniętym krańcem Wysp Owczych jest skała Sumbiarsteinur.

 

 

 

4
Siedemnaście z osiemnastu wysp archipelagu jest zamieszkanych.

Największą z nich jest Streymoy o powierzchni 374,3 km2, na której mieszka niemal połowa ludności Wysp Owczych. Najmniejszą wyspą, na której mieszkają ludzie jest Koltur. Ma ona powierzchnię 2,5 km2.

5
Wyspa Streymoy jest największą, najdłuższą i najbardziej zaludnioną wyspą archipelagu Wysp Owczych.

Znajduje się w centralnej części archipelagu, ma powierzchnię 373,5 km2 i mieszka na niej niemal 22 tysiące osób. W przekładzie z farerskiego (język ludności Wysp Owczych) nazwa wyspy oznacza Wyspę Aktualności lub Wyspę Prądów.

Streymoy posiada największą liczbę szczytów na całym archipelagu. Jest ich 72, z których najwyższym jest Kopsenni mierzący 789 m n.p.m., mieszczący się w północno-zachodniej części wyspy. W rejonie tym skupiają się pozostałe wzniesienia, tworząc wybrzeża klifowe z licznymi grotami zamieszkanymi przez ptaki morskie. Południowa część wyspy jest znacznie niższa, a środkowa część poprzecinana jest dolinami polodowcowymi.

 

6
Na wyspach panuje klimat, który określa się jako umiarkowany chłodny w odmianie morskiej.

Temperatury nie są tam specjalnie zróżnicowane w skali rocznej. Zimy są zwykle ciepłe, ze średnią temperatura w styczniu wynoszącą od +3 do +4 °C. W najcieplejszym miesiącu, za który uznawany jest lipiec, średnia temperatura wynosi +12 °C.

Wyspy Owcze są jednym z najbardziej narażonych na deszcz miejsc na świecie - pada tam średnio przez 280 dni w roku. Opadom deszczu towarzyszy często bardzo silny wiatr, który ma wpływ na kształtowanie się chmur towarzyszących mieszkańcom wysp przez większość dni w roku.

Chmury na Wyspach Owczych tworzą się zazwyczaj bardzo nisko, często sięgają ziemi, lub Oceanu Atlantyckiego. Farerczycy (mieszkańcy Wysp Owczych) wyróżniają kilka rodzajów mgieł, tworzących się przy konkretnym zachmurzeniu. Najniebezpieczniejszym rodzajem mgły jest  Mjørki, kiedy pokrywa ona wszystko, od szczytów gór po morze.

 

7
Wyspy Owcze są krajem wolnym od toksyn i zdrowym.

Nie padają tam kwaśne deszcze, a powietrze jest pozbawione zanieczyszczeń.

8
Występują tam białe noce.

W okolicach 22 czerwca dzień trwa tam około 20 godzin, a po nim następuje tak zwana biała noc. Jest to cykliczne zjawisko astronomiczne występujące na dużych szerokościach geograficznych (powyżej 57° N lub S), polegające na tym, że w nocy nie zapadają całkowite ciemności. Zmierzch przechodzi bezpośrednio w brzask.


Najkrótszy dzień w roku trwa tam około 5 godzin.

9
Jest wiele rzek na wyspach, choć są one płytkie i krótkie.

Wypływają one z górskich źródeł lub nielicznych jezior. Powierzchnia 10 największych jezior na Wyspach Owczych wynosi 7,19 km2, a ich łączna powierzchnia to 0,5% powierzchni całego archipelagu.

10
Na Wyspach Owczych, poza nielicznymi wyjątkami, nie rosną drzewa.

Dominuje tam roślinność wydmowa, trawiasta, mchy i torfowiska, a krzewy rosną jedynie w miejscach zacisznych, nad jeziorami. Torfowiska są eksploatowane i wykorzystywane na opał.

Od co najmniej stu lat podejmowane są tam próby sadzenia drzew w celu zalesienia wyspy. W 2005 roku Wyspy Owcze zgłosiły 100 hektarów lesistości według kryteriów ONZ, rozmieszczonych w 19 lasach. Stanowi to zaledwie 0,7 promila całkowitej powierzchni. W lasach tych rosną głównie drzewa iglaste: świerk, sosna, modrzew, ale tez drzewa liściaste, takie jak klony, olchy i brzozy.

11
Świat zwierząt jest ubogi pod względem gatunkowym.

Ze względu na odizolowany, wyspiarski charakter Wysp Owczych, niektóre gatunki zwierząt nie występują tam naturalnie, jak na przykład gady, płazy czy ryby słodkowodne. Ssaki reprezentowane są jedynie przez foki szare.

