Ludzie

Ciekawostki o Homerze

Znaleźliśmy 17 ciekawostek na temat Homera

Ślepy wędrowiec, autor „Iliady” i „Odysei”

Najstarszy znany z imienia poeta uważany za ojca poezji epickiej. Żaden grecki poeta nie przsewyższył go sławą.  Na jego cześć wznoszono świątynie a w Olimpii i Delfach wystawiono mu pomniki. Przypisywano mu boskie pochodzenie. Uchodzi za twórcę Iliady i Odysei. Przypisywane mu dzieła są głownym źródłem mitologii greckiej oraz najważniejszymi, obok Biblii, utworami starożytności.

Homer
1
Homer żył prawdopodobnie w VIII wieku p.n.e.

Brak jest dokładniejszych wiadomości o pochodzeniu poety, o jego rodzinie oraz życiu. Nawet starożytni nie znali jego losów, mimo że już wtedy uchodził za wybitnego twórcę i autorytet.

2
O zaszczyt uznania za miejsce urodzenia Homera ubiegało się siedem greckich miast.

Miejsc urodzenia Homera poszukiwano ustalając, w ktorych miejscowościach działały szkoły lub zrzeszenia rapsodów (wędrownych śpiewaków), nazywających się „homerydami”, czyli potomkami Homera. W walce o ten honorowy zaszczyt rywalizowały ze sobą miasta: Smyrna, Chios, Kolofon, Itaka, Pylos, Argos i Ateny. Prawdopodobne jest, że poeta urodził się w Smyrnie, ostatecznie jednak przyjmuje się, że pochodził z Chios znajdującego się w Jonii, bowiem badania wykazały, że podstawą języka, ktory użyty został do napisania przez niego eposów, był dialekt joński. Na jońskie pochodzenie Homera wskazują także świadectwa najbardzie znanego historyka starożytenj Grecji - Herodota.

3
W starożytności uważano, że jest synem boga rzeki i nimfy Kreteis.

Uważano, że pierwotnie Homer nazywał się Melesigenes i był synem boga smyrneńskiej rzeki Meles i nimfy Kreteis (twierdzili tak przede wszystkim mieszkańcy Smyrny). Przekonanie to potwierdza wysoką pozycję Homera w świecie greckim, gdyż tylko wybitnym ludziom przypisywano boskie albo półboskie pochodzenie.

4
Według niektórych podań Homer był ślepcem.

W niektórych dialektach antycznej greki imię Homer oznaczało ślepca (“nie widzący”). Możliwe jest, że w niektórych rejonach starożytnej Grecji odbywało się rytualnie oślepianie osoby przeznaczonej do „zawodu” pieśniarza, ponieważ uważano, że oślepienie aktywizowało jej pamięć.

W antycznych dialektach imię Homer oznaczało także “zakładnika”, “człowieka towarzyszącego”, “zmuszonego do podążania”.

5
Był wędrownym poetą pieśniarzem i recytatorem.

Swoje epickie wiersze przekazywał ustnie, recytując je tym, ktorzy chcieli go słuchać.  W wierszach opiewał czyny bohaterów, herosów i bogów. Jest praw­do­po­dob­ne, że na­le­żał do brac­twa aoj­dów – po­etów pieśniarzy, którzy przy dźwiękach formingi lub kitary opiewali czyny herosów. Jego publiczność stanowili zarówno mieszkańcy miasteczek zgromadzeni na placach, jak i bogata szlachta podczas wystawnych uczt w pałacach.

6
Przypisuje mu się autorstwo Iliady i Odysei.

Według przekazów, te dwa wiel­kie dzie­ła Ho­me­ra były prze­ka­zy­wa­ne ust­nie aż do cza­sów Pi­zy­stra­ta (tyran Aten w latach 561-527 p.n.e.). Dzięki jego staraniom, około 520 roku p.n.e. eposy zostały podobno zebrane i spisane -  Pizystrat po­le­cił, aby każ­dy rapsod (wędrowny śpiewak) przybywający do Aten wy­re­cy­to­wał pi­sa­rzom ca­łość tego, co zna z Ho­me­ra. Syn Pi­zy­stra­ta -  Hip­parch, po­le­cił by epo­sy od­czy­ty­wa­no co roku z oka­zji Pa­na­te­na­jów (święto upamiętniające narodziny bogini Ateny).

7
Iliada opowiada o wojnie trojańskiej.

Przedstawione zostały w niej epizody  końcowej fazy starcia Greków i Trojan - Homer przedstawił jedynie ostatnie 51 dni walki. Tytuł utworu pochodzi od wyrażenia “he Ilias poiesis” – pieśń o Ilionie (Troi). Przyjmuje się, że Iliada jest starsza od Odysei. 

