Państwa

Ciekawostki o Luksemburgu

Znaleźliśmy 23 ciekawostki na temat Luksemburga

Wielkie Księstwo Luksemburga

Luksemburg jest jednym z najmniejszych suwerennych państw w Europie. Jako parlamentarna monarchia konstytucyjna, na czele której stoi Wielki Książę Henryk, jest jedynym na świecie suwerennym Wielkim Księstwem. Jest to kraj rozwinięty, z zaawansowaną gospodarką i jednym z najwyższych na świecie PKB per capita. Stolica i największe miasto Luksemburga to także Luksemburg, miasto ze swoimi starymi dzielnicami i fortyfikacjami umieszczone jest na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.
1
Luksemburg jest jednym z najmniejszych państw Europy i świata.
Jego powierzchnia wynosi 2586 km2.
Zajmuje 167. miejsce pod względem wielkości ze wszystkich 194 niezależnych krajów świata.
2
Jest drugim (po Malcie) najmniejszym państwem Unii Europejskiej.
Leży w Europie Zachodniej, w Niderlandach (przybrzeżny  region nizinny w północno-zachodniej części Europy, tworzący dolny basen delty Ren-Moza-Skalda) i jest państwem śródlądowym - nie posiada dostępu do morza.
3
Luksemburg graniczy z trzema państwami: Belgią, Francją i Niemcami.
Z Belgią graniczy na długości 148 km na zachodzie i północy, z Francją - 73 km na południu i z Niemcami - 138 km na wschodzie.
Od Morza Północnego oddziela go terytorium Belgii.
4
Pomimo niewielkich rozmiarów Luksemburg ma zróżnicowaną topografię.
Północną część kraju (32%) tworzy część płaskowyżu Ardenów, zwana Oesling.  Zdominowana jest ona przez wzgórza i niskie góry, w tym Kneiff w pobliżu Wilwerdange, który jest najwyższym punktem  (560 m n.p.m.) Region ten jest słabo zaludniony, z tylko jednym miastem Wiltz, liczącym ponad cztery tysiące mieszkańców. 
Południową i centralną część kraju zajmuje Gutland (68% terytorium państwa), który jest bardziej zróżnicowany i gęściej zaludniony niż Oesling.
5
Gutland można podzielić na kilka podregionów geograficznych.
  • Płaskowyż Luksemburski znajdujący się w południowo-środkowej części kraju, który jest dużą, płaską formacją z piaskowca. Na terenie płaskowyżu znajduje się stolica kraju - miasto Luksemburg.
  • Mała Szwajcaria znajdująca się na wschodzie kraju jest skalistym terenem z gęstymi lasami
  • Dolina Mozeli jest regionem najniżej położonym, biegnącym wzdłuż południowo-wschodniej granicy
  • Czerwone Ziemie, region na dalekim południu i południowym zachodzie jest przemysłowym sercem Luksemburga i miejscem występowania największych miast kraju
6
Granicę między Luksemburgiem a Niemcami tworzą trzy rzeki: Mozela, Sauer i Our.
Inne główne rzeki Luksemburga to: Alzette, Attert, Clerve i Wiltz. Luksemburg należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego.
Doliny Mid-Sauer i Attert tworzą granicę między Gutland i Oesling.
Największym obszarem wodnym Luksemburga jest jezioro Upper Sure. Otoczone bujną roślinnością i spokojnymi potokami jezioro jest centrum sportów wodnych, takich jak żeglarstwo i kajakarstwo, a także atrakcyjnym miejscem dla turystów.
7
Luksemburg znajduje się w czołówce krajów na świecie w kwestii ochrony środowiska.
W tej dziedzinie w 2020 roku zajął drugie miejsce wśród 180 krajów świata.
Luksemburg chce obniżyć emisję gazów cieplarnianych o 55% w ciągu 10 lat i osiągnąć zerową emisję do 2050 roku.
Chce także pięciokrotnie zwiększyć swoje rolnictwo ekologiczne.
8
Luksemburg leży w strefie klimatu umiarkowanego, ciepłego, pod wpływem morskich mas powietrza.
Charakteryzuje go duża ilość opadów, zwłaszcza późnym latem.
Lato w Luksemburgu jest ciepłe, a zimy chłodne.
9
Lasy w Luksemburga obejmują 34% powierzchni kraju.
Dominują tam lasy mieszane, gdzie przeważającą formację stanowią drzewa liściaste: buki (głównie na stokach Ardenów), dęby i graby.
Lasy iglaste występują tam w niewielkich ilościach i są sztucznymi monokulturami ze świerkami i sosnami.
Na terenie kraju występują nieliczne wrzosowiska.
10
Świat zwierząt w Luksemburgu jest dość ubogi.
