Zwierzęta

Ciekawostki o jeżach

Znaleźliśmy 24 ciekawostki na temat jeży

Owadożerny ssak z rodziny jeżowatych

Są spokrewnione z kretami, ryjówkami i almikami(myszoryjkami).

Żyją w Europie, Azji, Afryce i Nowej Zelandii, gdzie zostały introdukowane. Obecnie nie występują w naturze na terenie obu Ameryk.

Jeże pojawiły się w erze oligoceńskiej, około 30 mln lat temu. Są zwierzętami towarzyskimi, łatwo przywiązującymi się do człowieka i naturalnymi sprzymierzeńcami leśników oraz ogrodników.

Jeże
1
W Polsce żyją dwa gatunki jeży, które uważane są za gatunki odrębne: jeż zachodni zwany europejskimi i jeż wschodni.

Jeż wschodni posiada dużą białą plamę na piersi.

Porównanie jeży w PolscePo lewej stronie widać przedstawiciela jeża zachodniego a po prawej jeża wschodniego.
2
Żyją w Europie, Azji, Afryce.

Nie występują naturalnie ani w Australii ani na żadnym z kontynentów amerykańskich. Zostały introdukowane do Nowej Zelandii przez człowieka.

W Ameryce Północnej żył w miocenie (23,03 - 5,3 miliona lat temu) gatunek jeża Amphechinus, jednak jest on wymarły.

W zależności od gatunku jeże zasiedlają środowiska leśne, trawiaste i pustynne.

3
Jeże należą do stosunkowo dużych owadożernych, masa ich ciała wynosi 400-1900 g.

Ich ciało o długości około 40 cm wraz z ogonem jest krępe, o mocnej budowie.

Płaska, klinowata głowa zakończona jest wydłużonym ryjkiem.

Oczy jeża są małe, czarne.

4
Grzbiet i boki ciała jeża pokryte są kolcami, które są przekształconymi włosami zbudowanymi z keratyny.

Kolce jeża są mocno osadzone w jego ciele. Nie są ani jadowite ani specjalnie kłujące. 

5
Kiedy jeż się przestraszy, zwija się w kulkę najeżoną kolcami i wydaje charakterystyczne dźwięki przypominające posapywanie.

Jest to technika obronna sprawdzająca się w kontakcie z większością drapieżników. Na przegranej pozycji są jeże żyjące w strefach pustynnych, gdyż mają one mniej kolców ze względu na wysokie temperatury. Pustynne jeże częściej uciekają przed zagrożeniem niż zwijają się w kulkę.

Piaskojeż etiopskiPiaskojeż etiopski (Paraechinus aethiopicus) zamieszkujący północną Afrykę i Półwysep Arabski nie posiada bujnej kolczastej grzywy. Zmuszony jest więc często uciekać przed zagrożeniem i chować się w kryjówce. Chen Ein-Dor / CC BY-SA 4.0

Jeże wykształciły jedną bardzo przydatną cechę, która rekompensuje (zwłaszcza tym mniej kolczastym) brak odpowiednio grubego futra. Są odporne na jad węży i mogą przeżyć ukąszenie wielu gatunków.

6
Jeże są bezbronne wobec borsuków, które dzięki długim i mocnym pazurom nie są narażone na pokaleczenie igłami.

Zwykle na obszarach gdzie żyją borsuki populacja jeży jest bardzo niewielka.

7
Najbardziej niebezpiecznym miejscem dla jeży są drogi, na których odbywa się ruch samochodowy.

Nocne wędrówki jeży, zwłaszcza w okresie godowym kończą się tragicznie. W Polsce pod kołami samochodów ginie około 40 tysięcy jeży rocznie.

8
Są wszystkożerne. Jedzą zarówno inne zwierzęta, owoce, grzyby a nawet padlinę.

Pokarm zwierzęcy stanowi jednak podstawę odżywiania tych ssaków. Żywią się głównie dżdżownicami, które są dla nich łatwym łupem. Wzbogacają jednak swoje menu owadami, ślimakami, jajami ptaków, pisklętami, małymi ssakami i płazami. Są bardzo cenne w zwalczaniu populacji szkodników roślin uprawnych. 