Imponujący jest jedynie świat ptaków, których populację szacuje się na 3,5 mln osobników. Reprezentuje je około 40 gatunków ptaków gniazdujących, 30 zalatujących i ponad 200 odwiedzających wyspy podczas migracji.

Bardzo liczne są tu kolonie maskonurów - ptaków wodnych z rodziny alk (Alcidae). Brodzący ptak z rodziny ostrygojadów (Haematopodidae) - ostrygojad zwyczajny, który jest ptakiem narodowym Wysp Owczych, uwieczniony był na dawnej fladze tego kraju aż do 1940 roku.

Wyspy Owcze są domem dla prawdopodobnie największej na świecie kolonii nawałnika burzowego (Hydrobates pelagicus), liczącej od 150 do 400 tysięcy par. W przeszłości marynarze nazywali te ptaki pechowymi, wywołującymi burzę. Uważali, że są one duszami utopionych żeglarzy i należy mieć z nimi dobre relacje. 


12
Wyspy Owcze ukształtowały się około 60 milionów lat temu (są około trzy razy starsze niż Islandia).

Powstały w wyniku tzw. erupcji linearnych, polegających na wylewach lawy z bardzo długich, prostych szczelin. Zbudowane są głównie z bazaltów poprzeplatanych bardziej miękkimi warstwami tufu.

Jedyną pozostałością tamtego okresu jest źródło termalne Varmakelda. Jego stała temperatura 18°C jest świadectwem wulkanizmu, który kiedyś ukształtował wyspy.

Od średniowiecza mieszkańcy Wysp Owczych przypisywali temu źródłu specjalne uzdrawiające moce. Ludzie tradycyjnie spotykali się tam w czasie letniego przesilenia, aby tańczyć, bawić się i śpiewać na świeżym powietrzu. Zgodnie z tą tradycją, co dwa lata w pierwszy weekend lipca odbywa się Varmakeldustevna  - święto ludowe połączone z regatami o mistrzostwo w wioślarstwie Wysp Owczych.

W pobliżu Hvalby znajdują się złoża węgla kamiennego o maksymalnej miąższości 10 metrów. Ich zasoby oszacowano na 12 milionów ton. Wydobycie na niewielką skalę prowadzono w okresie I i II wojny światowej.

13
Na wyspach Owczych nie ma komarów, ale też pszczół.

W latach 90. XX wieku pojawiły się tam osy, które prawdopodobnie przybyły na wyspę statkiem. Mówi się, że pojawienie się os wywołało strach wśród mieszkańców (podobnie było na Islandii).

Dominującym owadem na archipelagu jest ćma (Hepialus humuli), która od 2004 roku zdobi również banknot 200-koronowy.

14
Pierwszymi mieszkańcami Wysp Owczych byli eremici irlandzcy.

Przybyli oni na wyspy w VII wieku, a gdy w IX wieku pojawili się tam wikingowie, przenieśli się na Islandię. W 1035 roku Wyspy Owcze stały się własnością Norwegii, z którą  w 1380 roku zostały przyłączone do Danii.

W 1814 roku Dania utraciła Norwegię, ale zachowała Wyspy Owcze. Wyspy zyskały ograniczoną autonomię w XIX wieku. Wyodrębnił się tam pisany język tamtejszej ludności - język farerski, który obecnie jest, obok języka duńskiego, językiem urzędowym na Wyspach Owczych.

W latach 1940-1945 archipelag, jako punkt strategiczny w Bitwie o Atlantyk, został zajęty przez wojsko brytyjskie. W 1948 roku doszło do podpisania nowych warunków współzależności między Wyspami Owczymi a Danią, zgodnie z którymi zyskały one szerszą autonomię.

15
Ludnością rdzenną Wysp Owczych są Farerowie - lud skandynawski pochodzenia nordyckiego i celtyckiego.

Na 49 000 osób zamieszkujących wyspy, Farerowie stanowią większość. Największą grupę obcokrajowców stanowią tam Islandczycy, następnie Norwegowie, dalej Filipińczycy, Tajowie i Brytyjczycy. W sumie na wyspach mieszkają ludzie z 77 krajów (również Polacy).

Przyjmuje się, że mieszkańcy Wysp Owczych są jednymi z najbardziej jednorodnych genetycznie ludów na Północnym Atlantyku. Powstały tam w 2005 roku biobank genetyki Wysp Owczych od 2011 roku prowadzi projekt FarGen, który umożliwia naukowcom zbadanie, w jaki sposób geny, środowisko i styl życia wpływają na zdrowie mieszkańców Wysp Owczych.

16
Jednym z języków urzędowych na wyspach (obok duńskiego) jest język farerski.

Wywodzi się on ze staronordyckiego i jest jednym z najmniejszych języków germańskich.

