Rośliny

Ciekawostki o sezamie

Znaleźliśmy 15 ciekawostek na temat sezamu

Sesamum - najstarsza roślina oleista znana człowiekowi

Nasiona sezamu to jedna z najstarszych znanych roślin oleistych, udomowiona ponad trzy tysiące lat temu. Znają go prawie wszyscy i cenią za jego lekko orzechowy smak, jako dodatek do wielu wyrobów kulinarnych. Bardzo lubiana i ceniona powszechnie azjatycka kuchnia nie może obyć się bez sezamowych nasion lub tłoczonego z nich oleju. A smakosze słodyczy nie wyobrażają sobie, aby mogła nie istnieć chałwa. Pomijając walory smakowe, sezam jest źródłem wielu cennych składników - makro i mikroelementów, kwasów tłuszczowych, aminokwasów i witamin. Znajduje swoje zastosowanie zarówno w kulinariach, jak i medycynie czy kosmetologii. Jego roczna produkcja na świecie wynosi siedem milionów ton.
1
Sezam (Sesamum) jest rośliną strączkową należącą do rodziny połapkowatych, sezamowatych (Pedaliaceae).

Rodzina ta obejmuje 13 rodzajów z 70 gatunkami. Są to rośliny głównie siedlisk suchych i piaszczystych, a także rejonów przybrzeżnych. Jako rośliny synantropijne (przystosowują się do życia w środowiskach silnie przekształconych przez człowieka), rozprzestrzenione są jako chwasty w różnych częściach świata.

Sezamowate występują w Afryce, południowej Azji i w Australii.

2
Sezam jest jedną z najstarszych roślin uprawianych przez człowieka.

Przypuszcza się, że pierwotnie pochodzi on z Afryki, skąd został introdukowany, początkowo do Azji, a później także do Europy, gdzie został uznany za gatunek inwazyjny. Uprawiany jest w rejonach tropikalnych na całym świecie.

W Europie rośnie w Belgii, Francji, Grecji, Turcji i na Cyprze. W Afryce rośnie naturalnie w suchych rejonach na południe od Sahary.

3
Nasiona sezamu to jedna z najstarszych znanych roślin oleistych udomowiona ponad 3000 lat temu.

Archeologiczne pozostałości zwęglonego sezamu datowane na około 3500-3050 p.n.e sugerują, że znany był na subkontynencie indyjskim co najmniej 5500 lat temu. Przypuszcza się, że handel sezamem pomiędzy Mezopotamią a subkontynentem indyjskim miał miejsce w 2000 roku p.n.e. Przypuszcza się też że sezam był uprawiany w Egipcie w okresie Ptolemeuszy. Egipcjanie nazywali go sesemt i nazwa ta znajduje się na liście leków w zwojach Papirusu Ebersa datowanego na ponad 3600 lat.

Wykopaliska grobowca Tutenchamona odkryły kosze sezamu wśród innych dóbr grobowych.

Jest szeroko naturalizowany w tropikalnych regionach na całym świecie. Posiada wiele gatunków, z których większość jest dzika i pochodzi z Afryki Subsaharyjskiej. Najbardziej popularną odmianą uprawną jest sezam indyjski (Sesamum indicum), pochodzący z Indii.

4
Sezam uprawiany jest ze względu na jadalne nasiona.
W 2020 roku światowa produkcja sezamu wynosiła 7 milionów ton. Największymi producentami byli: Sudan, Mjanmar i Tanzania.
5
Sezam indyjski znany jest także jako sezam wschodni, kunżut, łogowa wschodnia.
Nazwa sezam pochodzi od łacińskiego sesamum i greckiego σήσαμον - sēsamon. W  języku perskim sezam to kunjat, arabskim - simsim, w sanskrycie - tila, a w hindi -til. Większość nazw sezamu na świecie zawiera słowo "olej" bądź "tłuszcz".
6
Sezam indyjski jest rośliną jednoroczną o wysokości od 50 do 150 centymetrów.