Należą do niego gatunki typowe dla lasów Europy: jelenie, sarny, dziki, łasice, lisy i borsuki. Duże ssaki można tam spotkać jedynie na terenach chronionych, a dokładnie w Niemiecko-Luksemburskim Parku Krajobrazowym leżącym we wschodniej części kraju. Jest to najstarszy europejski transgraniczny park krajobrazowy powołany w 1964 roku na terenie Wielkiego Księstwa Luksemburga i niemieckiego kraju związkowego Nadrenii-Palatynatu.
11
Luksemburg jest jednym z państw europejskich o najwyższej gęstości zaludnienia.
W 2020 roku liczba ludności tego kraju wynosiła 626 108. 
Na 1 km2 przypada 230 osób.
Wśród ogólnej liczby mieszkańców Luksemburga 52,5% stanowią Luksemburczycy, a 47,4% obcokrajowcy pochodzący głównie z Portugalii, Francji, Włoch, Belgii, Niemiec i in.
Mieszkają tam przedstawiciele 170 narodowości. 
Rocznie do Luksemburga przybywa ponad 10 000 nowych imigrantów, głównie z krajów Unii Europejskiej, a także z Europy Wschodniej.
12
Zgodnie z prawem, od 1984 roku Luksemburg posiada tylko jeden język narodowy - luksemburski.
Uważa się, że jest to język ojczysty, "język serca" dla Luksemburczyków, język, w którym rozmawiają i piszą. Uważany jest on za język frankoński specyficzny dla miejscowej ludności, częściowo zrozumiały dla sąsiedniego języka wysokoniemieckiego, ale zawierający ponad 5 tys. słów pochodzenia francuskiego.
Znajomość języka luksemburskiego jest kryterium naturalizacji.
13
Oprócz języka luksemburskiego w sprawach administracyjnych i sądowych używa się zarówno języka francuskiego, jak i niemieckiego, co sprawia, że wszystkie trzy są językami administracyjnymi Luksemburga.
Zgodnie z prawem, jeśli obywatel zada pytanie w języku luksemburskim, niemieckim czy francuskim, administracja musi odpowiedzieć w języku, w którym zostało zadane pytanie.
Język luksemburski jest językiem narodowym, język francuski - językiem prawnym (sporządza się w nim wszystkie akty prawne), natomiast i francuski i niemiecki maja status języka administracyjnego.
Mimo że Luksemburg jest dziś w dużej mierze wielojęzyczny, niektórzy twierdzą, że staje się krajem francuskojęzycznym, a język luksemburski i niemiecki zagrożony jest zniknięciem.
14
Luksemburg jest państwem świeckim, ale państwo uznaje pewne religie za oficjalne.
Daje to państwu wolną rękę w administracji religijnej i mianowaniu duchowieństwa, w zamian za co państwo płaci określone koszty bieżące i wynagrodzenia.
Religie objęte takimi ustaleniami to: katolicyzm, judaizm, prawosławie greckie, anglikanizm, prawosławie rosyjskie, luteranizm, kalwinizm, menonityzm i islam.
Od 1980 roku gromadzenie przez rząd statystyk dotyczących wierzeń lub praktyk religijnych jest nielegalne.
Według danych z 2000 roku, 87% Luksemburczyków to katolicy, w tym rodzina wielkoksiążęca.
Według sondażu Eurobarometru (seria badań opinii publicznej przeprowadzanych regularnie w imieniu Komisji Europejskiej i innych instytucji UE od 1973 r.) z 2005 r. 44% obywateli Luksemburga odpowiedziało, że "wierzą, że istnieje Bóg", 28% odpowiedziało, że "wierzą, że istnieje jakaś duchowa lub życiowa siła", a 22% że "nie wierzą, że istnieje jakikolwiek duch, bóg lub siła życiowa".
15
System edukacji w Luksemburgu jest trójjęzyczny.
Pierwsze lata szkoły podstawowej odbywają się w języku luksemburskim, po czym przechodzą na język niemiecki.
W szkole średniej językiem wykładowym jest język francuski.
Znajomość wszystkich trzech języków jest wymagana do ukończenia szkoły średniej, ale połowa uczniów opuszcza szkołę bez certyfikowanych kwalifikacji.
Oprócz trzech języków w szkolnictwie obowiązkowym nauczany jest także język angielski - znaczna część populacji Luksemburga mówi po angielsku. Ostatnie dwie dekady potwierdziły rosnące znaczenie języka angielskiego w kilku sektorach, szczególnie w sektorze finansowym.
16
Jedyną uczelnią publiczną w Luksemburgu jest Uniwersytet Luksemburski.
Powstał on w 2003 roku z połączenia czterech istniejących instytutów edukacyjnych i badawczych.
17
Wielkie Księstwo Luksemburga jest monarchią konstytucyjną, choć w konstytucji istnieje zapis, że system polityczny państwa to demokracja parlamentarna.
