Ciekawostki o Czesławie Miłoszu

Czesław Miłosz
Znaleźliśmy 34 ciekawostki na temat Czesława Miłosza

Jeden z wielkich poetów naszych czasów, być może największy

Czesław Miłosz był polskim poetą, pisarzem, tłumaczem, dyplomatą. Urodził się w czasie i miejscu zmieniających się granic i nakładających się kultur, a późniejsza jego naturalizacja na obywatela amerykańskiego, doprowadziły do sprzecznych twierdzeń o jego narodowości. Choć jego rodzina identyfikowała się jako Polacy i język polski był jego podstawowym językiem i choć często mówił o Polsce, jako o swoim kraju, to publicznie określał się jako jeden z ostatnich obywateli wieloetnicznego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Często mówił "Urodziłem się w samym centrum Litwy, a więc mam większe prawo niż mój wielki przodek Mickiewicz pisać o Litwie - ojczyzno moja". Jednak w swoim noblowskim wykładzie powiedział: "Moja rodzina w XVI wieku mówiła już po polsku, podobnie jak wiele rodzin w Finlandii mówiło po szwedzku, a w Irlandii po angielsku, więc jestem poetą Polakiem, a nie Litwinem".

1
Czesław Miłosz był polskim poetą, prozaikiem, eseistą, historykiem literatury, tłumaczem i dyplomatą.
Żył w latach 1911-2004.
2
Urodził się 30 czerwca 1911 roku w majątku dziedzicznym matki, w Szetejniach na Litwie.
Był synem Aleksandra Miłosza, polskiego inżyniera budownictwa i jego żony Weroniki z Kunatów. Rodzina Miłoszów pieczętująca się herbem Lubicz, należała do starego szlacheckiego rodu.

Ze strony matki jego dziadkiem był Zygmunt Kunat, potomek polskiej rodziny wywodzącej się z XIII w., posiadającej majątek w Krasnogrudzie (wieś w województwie podlaskim przy granicy z Litwą). Po studiach rolniczych w Warszawie, Zygmunt Kunat ożenił się z babką Czesława Miłosza, Józefą, potomkinią szlacheckiego rodu Syruć, litewskiego pochodzenia (jeden z jej przodków, Szymon Syruć był osobistym sekretarzem Stanisława I Leszczyńskiego). Dziadkowie Miłosza osiedlili się w Szetejniach.
3
Dziadek Miłosza ze strony ojca, Artur Miłosz, również pochodził z rodu szlacheckiego i walczył w powstaniu styczniowym w 1863 roku.
Jego żona, babcia Miłosza, Stanisława, była córką lekarza z Rygi i należała do niemiecko-polskiej rodziny von Mohl. Majątek Miłoszów znajdował się w Serbinach. 

Ojciec Miłosza urodził się i kształcił w Rydze, matka urodziła się w Szetejniach, a kształciła w Krakowie.
4
Swoje dzieciństwo spędzone w Szetejniach Miłosz upamiętnił w powieści "Dolina Issy" z 1955 roku i wspomnieniach "Native Realm" z 1959 roku.
Opisywał w nich wpływ katolickiej babci Józefy na kształtowanie się jego osobowości, rozkwitające w nim zamiłowanie do literatury oraz wczesną świadomość podziału klasowego społeczeństwa, z punktu widzenia członka szlachty polskiej na Litwie. Wychowywanie się na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, jego wielokulturowość i tolerancja miały duży wpływ na twórczość Miłosza. Także wydarzenia historyczne, których był świadkiem (rewolucja październikowa i wojna polsko-bolszewicka), oraz przemieszczanie się po terenach Rosji wraz z ojcem, znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości.
5
Wczesne lata jego młodości były dość burzliwe.
Kiedy ojciec Miłosza został zatrudniony do pracy przy projektach infrastrukturalnych na Syberii, on i jego matka, udali się tam wraz z nim. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku ojciec Miłosza został wcielony do armii rosyjskiej, z zadaniem budowy dróg i mostów dla armii. Miłosz z matką schronili się w Wilnie. Następnie ponownie dołączyli do ojca, podążając za nim w miarę przesuwania się frontu w głąb Rosji, gdzie w 1917 roku urodził się brat Miłosza, Andrzej.

