Historia

Ciekawostki o Cmentarzu Rakowickim

Znaleźliśmy 16 ciekawostek na temat Cmentarza Rakowickiego

Najbardziej znana nekropolia Krakowa

Cmentarz Rakowicki jest najbardziej znaną nekropolią Krakowa,  miejscem spoczynku osób zasłużonych dla Polski i Krakowa.

Cmentarz powstały w 1803 roku obecnie zajmuje powierzchnię 42 hektarów, na której znajduje się ponad 75 tysięcy grobów.

Jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków, stanowi zabytek narodowy o wielkiej wartości historycznej i artystycznej.

Jest miejscem pochówku zasłużonych twórców kultury, naukowców, działaczy niepodległościowych, politycznych i społecznych, uczestników powstań, obu wojen światowych, przedstawicieli znanych rodów oraz zwykłych obywateli Krakowa.

1

Cmentarz Rakowicki jest najbardziej znanym cmentarzem komunalnym Krakowa.

Został założony w 1803 roku, jest najbardziej znany, ale nie jest najstarszym cmentarzem w Krakowie.

Najstarszym jest Stary Cmentarz Podgórski, który powstał w 1786 roku (na skutek dekretu cesarza Austrii, Józefa II z 1784 roku) i służył mieszkańcom miasta Podgórze do czasu uruchomienia nowego cmentarza przy ulicy Wapiennej w 1900 roku.

Najstarsza znana inskrypcja na tym cmentarzu pochodzi z roku 1794 i dotyczy grobu Agnieszki Drelinkiewiczówny. Największy grobowiec rodzinny na Starym Cmentarzu Podgórskim należał do rodziny Zdzieńskich, właścicieli Płaszowa. Został on później przekształcony w kaplicę, która nie zachowała się.

Najczęściej odwiedzanym miejscem na tym cmentarzu jest grób Edwarda Dembowskiego i 27 poległych uczestników procesji podczas powstania krakowskiego 27 lutego 1846 roku.

2

Cmentarz Rakowicki, dawniej Cmentarz Miejski, znajduje się w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto.

Teren pod cmentarz został wytyczony i przygotowany w latach 1800-1802 na obszarze 5,6 ha. Powstał na terenie podmiejskiego wówczas folwarku Bosackie we wsi Prądnik Czerwony. W 1801 roku władze austriackie kupiły te grunty od zakonu oo. Karmelitów Bosych z Czernej za kwotę 1150 złotych reńskich. Koszt urządzenia cmentarza pokryły okoliczne gminy i Miasto Kraków, otrzymując prawo do grzebania na nim zmarłych.

3

Ponieważ Cmentarz położony był przy trakcie wiodącym do wsi Rakowice, nazwano go Cmentarzem Rakowickim.

Zastąpił on wszystkie dotychczas istniejące cmentarze przykościelne w obrębie miasta, na których zgodnie z edyktem józefińskim z 1784 roku, zakazane zostały pochówki.

4

Pierwszy pogrzeb na nowo powstałym cmentarzu odbył się w styczniu 1803 roku.

Pochowano wówczas osiemnastoletnią Apolonię Brusikową, która zmarła na gruźlicę. Miejsce tego grobu nie jest znane, pozostała po nim jedynie tablica pamiątkowa w murze cmentarnym, przy głównym wejściu. 

5

Cmentarz wielokrotnie był powiększany.

Pierwszy raz w 1836 roku, dokupiono wówczas za 5 tysięcy złotych polskich kolejne 10 mórg gruntu od karmelitów z Czernej. Wcześniej na cmentarzu wybudowano studnię i krzyż ufundowany ze składek publicznych.

    Dowiedz się więcej...
6

W 1862 roku na cmentarzu zbudowano murowaną kaplicę pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego.

Kaplica powstała w centralnym punkcie cmentarza, w miejscu wcześniejszej, drewnianej. Ufundowali ją zamożni krakowianie, społecznicy, Ludwik i Anna Helclowie. W podziemiach kaplicy znajduje się grobowiec fundatorów - rodziny Helclów.

Od kaplicy promieniście rozchodzą się liczne alejki, wzdłuż których stoją stare rodzinne grobowce, nagrobki i rzeźby nagrobne. Za kaplicą znajduje się Pomnik Ofiar Komunizmu, przy którym w Dniu Wszystkich Świętych palą się ogromne ilości zniczy. Kilkadziesiąt metrów dalej, pośrodku alei znajduje się grobowiec Jana Matejki.

