Ciekawostki o Opolu

Jedno z najstarszych miast w Polsce

Opole
Opole jest jedną z historycznych stolic Górnego Śląska, a także jednym z najstarszych miast polskich. Leży w południowo-zachodniej części kraju, nad rzeką Odrą. Na powierzchni około 150 km2 mieszka blisko 129 tys. mieszkańców. Nazwa miasta pochodzi od jednej z najstarszych jednostek terytorialnych Słowian w środkowej Europie, tzw. "opola". Początek historii Opola to IX wiek a prawa miejskie zostały mu nadane przed 1217 rokiem. Na przestrzeni dziejów Opole było stolicą księstwa opolsko-raciborskiego, siedzibą władz pruskiej prowincji Górny Śląsk i rejencji opolskiej. Obecnie jest stolicą województwa opolskiego, miastem o znaczeniu historycznym, kulturalnym, naukowym, gospodarczym i administracyjnym.
1.Opole jest głównym miastem aglomeracji opolskiej.
W skład tej aglomeracji wchodzi Opole - miasto na prawach powiatu, siedem gmin miejsko-wiejskich: Dąbrowa, Komprachcice, Dobrzeń Wielki, Turawa, Ozimek, Chrząstowice, Tarnów Opolski, a także 13 gmin wiejskich.
2.Przez miasto przepływa druga co do wielkości rzeka Polski - Odra.
Gdy w 1600 roku Opole nawiedziła wielka powódź, Odra przeniosła swój nurt na zachodni brzeg wyspy Pasieka. Obecnie rzaka rozdwaja się; jej główne koryto płynie początkowo na północny wschód, a kanał Ulgi, na północny zachód. Dalej Odra ponownie się dzieli, część jej wody trafia do Młynówki, starego koryta rzeki. Młynówka płynie przez centrum historyczne miasta, a z głównym korytem łączy się jeszcze w Śródmieściu. Odra wraz ze swoimi odnogami tworzy dwie wyspy: Bolko i Pasiekę. W mieście znajdują się liczne kanały. Na dawnych murach obronnych miasta, tuż nad Młynówką, wybudowano kamienice i spichlerze. Miejsce to nazywane jest opolską Wenecją.
3.Nazwa miasta pochodzi od jednej z najstarszych jednostek terytorialnych Słowian w Europie Środkowej, tzw. "opola"
Opola tworzone były jeszcze w czasach plemiennych i określały nazwę lokalnego terytorium, na którym mieszkała wspólnota sąsiedzka wspólnie broniąca się przed wrogiem. Wspólnota ta mieszkała wokół pasa pól uprawnych i pastwisk, czyli na około pola, stanowiących podstawę ich bytu.
4.Oprócz historycznej prawdy o powstaniu Opola, istnieje także legenda opowiadająca o początkach miasta.
Dawno temu, gdy tereny nad Odrą porastały dzikie puszcze, pewien władca plemienny oddalił się w czasie polowania od swojej drużyny. Nie mogąc znaleźć drogi powrotnej błąkał się wiele dni po lesie. Kiedy wreszcie natrafił na niewielką polanę i stojące na niej chaty krzyknął "O! pole!". Z wielkiej radości i wdzięczności kazał w tym miejscu wybudować gród. I tak powstało Opole!
5.Na ziemi opolskiej zaczęto osiedlać się już w VIII wieku, co przede wszystkim związane było z położeniem tych terenów na skrzyżowaniu prastarych szlaków handlowych.
Ze wschodu z Kijowa przez Kraków do Wrocławia i dalej na zachód, z północy, znad Bałtyku, jako tzw. "szlak bursztynowy", przez Bramę Morawską do Włoch i dalej. Korzystne były również warunki obronne, z mało dostępną, pokrytą bagnami, lewobrzeżną Odrą.
6.Najstarsze wzmianki o Opolu znajdują się w anonimowych zapiskach tzw. "Geografa Bawarskiego" z 846 roku.
Wynika z nich, że już wówczas Opole było stolicą plemienia, której podlegało dwadzieścia mniejszych osad.
7.Pod koniec IX wieku obszar zajmowany przez Opolan wszedł w skład Państwa wielkomorawskiego.
Mieszko I przyłączył Śląsk i Opole do Polski w 990 roku ale w wyniku najazdu Brzetysława na monarchię wczesnopiastowską trafiło ono na 11 lat pod panowanie czeskie.
8.Z rąk czeskich Śląsk wraz z Opolem wyswobodził Kazimierz I Odnowiciel.
Na mocy testamentu Bolesława III Krzywoustego w 1138 roku Śląsk został przyznany jako dziedziczna dzielnica najstarszemu synowi księcia, Władysławowi II Wygnańcowi, który dał początek linii Piastów śląskich.
9.Śląsk podzielono na trzy dzielnice, wyodrębniając księstwo opolskie, którego pierwszym władcą został książę Jarosław opolski.
Tytuł pierwszego księcia opolskiego nosił Kazimierz I opolski.
10.Lokację miasta na prawie niemieckim uzyskał dla Opola syn Kazimierza I, Mieszko II Otyły przed 1217 rokiem.
W miejscu grodu pobudowano murowany zamek, który w XIII wieku był rozbudowywany przez Piastów opolskich, a w szczególności przez Bolka I opolskiego. Wybudowano palatium( główny budynek zamku z salą reprezentacyjną, komnatami władcy i kaplicą zamkową), w połowie XIV w. wzniesiono Wieżę Piastowską, zachowaną do dziś.
11.W XIII wieku wybudowano w Opolu klasztor o. o. franciszkanów i kościół.
W Kaplicy Piastowskiej wybudowanej w 1309 roku, pochowani są Piastowie opolscy: książę Bolko I, Bolesław II, Władysław Opolczyk, ścięty w Nysie książę Mikołaj II, odbył się tu również pogrzeb wnuczki Władysława Łokietka, Elżbiety Świdnickiej.
12.W XVI w. Opole trafiło pod panowanie Monarchii Habsburgów.
Po śmierci ostatniego Piasta opolskiego Jana II Dobrego( zmarł bezpotomnie w Raciborzu, a pochowany jest w kościele św. Krzyża w Opolu), księstwo opolsko-raciborskie dostało się w ręce Jerzego Hohenzollerna.
13.W 1552 roku nową władczynią Opola została królowa węgierska Izabela Jagiellonka, jako lenniczka cesarza Ferdynanda I Habsburga,
Izabela Jagiellonka była córką Zygmunta I Starego i Bony Sforzy.
14.W połowie XVII wieku, Opole wraz z całym księstwem opolsko-raciborskim przeszło we władanie polskiej dynastii Wazów.
W czasie najazdu Szwedów na Polskę w 1655 roku w Opolu schronił się król Jan II Kazimierz Waza wraz z małżonką Ludwiką Marią Gonzagą de Nevers oraz całym dworem. Stąd wyruszył przez Śląsk do Krosna po rozegranej tam przełomowej, zwycięskiej bitwie nad Szwedami w czasie potopu szwedzkiego.
15.W XVIII wieku Opole wraz ze Śląskiem znalazło się w granicach Prus.
Po niespełna dwustu latach( wypędzeni z Opola w 1565 roku) w Opolu osiedliła się pierwsza żydowska rodzina. W 1812 roku powstała pierwsza samodzielna gmina żydowska, która założyła pierwszy żydowski cmentarz.