W 1918 roku, po przeprawie przez Estonię i Łotwę, rodzina wróciła do Szetejnów.
6
W 1919 roku wybuchła wojna polsko-bolszewicka, podczas której ojciec Miłosza brał udział w nieudanej próbie włączenia niepodległej Litwy do II RP, co doprowadziło do wydalenia rodziny z ich majątku.
Zamieszkali w Wilnie, z którego musieli jeszcze uciekać na skutek działań wojennych, by w końcu powrócić tam po zakończeniu wojny w 1921 roku.
7
Mimo wielu wojennych tułaczek Miłosz był bardzo zdolnym uczniem, zwłaszcza w kierunku języków obcych.

Posługiwał się językiem polskim, litewskim, rosyjskim, angielskim, francuskim i hebrajskim. Po ukończeniu gimnazjum im. Zygmunta Augusta w Wilnie, wstąpił w 1929 roku na wileński Uniwersytet Stefana Batorego, początkowo jako student polonistyki na Wydziale Humanistycznym, później  przeniósł się na Wydział Nauk Społecznych by studiować prawo.

Podczas studiów dołączył do głośnego w Wilnie Akademickiego Klubu Włóczęgów Wileńskich, a po wyjściu z niego razem z lewicującymi kolegami założył Klub Intelektualistów. Był członkiem grupy młodych poetów Żegary i współtwórcą pisma o tej samej nazwie. Pracował też w Polskim Radiu Wilno.

Jego pierwsze opublikowane wiersze ukazały się w uniwersyteckim czasopiśmie studenckim "Alma Mater Vinensis" w 1930 roku. Były to wiersze "Kompozycja" i "Podróż".

8
W 1931 roku Miłosz odwiedził Paryż, gdzie spotkał swojego dalekiego kuzyna Oscara Miłosza, francuskojęzycznego poetę litewskiego pochodzenia.
Oscar stał się dla Miłosza mentorem i inspiracją. Po powrocie do Wilna zaangażował się w obronę żydowskich studentów nękanych przez antysemitów. W jednym z takich ataków, wkraczając w tłum, odpierał ataki na Żydów. Jeden ze studentów żydowskich zginął od uderzenia kamieniem w głowę.
9
W 1934 roku ukończył studia prawnicze i rozwiązał zespół poetycki "Żagary".
Wyjechał do Paryża na roczne studia, pisał stamtąd artykuły do gazety w Wilnie i często spotykał się z kuzynem Oscarem Miłoszem. W 1936 roku wrócił do Wilna, gdzie prowadził audycje literackie w Radiu Wilno. Po zaledwie roku pracy w Radiu został zwolniony pod zarzutem sympatyzowania z lewicą (już jako student posiadał socjalistyczne poglądy).

W tym samym roku ukazał się jego drugi zbiór poezji (pierwszy w 1933 r.) "Trzy zimy" - jeden z krytyków porównał go wówczas z Adamem Mickiewiczem.
10
Latem 1937 roku przeniósł się do Warszawy, gdzie znalazł pracę w Polskim Radio i poznał swoją przyszłą żonę Janinę, z domu Dłuska, która była wówczas żoną reżysera Eugeniusza Cękalskiego.
Janina pracowała w dziale kadr rozgłośni Polskiego Radia, jednocześnie studiowała na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Działała w Stowarzyszeniu Miłośników Filmu "Start", Spółdzielni Filmowej "Krąg" i Spółdzielni Autorów Filmowych (SAF). Była współautorką scenariusza do znanego filmu "Strachy", który wyświetlono w październiku 1838 roku.

W 1934 roku wyszła za mąż za reżysera Eugeniusza Cękalskiego. Gdy na przełomie 1937/38 roku poznała Czesława Miłosza, odeszła od męża i i żyła z Miłoszem w nieformalnym związku. Razem zamieszkiwali na Dynasach (fragment warszawskiego Powiśla przy skarpie wiślanej) do 1939 roku. Miłosza poślubiła dopiero po śmierci Cękalskiego, w 1956 roku w Paryżu. Janina była matką Anthony'ego Miłosza.