7

W 1863 roku po raz kolejny cmentarz został powiększony.

Miasto dokupiło od karmelitów i od Walerego Rzewuskiego kolejne ziemie po zachodniej stronie cmentarza. Zostały tam pochowane ofiary epidemii cholery z 1866 roku.

W 1877 roku wybudowano nowy ośrodek administracyjny wraz z kostnicą, według projektu Salomona Saarego.

8

Kolejna rozbudowa cmentarza miała miejsce dziesięć lat później, jesienią 1886 roku.

W tej nowej części nekropolii został pochowany malarz Jan Matejko i Maciej Jakubowski - lekarz pediatra i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

9

W 1920 roku do nekropolii włączono cmentarz wojskowy przy ulicy Prandoty.

W latach 1933-1934 ostatni raz powiększono cmentarz o ponad 15 hektarów w kierunku północnym, do obecnej wielkości 42 hektarów.

10

W 1976 roku Cmentarz Rakowicki został wpisany do rejestru zabytków.

Znajdują się na nim rzeźby nagrobkowe i pomniki autorstwa m.in. Xawerego Dunikowskiego, Antoniego Madeyskiego, Franciszka Mączyńskiego, Stanisława Odrzywolskiego i Bronisława Chromego.

11

Cmentarz podzielony jest na specjalne sekcje.

Są to m.in. wydzielone kwatery uczestników powstań: listopadowego, styczniowego, krakowskiego, I wojny światowej (z wszystkich trzech armii zaborczych, z których żołnierze  zmarli w szpitalach wojskowych), członków Legionów Polskich, szarży pod Rokitną (szarża ułanów 2 szwadronu II Brygady Legionów Polskich podczas I wojny światowej w dniu 13 czerwca 1915 roku), a także robotników zabitych podczas strajków w 1923 roku.

W kwaterach tych pochowani są też partyzanci, ofiary zbrodni hitlerowskich, jeńcy wojenni, którzy zginęli podczas okupacji niemieckiej, a także żołnierze radzieccy, którzy zginęli podczas wyzwalania Krakowa w 1945 roku. W miejscach tych odbywają się różne uroczystości patriotyczne.

12

Cmentarz Rakowicki jest zabytkiem narodowym o wielkiej wartości historycznej i artystycznej.

W 1981 roku powołano Społeczny Komitet Ochrony Krakowa, ze specjalną podkomisją ds. ratowania krakowskich cmentarzy i innych zabytków regionalnych. Organizuje on coroczną zbiórkę na restaurację zabytkowych grobowców i nagrobków zarówno na Cmentarzu Rakowickim, jak i Podgórskim. 

13

Cmentarz Rakowicki jest miejscem spoczynku wielu wybitnych osób.

Pochowani są tam artyści, ludzie nauki, politycy, a także zwykli mieszkańcy Krakowa. 

    Dowiedz się więcej...
14

Jedną z wydzielonych kwater stanowi Aleję Zasłużonych.

Spoczywa tam kilku pochowanych jeszcze w latach 70. działaczy partyjnych, ale przede wszystkim ludzie zasłużeni dla kultury i nauki, m.in. Jerzy Bińczycki, Barbara Kwiatkowska-Lass, Piotr Skrzynecki- twórca Piwnicy pod Baranami (na jego grobie leży dzwonek podobny do tego, którego używał podczas występów kabaretu), pianistka Halina Czerny-Stefańska, pisarz Tadeusz Śliwiak, fotografik Paweł Bielec i kapelan w II Korpusie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, uczestnik bitwy pod Monte Cassino dominikanin o. Adam Studziński.


W Alei Zasłużonych pochowano ofiary katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem: prezesa IPN Janusza Kurtykę i posła PSL Wiesława Wodę, a także Dowódcę Wojsk Specjalnych RP, gen. Włodzimierza Ptasińskiego.

 

15

W wojskowej części cmentarza znajduje się grób rodziny Wojtyłów.

Pochowani tam są rodzice i brat papieża Jana Pawła II.

16

Na cmentarzu znajduje się kwatera brytyjska.

Jest ona jednym z trzech (obok Poznania i Malborka) i największym w Polsce brytyjskim cmentarzem wojennym. Spoczywa tam 520 żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej.

Najnowsze tematy

Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...
Ciekawostki o Kasprowym Wierchu
Kasprowy Wierch należy do najpopularniejszych tatrzańskich szczytów. Rocznie odwiedza go cztery tysiące turystów, a dzięki istniejącej od 1936 roku ko ...

Podobne tematy