Podobno smakuje im również sucha karma dla kota.

9
Wbrew ludowym przesądom i licznym bajkom jeże nie jedzą jabłek.

Za powstanie tego mitu odpowiada rzymski historyk Pliniusz Starszy żyjący w latach 23 - 79, który w swoim dziele "Historia naturalna" twierdził, że jeże robią sobie z jabłek zapasy na zimę.

Nawet w przypadku jeży hodowlanych nie zaleca się podawania im tego owocu. Jeśli już chcemy nakarmić jeża jabłkiem musimy zadbać o to, by pokroić je w małe kostki oraz pozbyć się pestek.

10
Od lat 50. do 80. XX wieku jeż był nieoficjalnym symbolem NATO.

Wiele krajów traktowało go jako symbol sojuszu w związku z tym, że jest pokojowo nastawionym zwierzęciem, który jednak potrafi się najeżyć i obronić.

11
W klimacie umiarkowanym jeże zapadają w sen zimowy.
Często zakopują się w stertach opadłych liści lub w kompoście aby przespać chłodną porę roku. Budzą się na wiosnę, gdy temperatura otoczenia wynosi około 15 stopni C.
12
Jeże prowadzą naziemny i nocny tryb życia.

Większość dnia przesypiają schowane w krzakach, zaroślach, pod kamieniami lub w wykopanych przez siebie norkach. Wyjątkowo mogą wyruszać ze swoich kryjówek za dnia po opadach deszczu.

13
Potrafią się wspinać i pływać.

W pływaniu bardzo pomagają im kolce, które posiadają komory powietrzne. Dzięki nim jeże mają znacznie lepszą wyporność i łatwo utrzymują się na powierzchni wody.

Nie wszystkie gatunki są świetnymi pływakami, jednak cztery z nich cechują się największym talentem pływackim. Są to:

  • Jeż europejski (Erinaceus europaeus),
  • Afrojeż białobrzuchy (Atelerix albiventris),
  • Indyjski jeż uszaty (Hemiechinus collaris),
  • Stepojeż uszaty (Hemiechinus auritus)
14
Starożytni Persowie uważali jeże za święte zwierzęta.

Wierzyli, że bóstwo Ahura Mazda stworzyło te zwierzęta jako wysłanników prawdy i światła. Cenili je za to, że zjadają szkodniki niszczące uprawy.

15
Ciąża u jeży trwa od 40- 58 dni. Samice wydają 1-2 mioty w ciągu roku a miot liczy najczęściej 3-4 młode.
Młode jeże pokryte są rzadkimi, białymi , miękkimi kolcami. Rodzą się ślepe, oczy otwierają dopiero po 3 tygodniach życia. Przez matkę karmione są mlekiem przez 6-8 tygodni i w tym czasie wyrastają im normalne kolce.
16
Średnia długość życia jeży to trzy i pół roku.

Ich śmiertelność często spowodowana jest przez drapieżniki. Naturalnymi wrogami jeży są borsuki, psy czy sowy.  Za górną granicę wieku jeża zachodniego uważa się dziewięć lat jednak czasem można napotkać naprawdę stare osobniki.

Dr Sophie Lund Rasmussen z Uniwersytetu Południowej Danii w swoich badaniach przeprowadziła sekcję zwłok siedmiuset jeży. Z analizy szczęki jednego z osobników wynikło, że mógł mieć szesnaście lat, kolejny okaz miał prawdopodobnie lat trzynaście.