Konstytucja z 1868 roku określa państwo jako demokratyczne, wolne, niepodległe i niepodzielne.
Władza zwierzchnia w Wielkim Księstwie należy do Narodu.
Konstytucja mówi ponad to, że Wielki Książę musi należeć do dynastii Nassau, a jego osoba jest nienaruszalna.
Wielki Książę obejmuje władzę w wieku 18 lat, składając przed parlamentem przysięgę, w której obiecuje stać na straży konstytucji, praw Wielkiego Księstwa, jego niepodległości, integralności terytorialnej i indywidualnych wolności.
Wielki Książę jest głową państwa.
Monarcha podpisuje ustawy uchwalone przez Izbę Deputowanych, umowy międzynarodowe i traktaty.
Dowodzi siłami zbrojnymi, wypowiada wojnę i zawiera pokój.
Posiada też prawo łaski, mianuje najważniejszych urzędników państwowych, a także nadaje obywatelstwo.
Od 2000 roku Wielkim Księciem Luksemburga jest Henryk.
18
Luksemburg składa się z 12 kantonów, a te dzielą się na 105 gmin.
Przed 2015 rokiem państwo dodatkowo podzielone było na 3 dystrykty.
Dwanaście gmin ma status miasta.
19
Stolicą Wielkiego Księstwa Luksemburga, największym miastem i najbardziej zaludnioną gminą w kraju jest miasto Luksemburg.
Miasto leży w sercu Europy Zachodniej: 213 km od Brukseli, 372 km od Paryża i 209 km od Kolonii.
Luksemburg jest jedną z de facto stolic Unii Europejskiej (obok Brukseli, Frankfurtu i Strasburga), ponieważ jest siedzibą wielu instytucji, agencji i organów Unii, m.in. Trybunału Sprawiedliwości, sekretariatu Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, Europejskiego Banku Inwestycyjnego i in.
20
Za moment powstania Luksemburga przyjmuje się rok 963, gdy wywodzący się z lokalnego rodu Zygfryd kupił od opactwa benedyktyńskiego w Trewirze niewielki zamek zbudowany na skale przy dawnej drodze rzymskiej z Remis do Trewiru.
Zygfryd zbudował nowy zamek na skale zwanej Bock, w pobliżu której rozrosła się osada miejska. Sam Zygfryd uważany jest dziś za pierwszego hrabiego Luksemburga, choć sam nie posługiwał się tym tytułem.
Miasto otrzymało prawa miejskie w 1244 roku.
Z racji strategicznego położenia było bardzo silnie ufortyfikowane i bardzo często przechodziło z rąk do rąk.
W 1793 roku francuski inżynier Lazare Carnot stwierdził, że Luksemburg to najlepsza twierdza na świecie poza Gibraltarem, w związku z czym zaczęto określać miasto jako "Gibraltar Północy".
21
Miasto jest ważnym ośrodkiem finansowym, przemysłu stalowego, meblarskiego, garbarskiego, tekstylnego, browarniczego i fabryk spożywczych.
Znajduje się w nim wiele zabytkowych budowli, m.in. : Pałac Wielkich Książąt z 1572 roku, kościół św. Michała z 987 r., brama św. Michała z 1050 r., Brama trewirska z murami i wieżami obronnymi z okresu średniowiecza, Katedra Notre Dame w Luksemburgu z 1613 r., pozostałości Twierdzy Luksemburskiej z Fortem Thungen z 1732 r. i wiele, wiele innych.
22
W latach 20. XX w. na terenie Wielkiego Księstwa powstała niezależna, komercyjna rozgłośnia radiowa Radio Luxemburg, potocznie nazywana "LUXY".
Rozgłośnia ta w latach 60. - 80. XX w. była kultową stacją radiową nadającą muzykę młodzieżową i lansującą modę muzyczną wśród nastolatków Europy Zachodniej i Centralnej, w tym Polski.
23
Luksemburg od dawna jest wybitnym zwolennikiem europejskiej integracji politycznej i gospodarczej.
W 1921 roku wraz z Belgią utworzył Belgijsko-Luksemburską Unię Gospodarczą.
Jest członkiem Unii Gospodarczej Beneluksu i był jednym z członków założycieli Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (obecnie Unii Europejskiej).
Uczestniczy również w Grupie Schengen (nazwa pochodzi od luksemburskiej wioski Schengen, w której podpisano umowy) i w unii walutowej (w 1999 roku).
Podpisał i ratyfikował traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy.
Wraz z Robertem Schumanem (jeden z ojców założycieli UE), Pierre Werner (uważany za ojca euro), Jacqques Santer i Jean-Claude Juncker (obaj przewodniczący Komisji Europejskiej), luksemburscy politycy wnieśli duży wkład w tworzenie i utworzenie Unii Europejskiej (1993 rok)

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...