Ciekawostki o klonie jaworze

Klon jawor
Znaleźliśmy 26 ciekawostek na temat klonu jaworu

Acer pseudoplatanus

Klon jawor to wysokie okazałe drzewo liściaste o charakterystycznej korze wyróżniającej go na tle innych klonów, przypominającej nieco korę platana. Znalazło to nawet odzwierciedlenie w łacińskiej nazwie gatunkowej jawora - pseudoplatanus, co można przetłumaczyć jako "fałszywy platan". Jest największym rodzimym klonem i jednym z największych przedstawicieli swojego rodzaju. Zajmuje ważne miejsce w tworzeniu górskich wilgotnych i cienistych lasów w Polsce, zarówno jako element ich fitocenozy, jak i źródło cennego drewna.

1
Klon jawor - Acer psudoplatanus - zwany także jaworem lub klonem jaworowym, należy do rodziny mydleńcowatych.
Rodzina mydleńcowatych obejmuje 144 rodzaje liczące około 1900 gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych. Szereg przedstawicieli rodziny ma duże znaczenie użytkowe jako drzewa owocowe, wśród nich największe znaczenie komercyjne ma jagodzian rambutan i liczi chińskie. Z różnych gatunków klonów pozyskuje się syrop klonowy, a nasiona paulinii guarana i innych gatunków z tego rodzaju, bogate są w kofeinę i używane do wytwarzania pobudzającego napoju. Z kolei nasiona i owoce mydleńca bogate w saponiny wykorzystywane były jako mydła. Są wśród nich również gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne (kasztanowiec, klon, dwuskrzydlak, roztrzeplin).
2
Pochodzi z Europy Środkowej i Azji Zachodniej (od Francji na wschód po Ukrainę, północną Turcję i Kaukaz oraz w górach północnej Hiszpani i we Włoszech).
W pozostałych rejonach, wszędzie gdzie występuje, został zawleczony (inne części Europy, Ameryka Północna, Australia, Nowa Zelandia), a teraz naturalizowany (zdolny do reprodukcji i wzrostu, spontanicznie rozprzestrzeniający się). W rejonach tych może stać się gatunkiem inwazyjnym.
3
W Polsce jawor jest pospolity na południu i zachodzie kraju, głównie w górach (do 1500 m. n.p.m.) i na pogóżu.
Na pozostałym obszarze Polski naturalnie nie wystepuje, choć często jest sadzony.
4
Najczęściej występuje jako domieszka w wilgotnych, cienistych górskich lasach liściastych oraz mieszanych, na brzegach górskich potoków, w zadrzewieniach pośrodku pól.
W górach tworzy czasami tzw. jaworzyny - zwarte drzewostany.
5
Po buku i jodle stanowi trzeci najważniejszy składnik lasów regla dolnego w Sudetach i Karpatach.
6
Jawor preferuje tereny o chłodnym i wilgotnym klimacie.
Rośnie na glebach zasobnych, średnich, także kamienistych.  Młode osobniki dobrze znoszą półcień, natomiast dorosłe drzewo jest światłolubne. Jest drzewem odpornym na szkodniki i zanieczyszczenie środowiska.
7
Jawor jest jednym z największych drzew spośród klonów.
Jest to wysokie okazałe drzewo o prostym, grubym, regularnym pniu i szerokiej, wysoko wysklepionej koronie. Jeśli drzewa rosną w zwartych drzewostanach, pień oczyszczony jest z gałęzi do poziomu kilkunastu metrów. Pojedynczo rosnące drzewa są przeważnie nisko rozgałęzione.  Korona klonu jaworu jest szeroka, odwrotnie jajowata lub kulista, kopulasto wysklepiona, dość gęsto ugałęziona. Konary są grube i mocne, stosunkowo proste i zwykle stromo wznoszą się ku górze.
8
Jawor znany jest z dużej odporności na przewrócenie przez wiatr.
Jest on solidnie osadzony w podłożu dzięki mocnemu systemowi korzeniowemu.
9
Charakterystyczną cechą jawora, różniącą go od innych klonów jest jego kora.
Młode osobniki posiadają korę srebrzystoszarą i gładką, miejscami z czarnym nalotem przypominającym sadzę. Z biegiem czasu kora staje się brązowawa, szara lub szaroczarna, tafelkowato spękana na odpadające poletka. To upodabnia jawory do platanów, co uwidoczniono w łacińskiej nazwie gatunkowej pseudoplatanus.
10
Liście jaworu są blaszkowate, pojedyncze.
Blaszka jest okrągława, dłoniasto klapowana, duża, o długości 10-20 cm i mniej więcej tej samej szerokości, ciemnozielona od góry, a od spodu szarozielona, matowa, delikatnie owłosiona w kątach nerwów na spodzie. Klapy w liczbie 5 są jajowate, na końcu zaostrzone, oddzielone od siebie klinowatym wcięciem, na brzegach nieregularnie ząbkowane lub piłkowane - ząbki są płytsze i łagodniejsze niż u klonu zwyczajnego.