Łabędź niemy to piękny i majestatyczny ptak, którego często możemy spotkać w zbiornikach wodnych, zarówno dzikich jak i tych w miejskich parkach. Są najcięższymi ptakami w Polsce zdolnymi do aktywnego lotu. Choć uważane są za spokojne i delikatne ptaki, potrafią bardzo agresywnie bronić swojego terytorium lęgowego. Bardzo dobrze radzą sobie w naszym klimacie i nie mają problemów ze znalezieniem pożywienia. Niestety zdarza się, że są dokarmiane przez ludzi białym pieczywem, które po dłuższym okresie spożywania może doprowadzić do wystąpienia u łabędzi nieuleczalnego schorzenia zwanego anielskim skrzydłem.
1
Łabędź niemy jest ptakiem z rodziny kaczkowatych.
Jego łacińska nazwa to Cygnus olor.
2
Występuje w Europie północnej za wyjątkiem Skandynawii, Turcji w okolicach basenu Morza Śródziemnego, w środkowej Eurazji, okolicy wielkich jezior w Ameryce Północnej oraz na jej wschodnim wybrzeżu, Południowej Australii, Nowej Zelandii.
3
Według szacunków w Polsce żyje około 7 tysięcy par lęgowych łabędzi.
Spotkać je można zarówno na pomorzu jak i na wodach śródlądowych. Preferują miejsca ze stojącą wodą.
4
Na świecie żyje około 500 tysięcy łabędzi niemych, z czego większość występuje na terenach byłego ZSRR.
5
W Ameryce Północnej introdukowano łabędzie pod koniec XIX wieku. Ostatnio został on uznany tam za gatunek inwazyjny gdyż bardzo szybko się rozmnaża i ma niekorzystny wpływ na populacje innych ptaków pływających.
6
Bytują w zbiornikach wodnych, najchętniej obficie porośniętych trzciną oraz na wybrzeżu mórz.
7
Łabędzie nieme osiągają długość ciała od 150 do 170 centymetrów i masę ciała do 14 kilogramów.
Samice są lżejsze od samców i rzadko osiągają wagę przekraczającą 11 kilogramów.
8
Rozpiętość skrzydeł dochodzi do 240 centymetrów, choć przeważnie jest trochę niższa.
9
Samce tych ptaków są większe od samic.
10
Do około 3 roku życia młode łabędzie są szare, w drugim roku życia szara pozostaje ich głowa, szyja i lotki.
11
Łabędzie raz do roku stają się nielotne gdy zrzucają jednocześnie wszystkie lotki. Okres, w którym odrastają im nowe pióra trwa od 6 do 8 tygodni.
12
Pisklęta łabędzi potrafią nurkować natomiast dorosłe osobniki tracą tę umiejętność.
13
Ich palce spięte są błoną pławną, przez co są dobrymi pływakami.
14
Odżywiają się głównie pokarmem roślinnym, który uzupełniają ślimakami, małżami i larwami owadów.
15
Łabędzie łączą się w pary już jesienią i najczęściej pozostają sobie wierne.
Mogą zmienić partnera na wypadek śmierci poprzedniego. Terytorium lęgowe łabędzie wybierają wczesną wiosną.
16
Na przełomie kwietnia i maja łabędzie wyprowadzają lęg. Samica składa w tym czasie od 5 do 9 jaj, czasem więcej.
17
Łabędzie najczęściej budują swoje gniazda na wodzie, rzadko na lądzie. Składa się ono z gałązek, które przykryte są sitowiem i liśćmi trzcin a wyścielone jest głównie piórami i puchem.
18
Podczas budowy gniazda samiec łabędzia dostarcza samicy budulec, który ona przejmuje i układa samodzielnie.
19
Łabędź niemy może bardzo agresywnie bronić swojego gniazda, jest też bardzo opiekuńczy w stosunku do swojego partnera oraz potomstwa.
20
Wysiadywaniem jaj zajmuje się głównie samica. Okres wysiadywania trwa około 35 dni.
W pierwszych dniach po wykluciu małe łabędzie karmione są przez matkę zbutwiałymi roślinami.
21
Młode łabędzie zaczynają latać po około 4 – 5 miesiącach od wyklucia a dorosłość osiągają dopiero po skończeniu 3 lat.
22
Wizerunek łabędzia niemego pojawił się na pamiątkowej irlandzkiej monecie Euro w 2004 na cześć 10 nowych państw członkowskich UE.
23
Przez setki lat w Wielkiej Brytanii łabędzie hodowano w celach konsumpcyjnych.
Często przynależność ptaka do gospodarstwa oznaczano nacięciami na nogach lub dziobie. Wszystkie nieoznaczone ptaki były traktowane jako własność królewska. Być może fakt udomowienia łabędzi ocalił lokalną populację, gdyż nadmierne polowania praktycznie wyeliminowały ptaki żyjące na wolności.
24
Od 1984 roku łabędź jest narodowym ptakiem Danii.
25
Parę łabędzi w ogrodzie botanicznym w Bostonie nazwano Romeo i Julia ale jak się później okazało, oby dwa ptaki były samicami.
26
Łabędź niemy jest w Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową.