8
Treścią Odysei są przygody króla Odyseusza.

Odyseja zaczyna sie po zakończeniui wojny trojańskiej. Epos przedstawia losy króla Itaki Odyseusza, który wraca z wojny trojańskiej do swojej rodzinnej ziemi i ukochanej żony Penelopy. Podczas podróży Odyseusz spotyka herosów, potwory i bogów. Podobnie jak Iliada, Odyseja przedstawia tylko wycinek z wieloletniej tułaczki Odyseusza. Przekazywana była heksametrem. Składa się z 24 pieśni. 

9
Eposy “Iliada” i “Odyseja” stanowią najstarsze zabytki literatury greckiej i europejskiej w ogóle.

 Dzięki tym dwóm dziełom Homer uważany jest za jeden z filarów współczesnej literatury zachodniej, stanowiąc zarówno źródło inspiracji, jak i wiedzy o starożytności.

10
W starożytności uważano go za autora również innych poematów epickich.

Grecka tradycja widziała w nim autora tzw. hymnów homeryckich (te wiersze liczą od kilku linii do setek i są skomponowane z tym samym dialektem, co Iliada i Odyseja)  i poematów heroikomicznych: Batrachomyomachia (‘Wojna żabiomysia’), Margites (“Głuptak”) z którego zachowało się tylko kilka wersów, Kerkopes (“Kerkopowie”) oraz  Epikichlides (“Chichotki”). Od czasów Herodota (historyk grecki zwany ojcem historii, żyjący w latach 484 - 426 p.n.e. ) zaczęło utrwalać się przekonanie, że Homer jest autorem jedynie Iliady i Odysei.

11
Mógł być jednym z prekursorów spisywania pieśni poetyckiej przekazywanej wcześniej ustnie.

W VIII wie­ku p.n.e. wpro­wa­dzo­no do Gre­cji pi­smo al­fa­be­tycz­ne. Coraz bardziej powszechne stawało się odchodzenie od recytacji w kierunku poezji utrwalanej na piśmie. Przypuszcza się, że Ho­mer oraz krąg jego uczniów i po­moc­ni­ków mógł należeć do pio­nie­rów spi­sy­wa­nia prze­ka­zy­wanych wczesniej ustnie pie­śni po­etyc­kich.. Pismo uożliwiło stworzenie dużych form literackich. Iliada liczy ponad 15.000 a Odyseja ponad 12.000 wersów.

12
W okresie hellenistycznym Homer był przedmiotem kultu bohaterów w kilku miastach.

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech religii greskiej był kult bohaterów (herosów), którzy stali się niemal istotami boskimi. Wierzono, że dzięki niezwykłym czynom dokonanym za życia, heros został obdarzony mocą roztaczania patronatu i obrony społeczności żywych.  Słowo heros oznaczało zmarłego, czczonego i otaczanego kultem w swoim grobie lub w specjalnej świątyni.  Od czasów Ptolemeusza IV Filopatora (IV władca Egiptu z dynastii Ptolomeuszy, panował w latach 221-204 p.n.e),  Homer czczony był w Aleksandrii.  Istnieją dowody, że w końcu III wieku p.n.e. w Aleksandrii istniało poświęcone mu sanktuarium, w którym znajdował się wspaniały posąg siedzącego poety. Poświęcone mu świątynie wzniesiono na wyspach Ios i Chios, a w Olimpii i Delfach postawiono jego posągi.

13
Według przekazów, Homer zmarł w zaawansowanym wieku, na wyspie Chios.
14
Przez stulecia toczył się spór co do autorstwa i okoliczności powstania Iliady i Odysei.

Na skutek braku wiarygodnych informacji o życiu Homera niektórzy badacze wysuwali hipotezę, że Homer nigdy nie istniał. W III wieku p.n.e. aleksandryjscy krytycy - tzw. chorizontes  („rozdzielacze”) uważali, że oba eposy stworzone zostały przez dwóch różnych autorów. Pojawiły się również sugestie, że niektóre części eposów zostały dopisane w późniejszym okresie. Spór odrodził się w czasach nowożytnych pod koniec XVII wieku (problem ten zaczęto nazywać “kwestią homerycką”). Powstało wówczas kilka koncepcji dotyczących faktycznego autorstwa “Iliady” i “Odysei”. Niemiecki filolog Friedrich August Wolf głosił koncepcję, że obie wybitne epopeje stworzone zostały poprzez kompilację ludowych pieśni, utworów wielu wędrownych pieśniarzy, zebranych w większe całości po latach funkcjonowania w tradycji ustnej. Kolejna koncepcja -  “teoria pieśni” - zakładała, że “Iliada” powstała z połączenia za czasów Pizystrata osiemnastu pieśni różnych autorów. Jej rozwinięciem było przypisanie Homerowi twórcze połączenie tych pierwotnych dzieł. Trzecie koncepcja - “teoria kompilacji” - powstała pod wpływem poprzednich teorii i zakładała, że Homer zebrał i wykorzystał do napisania swoich poematów istniejące wcześniej utwory poezji ustnej, które połączył spójną fabułą. 

