Rozrywka

Ciekawostki o śmigusie-dyngusie

Znaleźliśmy 14 ciekawostek na temat śmigusa-dyngusa

Śmigus-dyngus czyli lany poniedziałek

Dla jednych jest świetną zabawą i podtrzymaniem tradycji, dla innych bywa pretekstem do niesympatycznych wybryków. Zwyczaj ten ma wielowiekową tradycję, obchodzony w całej Polsce pozwala bezkarnie polać wodą każdego. Oto ciekawostki związane z tym staropolskim obyczajem.
Śmigus-dyngus
1
Pierwotnie śmigus-dyngus był zwyczajem zachodniosłowiańskim.
Wtórnie stał się elementem tradycji wielkanocnych w kościele katolickim.
2
Po raz pierwszy o słowiańskim zwyczaju wspomniał czeski kaznodzieja w XIV w.
W Polsce, pierwsze wzmianki o śmigusie-dyngusie pochodzą z XV w., z ustaw synodu diecezji poznańskiej, przestrzegających przed tymi zwyczajami o grzesznym podtekście.
3
Geneza tej tradycji wywodzi się z praktyk Słowian, którzy po zakończeniu zimy okazywali radość z nadchodzącej wiosny.
4
Śmigus i Dyngus były kiedyś odrębnymi zwyczajami.
Słowo "śmigus" pochodzi z języka niemieckiego od Schmackostern lub od polskiego słowa "śmigać.
5
Śmigus polegał na symbolicznym uderzaniu witkami wierzbowymi lub palemkami po nogach i oblewaniu się zimną wodą.
Symbolizowało to wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób a w późniejszym okresie także z grzechów.
6
Według Słowian, polewanie wodą miało sprzyjać płodności, dlatego polewane były tylko panny na wydaniu.
Później uznano w niektórych regionach, że w Poniedziałek Wielkanocny, polewane dziewczyny mają prawo do rewanżu na oblewających.
7
Śmigus zazwyczaj popularny był na wsiach, gdzie do oblewania używano cebrzyków z wodą i obchodzono go bardzo hucznie. Towarzyszyło mu często smaganie witkami.
Później, w niektórych środowiskach pojawił się zwyczaj polewania perfumami.
8
Słowo "dyngus" pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa "dingen" i oznacza "wykupić się"
W niektórych rejonach pojęcie dyngus czy dyngowanie oznaczają chodzenie i wymuszanie datków pod groźbą psikusa lub oblania wodą.
9
Z czasem odrębnie funkcjonujące zwyczaje śmigus i dyngus tak zlały się ze sobą, że przestano rozróżniać, który na czym polega.
W niektórych regionach darowizna składana kolędnikom nazywana jest śmigusem. Na Kaszubach, gdzie polewanie wodą nie jest praktykowane, Poniedziałek Wielkanocny nazywany jest degosem a chłostanie dziewcząt degowaniem.
10
Współcześnie śmigus-dyngus traktowany jest jako zwyczaj ludowy.
Wodą oblewa się teraz wszystkich bez wyjątku, nawet osoby nieznajome i ma to niewiele wspólnego z pierwotną tradycją. Współczesne praktyki są bardzo popularne wśród dzieci i młodzieży.
11
Zwyczaj Lanego Poniedziałku rozpowszechniony jest prawie we wszystkich krajach Europy Środkowej.
Nie jest znany w Austrii i Niemczech.
12
W Meksyku i innych krajach Ameryki Południowej zwyczaj polewania kobiet wodą rozpowszechniony jest w Wielką Sobotę.
13
Według tradycji wodą rozpędzono tłum w Jerozolimie, który zebrał się po Zmartwychwstaniu Jezusa.
14
Lany Poniedziałek był związany również z rocznicami chrztu Polski w początkowych latach istnienia państwa polskiego.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

22 ciekawostki o choince
22 ciekawostki o choince
Bożonarodzeniowe drzewko
Jest najbardziej charakterystycznym symbolem świąt Bożego Narodzenia i ich nieodzownym elementem, bez którego trudno sobie wyobrazić te święta. Zielon ...
19 ciekawostek o uroczystości Wszystkich Świętych
19 ciekawostek o uroczystości Wszystkich Świętych
Wspomnienie tych, którzy odeszli
Celebrowanie pamięci o zmarłych przodkach nie jest obojętne żadnej kulturze i grupie społecznej. W Kościele katolickim pamięć o przodkach, a także o w ...
27 ciekawostek o Halloween
27 ciekawostek o Halloween
Cukierek albo psikus
Wieczór 31 października, to w wielu krajach na świecie okazja do świetnej zabawy w gronie przyjaciół, jedynego w swoim rodzaju przebrania w mrocznym k ...
15 ciekawostek o Wielkanocy
15 ciekawostek o Wielkanocy
Kolorowe święto życia
Wielkanoc jest najważniejszym chrześcijańskim świętem. Obchodzona na wiosnę ma na celu upamiętnić mękę, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa. ...
21 ciekawostek o bigosie
21 ciekawostek o bigosie
Przepyszny specjał kuchni wschodnioeuropejskiej
Bigos jest tradycyjną potrawą kuchni wschodnioeuropejskiej. Bardzo często pojawia się na świątecznych stołach zarówno z okazji Wielkanocy jak i Bożego ...
19 ciekawostek o kolędach
19 ciekawostek o kolędach
"Bóg się rodzi, moc truchleje"
Gdy zbliżają się święta Bożego Narodzenia, zewsząd docierają do nas melodie, które znamy od zawsze - kolędy. Razem z choinką tworzą one niezwykłą atmo ...
27 ciekawostek o Świętym Mikołaju
27 ciekawostek o Świętym Mikołaju
Święty, na którego czekają wszystkie dzieci
Święty Mikołaj roznoszący prezenty dzieciom, posiada swój pierwowzór w osobie biskupa Miry, który cały swój majątek rozdał biednym. Wizerunek dobrodus ...
23 ciekawostki o tłustym czwartku
23 ciekawostki o tłustym czwartku
Najbardziej kaloryczny dzień w roku
Tłusty czwartek to najsłodszy, najbardziej tłusty i najbardziej kaloryczny dzień w roku. Jest on zwiastunem końca karnawału - stanowi początek jego os ...

Najnowsze tematy

14 ciekawostek o Salem
14 ciekawostek o Salem
Amerykańska stolica grozy
Salem, nazywane "Miastem Czarownic", budzi skojarzenia z tajemnicą, historią i niezwykłymi wydarzeniami. Położone na wschodnim wybrzeżu, w stanie Mass ...
19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...

Podobne tematy