17
Prawie wszyscy mieszkańcy Wysp Owczych są chrześcijanami.

Wyspy zostały schrystianizowane  w 999 roku przez Sigmundura Brestissona (wódz wikingów z Wysp Owczych, który zainicjował chrystianizację). Około 80% mieszkańców to wyznawcy Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Państwowego.

18
Około 95% mieszkańców wysp korzysta z internetu.

Prawie wszyscy korzystają z telefonii stacjonarnej. Pierwsza linia telefoniczna powstała tam w 1905 roku, a w 1930 wszystkie miasta na wyspach zostały podłączone do sieci telefonicznej. Obecnie Wyspy Owcze są połączone ze światem dwoma kablami światłowodowymi.

Sieć telefoniczna została całkowicie zdigitalizowana od 1998 roku i istnieje kompleksowa sieć GSM dla telefonii komórkowej.

19
Ważnymi gałęziami przemysłu na wyspach są rybołówstwo, hodowla ryb (głównie łososia) i turystyka.

Strefa połowowa Wysp Owczych wynosi 200 mil morskich. Na północnym Atlantyku wyspy są piątym co do wielkości krajem rybackim (na świecie zajmują 25. miejsce).

Oprócz połowów dalekomorskich, prowadzone są także połowy przybrzeżne, do których używa się specjalnej żyłki snella - zaawansowanego technologicznie wynalazku Wysp Owczych, który jest również eksportowany.

20
Na Wyspach Owczych jest prawie dwa razy więcej owiec niż ludzi.

Liczba owiec na archipelagu jest ściśle regulowana przepisami z XIII wieku (List Owczy - najstarszy znany dokument Wysp Owczych, spisany 24 lipca 1298 roku, który mówi m.in., że wełna to złoto Farerów) i musi mieścić się w granicach 75-78 tysięcy. Owce maja tam pierwszeństwo na drodze. Specjalnie powołana jednostka policji zajmuje się wypadkami samochodowymi z udziałem owiec. Istnieje nawet specjalne ubezpieczenie samochodowe od wypadku z udziałem owiec.

Farerowie mają własną miarę powierzchni 1 mørk, oznaczającą powierzchnię, która jest w stanie wykarmić 32 owce.

Pochodząca z wysp wełna owcza ma unikalne walory (zawiera dużo lanoliny), a mięso ma doceniany przez smakoszy smak.

21
Na Wyspach Owczych znajduje się jeden z niewielu mostów na Atlantyku - most Streymin.

Jest to 220 -metrowy most łączący dwie największe i najliczniejsze wyspy archipelagu: Streymoy na zachodzie i Eysturoy na wschodzie poprzez cieśninę Sundini w jej najwęższym miejscu. Często nazywany jest Mostem nad Atlantykiem.

22
Co roku odbywa się tam polowanie na grindwale długopłetwe - walenie zaliczane do delfinów.

Tradycyjne polowanie zwane grindadráp, to tradycja Wysp Owczych sięgająca czasów wikingów.  Polega ono na zaganianiu łodziami w głąb zatoki grindwali i zabijaniu ich harpunami. To okrutne wydarzenie odbywa się co roku w okresie lipca i sierpnia. Uczestniczą w nim całe rodziny, nawet małe dzieci. Corocznie ginie od 600 do 1000 sztuk grindwali (niechlubny rekord wynosi 1400 grindwali).

Nie jest to uzasadnione względami ekonomicznymi, jak przed wiekami, a jedynie tradycją. Zabijanie grindwali budzi oburzenie na całym świecie. Ostatnio udało się wypracować kompromis polegający na tym, że zabiciu może ulec nie więcej jak 500 sztuk.

23
Stolicą Wysp Owczych jest Thorshavn.

Znajduje się na wschodnim wybrzeżu największej wyspy archipelagu, Streymoy. Miasto liczące 13 911 mieszkańców, nazywane jest zwykle Havn. Jest największym miastem i gminą Wysp Owczych oraz kulturalnym, gospodarczym i komunikacyjnym centrum kraju.

Nazwa miasta oznacza port Tora i została nadana na cześć boga piorunów i błyskawic z mitologii nordyckiej. Herb miasta przedstawia młot Thora - Mjølner - i nawiązuje do początków miasta w przedchrześcijańskiej epoce wikingów. Pierwsza pisemna wzmianka o Thorshavn pochodzi z 1075 roku i dlatego miasto uważane jest za jedną z najstarszych stolic północnej Europy. 

Thorshavn jest najważniejszym portem na Wyspach Owczych. W stolicy znajduje się jedyny na wyspach uniwersytet, Uniwersytet Wysp Owczych, założony w 1960 roku, Archiwum Narodowe, Biblioteka Narodowa i wiele innych instytucji oraz zabytków.

24
Jedyne na Wyspach Owczych lotnisko znajduje się na wyspie Vagar.

Jest ono obsługiwane przez jedyną rdzenną farerską linię lotniczą, Atlantic Airways. Lotnisko posiada asfaltowe lądowisko o długości 1799 metrów.

Aby usprawnić jego pracę i ułatwić transport do stolicy archipelagu, zbudowano tunel między wyspą Vagar a Streymoy, który nosi nazwę Vagatunnilin i ma ponad 4,5 km długości.

25
Wyspy Owcze mają dwa sporty narodowe.

Są nimi piłka nożna i wioślarstwo. Zainteresowanie piłką nożną na wyspach wzrosło, gdy przystąpiły one w 1988 roku do UEFA i FIFA.

26
Wyspy Owcze maja bardzo bogate tradycje w śpiewie i tańcu ludowym.

Jako jedno z nielicznych miejsc w Europie, Wyspy Owcze kultywują tradycję farerskiego tańca łańcuchowego, tradycję pochodzącą  jeszcze ze średniowiecza. Jest to taniec do  kvæði  (czterowierszowych pieśni ludowych), śpiewanych bez akompaniamentu instrumentów.

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

43 ciekawostki o Islandii
43 ciekawostki o Islandii
Najmłodszy pod względem geologicznym obszar kontynentu europejskiego
Islandia jest krajem nordyckim leżącym w Europie Północnej, na wyspie Islandia i kilku mniejszych wyspach. Stolicą Islandii jest Reykjavik, największe ...
23 ciekawostki o Grenlandii
23 ciekawostki o Grenlandii
Największa wyspa świata.
Grenlandia to wyspa geograficznie należąca do Ameryki Północnej. Historycznie i politycznie należy do Europy, stanowi autonomiczne terytorium zależne ...
58 ciekawostek o Danii
58 ciekawostek o Danii
Przytulny kraj obyczajowych liberałów
Dania jest niewielkim krajem na mapie Europy, jednak nie możemy zapominać, że Grenlandia czyli największa na Ziemi również należy do Danii. Duńczycy d ...
27 ciekawostek o Kopenhadze
27 ciekawostek o Kopenhadze
Stolica Danii
Uważana jest za najszczęśliwsze miasto na świecie. Jest rajem dla rowerzystów, których spotkać można tutaj całą masę gdy przemieszczają się po niezlic ...
21 ciekawostek o Kajmanach
21 ciekawostek o Kajmanach
Wyspy o niezwykle liberalnym systemie bankowym
Kajmany to trzy wyspy na Morzu Karaibskim, które stanowią terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii. Swoje korzenie maja one w kolonizacji hiszpańskiej i ...
27 ciekawostek o Korsyce
27 ciekawostek o Korsyce
"Wyspa wszystkich cudów świata"
Starożytni Grecy nazywali ją "wyspą piękna", współcześni Korsykanie mówią o niej "wyspa wszystkich cudów świata". Ta francuska wyspa na Morzu Śródziem ...
20 ciekawostek o Negewie
20 ciekawostek o Negewie
Pustynia skalista w Izraelu
Pustynia Negew w Izraelu to wielka pustynna wyżyna, zajmująca znaczny obszar południowej części kraju. Jest to pustynna kraina, choć nietypowa, bo kam ...
17 ciekawostek o Himalajach
17 ciekawostek o Himalajach
Najwyższy łańcuch górski na Ziemi
Choć w czasach dinozaurów nie było ich jeszcze na Ziemi, dziś są najbardziej wybitnym obszarem górskim na planecie. To tu znajduje się najwięcej ośmio ...

Najnowsze tematy

20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
Drakula
Wład III Palownik, znany również jako Wład III Drakula, to postać historyczna, która wzbudza kontrowersje i fascynacje zarówno w Rumunii, jak i za gra ...
11 ciekawostek o chlebie
11 ciekawostek o chlebie
Symbol wspólnoty
Chleb - symbol żywności, która od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Od starożytnych cywilizacji po współczesność, chleb był stałym ...
16 ciekawostek o marihuanie
16 ciekawostek o marihuanie
Kontrowersyjna używka
Marihuanę, zwyczajowo nazywaną również konopiami indyjskimi, od dawna otacza aura kontrowersji i fascynacji. Jest to roślina, której historia sięga ty ...
14 ciekawostek o Salem
14 ciekawostek o Salem
Amerykańska stolica grozy
Salem, nazywane "Miastem Czarownic", budzi skojarzenia z tajemnicą, historią i niezwykłymi wydarzeniami. Położone na wschodnim wybrzeżu, w stanie Mass ...
19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...

Podobne tematy