Współczesne analizy wskazują, że oba dzieła  - “Iliada” i Odyseja” są wynikiem długiego rozwoju greckiej poezji epickiej, która przez lata przekazywana była ustnie. Powstały w ten sposób dorobek w postaci pieśni bohaterskich i techniki poetyckiej, został wykorzystany przez jednego albo  kilku poetów, którzy  stworzyli  wielką  i dopracowaną kompozycję.

15
“Odyseja” stanowiła inspirację wielu cennych dzieł lierackich.

Podróż Odyseusa stała się motywem stanowiącym literackie wyzwanie dla wielu pokoleń pisarzy i stała się zainspiracją wielu innych wysoko cenionych dzieł. Należą do nich: “Ulisses”  Jamesa Joycea,  “Don Kichot” Miguela de Cervantesa,  “Jądro ciemności” Josepha Conrada,  “Czarnoksiężnuk z krainy Oz” L. Franka Bauma, b“Inferno” Dantego Alighieri, “Kandyd” Woltera, “Dzienniki gwiazdowe” Stanisłwa Lema.

16
“Eneida” - epos rzymskiego poety Wergiliusza nawiązuje bezpośrednio do ‘Iliady” i “Odyseji”.

Rzymski epos napisany został heksametrem w I wieku p.n.e.  W dwunastu księgach liczących 9892 wiersze  opisuje dzieje Trojańczyka Eneasza - legendarnego protoplsty Rzymian. 

17
Film “Troja”, ktorego premiera odbyła się w 2004 roku, stanowi adaptację “Iliady”.

Reżyserem filmu był Wolfgang Petersen. Główne role zagrali: Brad Pitt, Orlando Bloom, Diane Kruger, Peter O’Toole, Eric Bana, Sean Bean. 

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

29 ciekawostek o Bitwie pod Maratonem
29 ciekawostek o Bitwie pod Maratonem
Najważniejsza bitwa starożytnej Grecji
Wsławiona wyczynem Greka Filippidesa,  który przyniósł do Aten wieść o zwycięstwie, ale do historii przeszła jako najważniejsza bitwa w dziejach staro ...
31 ciekawostek o Bitwie pod Termopilami
31 ciekawostek o Bitwie pod Termopilami
Termopile - symbol poświęcenia życia na polu bitwy
Jedna z najsłynniejszych inwazji w dziejach starożytnego świata. W wąskim przesmyku termopilskim dumni Spartanie stawili zaciekły opór Persom, choć zd ...
37 ciekawostek o Wisławie Szymborskiej
37 ciekawostek o Wisławie Szymborskiej
"Nic dwa razy się nie zdarza i nie zdarzy"
Poetka i eseistka. Laureatka literackiej Nagrody Nobla. Przez najbliższe otoczenie zapamiętana jako osoba skromna, ceniąca spokój. Źle znosiła wszelki ...
24 ciekawostki o Konstantym Ildefonsie Gałczyńskim
24 ciekawostki o Konstantym Ildefonsie Gałczyńskim
"Pokazałeś w wesołej herezji przez swe fraszki fiołkowe i gęsie, ile jest nonsensu w poezji, ile poezji w nonsensie"
Konstanty Ildefons Gałczyński - poeta o niezwykłej łatwości pisania, mistrz groteski i abstrakcyjnego humoru, który jak nikt inny potrafił łączyć spr ...
26 ciekawostek o Louise Glück
26 ciekawostek o Louise Glück
Laureatka literackiej Nagrody Nobla 2020
Louise Glück, amerykańska poetka i eseistka, dotychczas znana w Polsce niewielkiej rzeszy czytelników. W swojej twórczości nawiązywała do wątków osobi ...
20 ciekawostek o Marku Grechucie
20 ciekawostek o Marku Grechucie
Wielka indywidualność
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
47 ciekawostek o Stanisławie Wyspiańskim
47 ciekawostek o Stanisławie Wyspiańskim
Czwarty wieszcz
Stanisław Wyspiański nazywany czwartym wieszczem polskim był wielkim dramatopisarzem, poetą, świetnym portrecistą, twórcą witraży. Urodził się w Krako ...
17 ciekawostek o Leonardzie Cohenie
17 ciekawostek o Leonardzie Cohenie
Poeta z powołania, muzyk z przypadku
Kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz tworzący w stylu piosenki autorskiej, urodził się w Montrealu jako Leonard Norman Cohen. Pochodził z żydowskiej ...

Najnowsze tematy

27 ciekawostek o mrówkach
27 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...
17 ciekawostek o zającach
17 ciekawostek o zającach
Zwierzęta pełne gracji i zwinności
Zające od wieków fascynują ludzi swoją szybkością, zwinnością, wyjątkowymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz znaczącą rolą w ekosystemach. Niezależnie o ...
15 ciekawostek o Egipcie
15 ciekawostek o Egipcie
Ojczyzna kalendarza, zamka do drzwi, pasty do zębów i make-upu
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy