Miasta

Ciekawostki o Opolu

Znaleźliśmy 56 ciekawostek na temat Opola

Jedno z najstarszych miast w Polsce

Opole jest jedną z historycznych stolic Górnego Śląska, a także jednym z najstarszych miast polskich. Leży w południowo-zachodniej części kraju, nad rzeką Odrą. Na powierzchni około 150 km2 mieszka blisko 129 tys. mieszkańców. Nazwa miasta pochodzi od jednej z najstarszych jednostek terytorialnych Słowian w środkowej Europie, tzw. "opola". Początek historii Opola to IX wiek a prawa miejskie zostały mu nadane przed 1217 rokiem. Na przestrzeni dziejów Opole było stolicą księstwa opolsko-raciborskiego, siedzibą władz pruskiej prowincji Górny Śląsk i rejencji opolskiej. Obecnie jest stolicą województwa opolskiego, miastem o znaczeniu historycznym, kulturalnym, naukowym, gospodarczym i administracyjnym.
1
Opole jest głównym miastem aglomeracji opolskiej.
W skład tej aglomeracji wchodzi Opole - miasto na prawach powiatu, siedem gmin miejsko-wiejskich: Dąbrowa, Komprachcice, Dobrzeń Wielki, Turawa, Ozimek, Chrząstowice, Tarnów Opolski, a także 13 gmin wiejskich.
2
Przez miasto przepływa druga co do wielkości rzeka Polski - Odra.
Gdy w 1600 roku Opole nawiedziła wielka powódź, Odra przeniosła swój nurt na zachodni brzeg wyspy Pasieka. Obecnie rzaka rozdwaja się; jej główne koryto płynie początkowo na północny wschód, a kanał Ulgi, na północny zachód. Dalej Odra ponownie się dzieli, część jej wody trafia do Młynówki, starego koryta rzeki. Młynówka płynie przez centrum historyczne miasta, a z głównym korytem łączy się jeszcze w Śródmieściu. Odra wraz ze swoimi odnogami tworzy dwie wyspy: Bolko i Pasiekę. W mieście znajdują się liczne kanały. Na dawnych murach obronnych miasta, tuż nad Młynówką, wybudowano kamienice i spichlerze. Miejsce to nazywane jest opolską Wenecją.
3
Nazwa miasta pochodzi od jednej z najstarszych jednostek terytorialnych Słowian w Europie Środkowej, tzw. "opola"
Opola tworzone były jeszcze w czasach plemiennych i określały nazwę lokalnego terytorium, na którym mieszkała wspólnota sąsiedzka wspólnie broniąca się przed wrogiem. Wspólnota ta mieszkała wokół pasa pól uprawnych i pastwisk, czyli na około pola, stanowiących podstawę ich bytu.
4
Oprócz historycznej prawdy o powstaniu Opola, istnieje także legenda opowiadająca o początkach miasta.
Dawno temu, gdy tereny nad Odrą porastały dzikie puszcze, pewien władca plemienny oddalił się w czasie polowania od swojej drużyny. Nie mogąc znaleźć drogi powrotnej błąkał się wiele dni po lesie. Kiedy wreszcie natrafił na niewielką polanę i stojące na niej chaty krzyknął "O! pole!". Z wielkiej radości i wdzięczności kazał w tym miejscu wybudować gród. I tak powstało Opole!
5
Na ziemi opolskiej zaczęto osiedlać się już w VIII wieku, co przede wszystkim związane było z położeniem tych terenów na skrzyżowaniu prastarych szlaków handlowych.
Ze wschodu z Kijowa przez Kraków do Wrocławia i dalej na zachód, z północy, znad Bałtyku, jako tzw. "szlak bursztynowy", przez Bramę Morawską do Włoch i dalej. Korzystne były również warunki obronne, z mało dostępną, pokrytą bagnami, lewobrzeżną Odrą.
6
Najstarsze wzmianki o Opolu znajdują się w anonimowych zapiskach tzw. "Geografa Bawarskiego" z 846 roku.
Wynika z nich, że już wówczas Opole było stolicą plemienia, której podlegało dwadzieścia mniejszych osad.
7
Pod koniec IX wieku obszar zajmowany przez Opolan wszedł w skład Państwa wielkomorawskiego.
Mieszko I przyłączył Śląsk i Opole do Polski w 990 roku ale w wyniku najazdu Brzetysława na monarchię wczesnopiastowską trafiło ono na 11 lat pod panowanie czeskie.
8
Z rąk czeskich Śląsk wraz z Opolem wyswobodził Kazimierz I Odnowiciel.
Na mocy testamentu Bolesława III Krzywoustego w 1138 roku Śląsk został przyznany jako dziedziczna dzielnica najstarszemu synowi księcia, Władysławowi II Wygnańcowi, który dał początek linii Piastów śląskich.
9
Śląsk podzielono na trzy dzielnice, wyodrębniając księstwo opolskie, którego pierwszym władcą został książę Jarosław opolski.
Tytuł pierwszego księcia opolskiego nosił Kazimierz I opolski.
10
Lokację miasta na prawie niemieckim uzyskał dla Opola syn Kazimierza I, Mieszko II Otyły przed 1217 rokiem.
W miejscu grodu pobudowano murowany zamek, który w XIII wieku był rozbudowywany przez Piastów opolskich, a w szczególności przez Bolka I opolskiego. Wybudowano palatium( główny budynek zamku z salą reprezentacyjną, komnatami władcy i kaplicą zamkową), w połowie XIV w. wzniesiono Wieżę Piastowską, zachowaną do dziś.
11
W XIII wieku wybudowano w Opolu klasztor o. o. franciszkanów i kościół.
W Kaplicy Piastowskiej wybudowanej w 1309 roku, pochowani są Piastowie opolscy: książę Bolko I, Bolesław II, Władysław Opolczyk, ścięty w Nysie książę Mikołaj II, odbył się tu również pogrzeb wnuczki Władysława Łokietka, Elżbiety Świdnickiej.
12
W XVI w. Opole trafiło pod panowanie Monarchii Habsburgów.
Po śmierci ostatniego Piasta opolskiego Jana II Dobrego( zmarł bezpotomnie w Raciborzu, a pochowany jest w kościele św. Krzyża w Opolu), księstwo opolsko-raciborskie dostało się w ręce Jerzego Hohenzollerna.
13
W 1552 roku nową władczynią Opola została królowa węgierska Izabela Jagiellonka, jako lenniczka cesarza Ferdynanda I Habsburga,
Izabela Jagiellonka była córką Zygmunta I Starego i Bony Sforzy.
14
W połowie XVII wieku, Opole wraz z całym księstwem opolsko-raciborskim przeszło we władanie polskiej dynastii Wazów.
W czasie najazdu Szwedów na Polskę w 1655 roku w Opolu schronił się król Jan II Kazimierz Waza wraz z małżonką Ludwiką Marią Gonzagą de Nevers oraz całym dworem. Stąd wyruszył przez Śląsk do Krosna po rozegranej tam przełomowej, zwycięskiej bitwie nad Szwedami w czasie potopu szwedzkiego.
15
W XVIII wieku Opole wraz ze Śląskiem znalazło się w granicach Prus.
Po niespełna dwustu latach( wypędzeni z Opola w 1565 roku) w Opolu osiedliła się pierwsza żydowska rodzina. W 1812 roku powstała pierwsza samodzielna gmina żydowska, która założyła pierwszy żydowski cmentarz.
16
W 1815 roku Opole zostało stolicą rejencji opolskiej.
Rejencja była pruską  jednostką administracyjną, obejmującą cały Górny Śląsk. W mieście powstał jeden z czterech w prowincji śląskiej, urząd rejencji.
17
W 1824 roku w Opolu powstała pierwsza biblioteka publiczna.
Zaczęła się też ukazywać urzędowa gazeta miejska.
18
W 1843 roku do Opola dotarła pierwsza na Śląsku linia kolejowa z Wrocławia.
19
W 1862 roku zbudowano gazownię miejską, dzięki której ulice Opola oświetlało 140 gazowych latarni ulicznych.
Zaczął się także ukazywać najstarszy periodyk niemiecki "Oppelner Zeitung".
20
Przez jeden semestr, do gimnazjum w Opolu w 1881 roku, uczęszczał Jan Kasprowicz.
Wielokrotnie odwiedzał też polską gospodę "Harenda" w Czarnowąsach( dzielnica Opola położona w północnej części miasta).
21
W 1910 roku radni Opola zdecydowali o utworzeniu parku miejskiego na Wyspie Bolko.
Wykarczowano las pozostawiając najokazalsze dęby( m.in. 400-letni Dąb Piastowski o obwodzie 410 cm), buki i graby.
22
W 1911 roku przed głównym gmachem poczty postawiono pomnik Ottona von Bismarcka.
Rozpoczęto również wydawanie gazety "Nowiny", ukazującej się później jako "Nowiny Codzienne".
23
W dwudziestoleciu międzywojennym w związku z przygotowaniami do plebiscytu górnośląskiego odbywały się manifestacje polskiej ludności pacyfikowane przez niemieckie bojówki.
W odwecie niemieckie bojówki organizowały antypolskie rozruchy, zrywały godło państwowe z gmachu konsulatu RP, atakowały drukarnię "Gazety Opolskiej".
24
Podział obszaru plebiscytowego i decyzja Rady Ambasadorów( międzynarodowy organ wykonawczy kończącego I wojnę światową traktatu wersalskiego) spowodowały pozostanie Opola w granicach Rzeszy Niemieckiej.
Do miasta powróciła administracja niemiecka i garnizon, a Opole zostało stolicą władz rejencji i prowincji górnośląskiej.
25
W 1928 roku zburzono Zamek Piastowski na Pasiece (wyspa w Opolu).
26
W 1929 roku do Opola po raz pierwszy przyjechał polski teatr, który w sali ratusza wystawił "Halkę" Stanisława Moniuszki.
Po przedstawieniu polscy aktorzy zostali pobici przez niemiecką bojówkę.
27
Podczas nocy kryształowej w listopadzie 1938 roku, bojówki hitlerowskie zmusiły rabina Nowej Synagogi do rozlania benzyny wewnątrz świątyni i podpalenia jej.
Otoczono synagogę kordonem uniemożliwiając ugaszenie jej.
28
W czasie II wojny światowej Opole było miejscem koncentracji sił 10 Armii Niemieckiej i kwatery jej dowództwa.
Aresztowanych Polaków z Dworca Głównego transportowano do obozów koncentracyjnych Buchenwald i Ravensbruck.
29
W okresie wojny w Opolu funkcjonowały obozy pracy przymusowej i oddziały robocze jeńców wojennych.
Żydzi z Opola i okolic, którzy nie zdążyli wyemigrować przed wojną zostali wywiezieni do Terezina i Brzezinki.
30
W 1944 roku Opole zostało ogłoszone miastem-twierdzą dowodzoną przez hrabiego von Pfeil.
Miasto było bombardowane przez lotnictwo amerykańskie, celem był dworzec główny oraz mosty. Wydano nakaz ewakuacji dla wszystkich mieszkańców. Generał von Pfeil wobec niemożności utrzymania miasta popełnił samobójstwo.
31
Po wojnie do Opola przybyły pierwsze transporty przymusowych polskich wysiedleńców zza Bugu.
Opole po 610 latach przynależności do państw Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (określenie państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, które formalnie składało się z Królestwa Niemiec, Królestwa Włoch i Królestwa Burgundii) i postcesarskich, ponownie włączono w granice państwa polskiego.
32
W 1963 roku odbył się I Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu.
33
W 1971 roku, w nocy z 5 na 6 października bracia Kowalczykowie dokonali zamachu bombowego na budynek Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, bezpośrednio przed akademią z okazji Święta MO i SB.
W zamachu nikt nie odniósł obrażeń. Był to protest przeciwko wydarzeniom grudnia 70.
34
Opole otrzymało Flagę Honorową przyznawaną przez Radę Europy za wkład w działania na rzecz integracji europejskiej.
35
Radni Sejmiku Wojewódzkiego wybrali herb ostatniego księcia piastowskiego Jana II Dobrego na herb województwa opolskiego.
36
W 2000 roku Opole zostało uhonorowane Plakietką Honorową Rady Europy, przyznawaną przez Parlament Europejski za aktywność w podejmowaniu międzynarodowych kontaktów i propagowanie idei nowoczesnej Europy.
37
W rankingu miast o największym potencjale rozwojowym Opole trafiło do ścisłej czołówki miast, plasując się za Sopotem, Poznaniem i Krakowem.
38
Uniwersytet Opolski przyznał w 2004 roku papieżowi Janowi Pawłowi II doktorat honoris causa.
Papież odebrał go w Watykanie.
39
Opole zajęło 9 miejsce w kategorii miast najatrakcyjniejszych dla biznesu i 3 wśród miast najatrakcyjniejszych dla kapitału zagranicznego.
Był to ranking miesięcznika "Forbes".
40
Miasto zdobyło pierwsze miejsce pod względem pozyskanych środków europejskich w przeliczeniu na jednego mieszkańca w rankingu samorządowym.
41
Opole jest 27 miastem w kolejności w Polsce pod względem liczby ludności.
Jest też drugim najludniejszym powiatem, powiatem o największej gęstości zaludnienia oraz jedynym miastem na prawach powiatu województwa opolskiego.
42
W Opolu istnieją bardzo dobre warunki do osiedlania się ptaków, dzięki Odrze z jej licznymi kanałami a także licznym zalanym kamieniołomom, zlokalizowanym w różnych częściach miasta. Również wyspa Bolko i Pasieka są sporymi siedliskami ptaków.
Można tu spotkać: perkoza dwuczubego, perkoza rdzawoszyjego, wodnika, rybitwę rzeczną, bąka, łabędzia niemego, błotniaka stawowego, bardzo rzadką kanię rudą, krogulca i in. W całym mieście żyją pustułki. W dawnym kamieniołomie w okolicy Nowej Wsi Królewskiej znajduje się wielka kolonia mew śmiesze, licząca kilkaset gniazd. Na terenie miasta zlokalizowano dwa stanowiska płomykówki. Na wyspach (Bolko i Pasieka) żyją m. in.: zimorodek, remiz, dziwonia, dzięcioł zielonosiwy, dzięcioł syryjski, zielony i średni. Na obrzeżach miasta obserwuje się bociany białe. a na terenie całego miasta pojawiają się gawrony.
43
W Opolu występują 23 gatunki roślin chronionych prawem (dziewięciornik błotny, ostrożeń siwy, lepiężnik różowy i in.)
Wyspa Bolko jest jednym z ich głównych skupisk.
44
Na terenie Opola występują też cztery gatunki grzybów chronionych i dwa rzadko występujące.
Są to: czarka szkarłatna, gwiazdosz potrójny, purchawica olbrzymia, smardz jadalny, smardz półwolny i sromotnik bezwstydny.
45
Opole posiada 29 pomików przyrody i wiele terenów objętych ochroną.
Do pomików przyrody należą drzewa zlokalizowane w różnych częściach miasta, a także na wyspach. Są to: lipa drobnolistna, dęby szypułkowe, klon polny, buk pospolity, wiąz szypułkowy, miłorząb dwuklapowy, platany klonolistne, jesion wyniosły, tulipanowiec amerykański.
46
Opole jest miastem wielu cennych zabytków, w tym pozostałości dwóch zamków Piastowskich i fragmentów murów obronnych.
  • Bazylika katedralna Podwyższenia Krzyża Świętego - gotycka świątynia z XV w., z dwiema wieżami. Bazylika stoi w miejscu, gdzie Bolesław Chrobry około 1005 roku wzniósł drewniany kościół. W podziemiach znajdują się groby Piastów Śląskich.
  • Kościół Św. Trójcy z 1309 roku, z barokowym wnętrzem i grobami Piastów w podziemiach.
  • Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha z X w, który jest najstarszą świątynią w Opolu. Legenda mówi, że w miejscu powstania świątyni św. Wojciech wygłaszał swoje kazania.
  • Kościół św. Sebastiana z XVII w., wzniesiony jako wotum dziękczynne po wygaśnięciu epidemii dżumy w miejscu ówczesnej karczmy, w której zmarła pierwsza ofiara zarazy.
  • Kościół św. Aleksego z 1421 roku.
  • Wieża Piastowska z 1300 roku, która jest jedyną pozostałością Zamku Piastowskiego rozebranego w latach 30-tych XX w.
  • Wieża Zamku Górnego z końca XIV w., będąca pozostałością po spalonym w 1615 roku zamku, Obecnie włączona do zabudowy szkoły.
47
W Opolu znajduje się największe w Polsce biuro podróży "Itaka" i największy przewoźnik autokarowy "Sindbad".
48
W mieście znajduje się także największa polska firma informatyczna notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie - Asseco Poland.
Firma tworzy zaawansowane technologicznie oprogramowanie dla firm z kluczowych dla gospodarki sektorów.
49
W Opolu mieści się firma Axxiome, zajmująca się rozwojem, wdrożeniem i utrzymaniem systemów informatycznych dla banków, ubezpieczeń i dużych instytucji finansowych.
Firma jest jednym z największych dostawców systemów SAP Banking, SAP Insurance na świecie.
50
Opole posiada cztery uczelnie publiczne: Politechnikę Opolską, Uniwersytet Opolski, Państwową Medyczną Wyższą Szkołę Zawodową i Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych.
51
Flagową imprezą mista Opole jest Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej. Jerzy Waldorff podczas I KFPP określił Opole jako Stolicę Polskiej Piosenki.
Festiwal organizowany jest od 1963 roku, corocznie, zwykle w czerwcu. KFPP Opole ma swój sygnał, skomponowany przez Bogusława Klimczuka, który otwiera festiwal i rozpoczyna każdy koncert. Głównymi nagrodami festiwalu są: Karolinka- Nagroda im. Anny Jantar, Grand Prix - nagroda prezesa TVP, Super Premiera - Nagroda im. Karola Musioła, Superjedynka.
52
W Opolu działa kilka muzeów i galerii.
Najstarszym jest Muzeum Śląska Opolskiego założone w 1900 roku.  Powstało także Muzeum Polskiej Piosenki.
53
Opole przyznało honorowe obywatelstw wielu znakomitym osobom, m.in.: Władysławowi Bartoszewskiemu, Jerzemu Buzkowi, Jakubowi Błaszczykowskiemu, Elżbiecie Dzikowskiej, Jerzemu Grotowskiemu, Danielowi Olbrychskiemu, Maryli Rodowicz, Andrzejowi Wajdzie, Lechowi Wałęsie.
54
Z Opolem związanych jest wiele osób: Michał Bajor, Edyta Górniak, Arkadiusz Janiczek, Paweł Kukiz, Jerzy Turek, Patryk Jaki, Remigiusz Mróz.
55
W Opolu rozgrywa się akcja thrillera "Szadź", nakręconego na podstawie powieści Igora Brejdyganta o takim samym tytule.
56
Patronem miasta jest św. Wojciech.
Był on czeskim duchownym katolickim, męczennikiem, szerzącym religię chrześcijańską wśród Prusów. Święty Wojciech jest także patronem Polski.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Tatrach
Tatry są najwyższym pasmem górskim w Karpatach. Ich długość wynosi 57 km. Dzielimy je na Tarty Zachodnie i Tatry Wschodnie, które rozdziela przełęcz L ...
Ciekawostki o Kaszubach
Kaszuby są rejonem Polski powszechnie znanym chociażby ze względu na Gdańsk, Sopot czy Gdynię. Kiedyś zajmowały obszar bardziej rozległy - od Gdańska ...
Ciekawostki o zamku w Łańcucie
Zamek w Łańcucie jest jedną z najpiękniejszych rezydencji arystokratycznych w Polsce, historyczną siedzibą rodów Pileckich, Lubomirskich i Potockich. ...
Ciekawostki o zamku Czocha
Tuż obok niewielkiego miasteczka Leśna na Dolnym Śląsku leży wieś Czocha, w której nad malowniczym zalewem na rzece Kwisa, znajduje się jeden z najpię ...
Ciekawostki o Morskim Oku
Morskie Oko jest jednym z najpiękniejszych jezior w Tatrach, jest też jednym z najbardziej popularnych. W miesiącach letnich nad Morskim Okiem pojawia ...
Ciekawostki o Łodzi
Początki istnienia miasta Łodzi sięgają XV wieku, kiedy to król Władysław Jagiełło nadał jej prawa miejskie. Miasto było w posiadaniu biskupów kujawsk ...
Ciekawostki o Mazurach
Potocznie Mazury nazywane są Krainą Tysiąca Jezior, choć jest ich tam o wiele więcej. Nie ulega jednak wątpliwości, że jest to kraina zapierających de ...
Ciekawostki o zamku w Olsztynie
Choć dziś zamek jest kompletną ruiną, którą sukcesywnie rozbierano w celu pozyskiwania budulca pod inne obiekty, niegdyś był bardzo istotnym punktem n ...

Powiązane artykuły