Posiada wzniesioną rozgałęzioną łodygę, pokrytą gruczołkowatymi włoskami. Dolne liście są ogonkowe, okrągłe, środkowe, duże, ząbkowane, szerokolancetowate, na długich ogonkach, górne są krótkoogonkowe, wąskolancetowate, całobrzegie.

Kwiaty sezamu indyjskiego są białe lub fioletowe z czerwonymi plamami. Są duże (do 3 cm długości), samopylne.

Owocem są torebki 4-, 6- lub 8-kanciaste, zielone, silnie omszone, pękające po dojrzeniu. Torebka zawiera około 80 nasion.

Nasiona są płaskie i matowe o zmiennej barwie od białej, która jest najbardziej ceniona, do prawie czarnych.

7
Sezam jest produktem dość kalorycznym, mimo niskiego indeksu glikemicznego (IG = 35)
W 100 gramach ziaren znajduje się 632 kcal (jedna łyżka to około 10 g i 63 kcal), oraz 5% wody, 23% węglowodanów (w tym 12% błonnika), 50% tłuszczu i 18% białka.
8
Nasiona sezamu są źródłem fitosteroli, które obniżają poziom cholesterolu oraz zapobiegają miażdżycy.
Są bogatym źródłem mikro i makroelementów. Zawierają m.in. żelazo, wapń, magnez, cynk, miedź, a także znaczne ilości niacyny i bogaty zestaw aminokwasów.
9
Sezam składa się w 50% z tłuszczów.

Należą one głównie do grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych: omega-9, omega-6 i omega-3. Kwasy te poza prozdrowotnym działaniem pomagają też w spalaniu zbędnej tkanki tłuszczowej.

Dodatkowo sezam zawiera tłuszcz oleinowy, który jest istotnym czynnikiem w profilaktyce miażdżycy. Olej wyprodukowany z nasion sezamu zapobiega powstawaniu raka piersi, prostaty, a przede wszystkim czerniaka -raka skóry.

10
Olej sezamowy jest bogatym źródłem tryptofanu.
Tryptofan jest niezbędny do syntezy melatoniny odpowiadającej za regularność rytmu dobowego. 100 g sezamu dostarcza dziennego zapotrzebowania na tryptofan, a tym samym zapewnia lepszy sen.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...

Podobne tematy

Ciekawostki o ryżu
Ryż jest jedną z najstarszych roślin uprawnych świata. Jego ojczyzną są Chiny, gdzie został udomowiony, a stamtąd rozprzestrzenił się na cały świat. Z ...
Ciekawostki o siemieniu lnianym
Należy do skarbów natury, zajmuje wysoką pozycję na liście superfood. Wykorzystywane w medycynie naturalnej, jako zielarski środek leczniczy głównie w ...
Ciekawostki o kukurydzy
Za ojczyznę kukurydzy uważa się Mezoamerykę, gdzie jej uprawa wywarła ogromny wpływ na rozwijające się tam starożytne cywilizacje. Zyskała sobie nawet ...
Ciekawostki o kaktusach
Kaktusy to bardzo dobrze przystosowane do trudnych warunków rośliny. Są też bardzo ozdobne dlatego często i chętnie uprawiamy je w domach. Pochodzą z ...
Ciekawostki o barszczu Sosnowskiego
Barszcz Sosnowskiego to okazała roślina, wyglądem przypominająca wyrośnięty koper. Kiedyś budziła wielkie nadzieje radzieckich naukowców jako znakomit ...
Ciekawostki o kawie
Kawa jest jednym z podstawowych artykułów spożywczych i jednym z najważniejszych towarów handlowych na świecie. Zielona, niepalona kawa jest najczęści ...
Ciekawostki o pokrzywie zwyczajnej
Kojarzona jako chwast, którego dotknięcie powoduje nieprzyjemne pieczenie. Przez wielu traktowana jest jednak z szacunkiem, ze względu na wartości odż ...
Ciekawostki o herbacie
Herbata dzięki swoim korzystnym dla człowieka właściwościom, aromatowi i smakowi jest ceniona od tysięcy lat. Jest stałym elementem menu wielu osób, n ...