17
W zależności od gatunku jeże mogą mieć od trzech do pięciu tysięcy kolców.
18
Jeże mają bardzo dobry słuch, węch i smak.
Jeżeli jeż powącha lub zje coś niedobrego, drażniącego, to natychmiast opluwa swoje kolce białą pianą ze śliny.
19
W poszukiwaniu jedzenia jeże potrafią przejść nawet kilka kilometrów.
20
W bardzo niekorzystnej dla siebie sytuacji zagrożenia jeże potrafią przeraźliwie głośno wrzeszczeć.
Jeże wydają mnóstwo dźwięków: drepcząc w poszukiwaniu pożywienia wydają chrapliwy głos, pomrukują, kaszlą. Zdenerwowane, fukają, prychają a nawet głośno warczą.
21
Jeże mogą mieć do 44 zębów.

Komplet zębów wyrasta im najczęściej do trzeciego tygodnia życia. Jeże nie posiadają zębów mlecznych dlatego muszą dbać o higienę jamy ustnej. Raz utracony ząb już nigdy im nie odrośnie.

22
Na całym świecie żyje 17 gatunków jeży.

Są one podzielone w obrębie pięciu rodzajów: jeże (Erinaceus), piaskojeże (Paraechinus), chinojeże (Mesechinus), afrojeże (Atelerix) i stepojeże (Hemiechinus).

23
Jeż europejski objęty jest częściową ochroną gatunkową.
24
10 listopada jest Dniem Jeża.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

55 ciekawostek o psach
55 ciekawostek o psach
Najlepszy przyjaciel człowieka i cała masa ciekawych informacji o nim
Udomowione około 17 tysięcy lat temu wiernie służą nam do dziś. Potrafią wykrywać choroby, pomagają niewidomym i wnoszą w nasze życia masę ciepła i ra ...
18 ciekawostek o delfinach
18 ciekawostek o delfinach
Bardzo inteligentne i społeczne ssaki.
Żyją zarówno w oceanach jak i rzekach. Często podróżują w dużych stadach czasem przekraczających liczbę 1000 osobników. Mają swój język, którego do dz ...
12 ciekawostek o owczarku niemieckim
12 ciekawostek o owczarku niemieckim
Jedna z bardziej rozpowszechnionych ras psów
Owczarek niemiecki jest bardzo wszechstronnym i zwinnym psem, który cechuje się wytrzymałością, dużą sprawnością i wiernością. Bardzo często możemy sp ...
26 ciekawostek o dzikach
26 ciekawostek o dzikach
Dziki funkcjonują w ludzkiej kulturze od tysięcy lat, pomimo nadawaniu im często boskiego statusu zawsze chętnie na nie polowano
Dziki są przez wielu ludzi uważane za szkodniki. Ryjąc w ziemi mogą niszczyć uprawy, zwłaszcza roślin bulwiastych. Występują na każdym kontynencie poz ...
17 ciekawostek o psach Chihuahua
17 ciekawostek o psach Chihuahua
Ruchliwe i bardzo odważne psy
Chihuahua to niewielkie czworonogi, których waga nie powinna przekraczać 3 kg. Nadają się idealnie na psy domowe, które odwdzięczą się opiekunom za tr ...
24 ciekawostki o narwalach
24 ciekawostki o narwalach
Morski jednorożec
Monodon Monoceros, czyli narwal jednozębny, jest jedynym przedstawicielem rodzaju Monodon z rodziny narwalowatych. Te stosunkowo nieduże ssaki swoją p ...
25 ciekawostek o kuokach
25 ciekawostek o kuokach
Najweselsze zwierzę na świecie
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
14 ciekawostek o manatach
14 ciekawostek o manatach
Jedne z najbardziej pokojowych i łagodnych stworzeń morskich
Manaty (Trichechidae) to łagodne olbrzymy mórz i oceanów, które fascynują swoją wyjątkową naturą i znaczeniem w ekosystemach wodnych. Te niezwykłe ssa ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...
21 ciekawostek o Kajmanach
21 ciekawostek o Kajmanach
Wyspy o niezwykle liberalnym systemie bankowym
Kajmany to trzy wyspy na Morzu Karaibskim, które stanowią terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii. Swoje korzenie maja one w kolonizacji hiszpańskiej i ...

Podobne tematy