Architektura

Ciekawostki o Chichen Itza

Znaleźliśmy 20 ciekawostek na temat Chichen Itza

Prekolumbijskie miasto Majów

Chichen Itza jest prekolumbijskim miastem w Meksyku, założonym przez Majów - grupę Indian zamieszkujących Jukatan, Gwatemalę, Belize i zachodni Honduras. Majowie byli twórcami wysoko rozwiniętej cywilizacji, której początki sięgają okresu preklasycznego. Zabytki architektoniczne składające się na Chichen Itza stanowią ogromną wartość archeologiczną i historyczną w badaniach nad tą cywilizacją. Z tego też powodu Chichen Itza jest obecnie najchętniej odwiedzanym przez turystów obiektem i jednym z najciekawszych miejsc w Meksyku. Należy też do nowej listy cudów świata UNESCO.
Chichen Itza
1
Chichen Itza zostało założone między IV a VI wiekiem, a jego najintensywniejszy rozwój przypadł na okres X-XI wieku.
Miasto założyli Majowie w okresie klasycznym, najważniejszym w rozwoju tej cywilizacji, trwającym od IV do IX w.
2
Historia cywilizacji Majów trwała około 2 tys. lat, a naukowcy podzielili ją na trzy okresy: przedklasyczny, klasyczny i postklasyczny.
Okres przedklasyczny charakteryzował się drewnianą i glinianą zabudową, która nie przetrwała i nie pozostawiła po sobie wielu śladów. Okres klasyczny był dla tej cywilizacji najlepszym okresem, wtedy powstało zdecydowanie najwięcej miast, zarówno na południu, w centrum jak i na północy państwa Majów. Z tego okresu pochodzą m.in. takie miasta jak: Tikal, Calakmul, Palenque, Uxmal, Chichen Itza.
3
Miasta te rozwijały się prężnie przez kolejnych 500 lat.
Wtedy to ze wszystkich tych miast, nie wiadomo z jakiego powodu, ludzie wywędrowali. Miasta zostały puste, niszczały, porastała je dżungla. Stan taki utrzymywał się około 100 lat. Po tym czasie ludzie powrócili do miast na północy państwa Majów, do miast na południu - Palenue, Tikul - ludzie nie powrócili już nigdy. Miasta te zarosły dżunglą, popadły w ruinę. Dopiero kilkaset lat później odkryli je Hiszpanie, a w XX w. naukowcy rozpoczęli w nich badania archeologiczne.
4
Do Chichen Itza powrócili Majowie i rozpoczęli nowy okres w dziejach - postklasyczny.
Do Chichen Itza przybyli Majowie z plemienia Itza oraz Toltekowie, którzy zamieszkiwali Wyżynę Środkowo-Meksykańską. Początkowo toczyli między sobą walki, jednak w końcu postanowili współpracować i wspólnie przystąpili do rozbudowy miasta. Powstały wówczas obok istniejącej, najstarszej południowej części, nowe - środkowa i północna.
5
Z tego okresu pochodzą największe budowle: Świątynia Kukulkana, boisko do gry zespołowej Ulamaliztli, Świątynia Wojowników, grupa Tysiąca Kolumn, Świątynia Jaguara i wiele innych budowli, piramid i wolno stojących ołtarzy.
6
W starej, południowej części Chichen Itza, znajduje się Grobowiec Kapłana.
Jest to 10-metrowa piramida, w której znajduje się siedem grobowców sprzed 1,5 tys. lat z pozostałościami szkieletów ludzkich oraz wartościowymi przedmiotami.
7
Inna budowlą jest El Caracol czyli Ślimak - okrągła szeroka wieża o wysokości 12 m i średnicy 6,7 m, zbudowana na dwóch tarasach.
Było to prawdopodobnie obserwatorium astronomiczne, jako że Majowie byli znakomitymi astronomami i matematykami. Ślimak został tak zbudowany, że promienie słoneczne wpadają do jego środka tylko dwa razy do roku, 21 marca i 21 września. Tego typu budowle znajdowały się w wielu majańskich miastach.
8
Skrajnie południową część miasta wypełnia zespół kilku budynków. Znajduje się tam m.in. kościół z pięknymi płaskorzeźbami poświęconymi Chacowi - bogowi deszczu i burzy oraz Dom Mniszek czyli szkoła.
9
W Chichen Itza znajduje się boisko do najstarszej na świecie zespołowej gry w piłkę -Ulama.
Ulama (w języku azteckim ulamaliztli) uznawana jest za najstarszy sport na świecie. Najstarsze pole do gry w ulamę zostało zbudowane około 1500 r. p.n.e w obecnym stanie Chiapas w Meksyku, a znaleziono też starsze o 300-500 lat piłki do tej gry. Grali w nią Aztekowie, Mistekowie i Majowie. Gra była związana z rytuałami religijnymi, w trakcie których zabijano więźniów (wyjmowano ich serca i składano w ofierze), zmuszanych do gry w ulamę.
10
Boiska do gry w ulamę znajdowały się prawie w każdym majańskim mieście, ale to w Chichen Itza jest największym na świecie boiskiem piłkarskim do gry w ulamę.
Gra toczyła się pomiędzy dwiema drużynami stojącymi naprzeciw siebie, których zadaniem było odbijanie piłki. Piłka wykonana była z materiału przypominającego kauczuk - gumy chicle, pochodzącej z drzewa Manilkara zapota (pigwica właściwa, sapodilla, sączyniec). Piłka ważyła około 5 kg i można było ją odbijać tylko kolanem, udem lub biodrem. Piłką należało trafić do otworu w kamiennym bloku.
11
Na terenie Chichen Itza znajdują się dwie studnie. Z jednej pobierano wodę na bieżące potrzeby, a z drugiej wody nie wykorzystywano, bo była to Studnia Święta.
Od tej Świętej Studni pochodzi nazwa miasta, bowiem Chichen oznacza "przy wrotach studni", Itza natomiast jest nazwą majańskiego plemienia.
12
Święta Studnia poświęcona była bogowi deszczu - Chaacowi.
Majowie składali w tej studni ofiary bogowi Chaac. Początkowo były to drobne przedmioty ozdobne, później składano w ofierze zwierzęta, a na koniec były to ofiary z żywych ludzi. Na ofiary wybierano dziewice z bogatych rodów. Badania archeologiczne prowadzone w XX w wykazały na dnie studni kości młodych dziewcząt, kości zwierząt, a także wiele cennych kosztowności i przedmiotów użytkowych. Wśród najcenniejszych znalezisk były nefrytowe i jadeitowe ozdoby, miedziane dyski i złote dzwoneczki.
13
Święta Studnia jest wapienną studnią krasową (cenote), mierzy 20 m głębokości, 50 m średnicy i jest niemalże idealnie okrągła.
Pełniła ona ważną funkcję religijną i była sercem Chichen Itza, dzięki czemu miasto zyskało dominującą pozycję w regionie i mogło utrzymywać swoją władzę. Wierzono, że poprzez składanie wotów w studni, można się komunikować z bogami i przodkami.
14
Kolejnym obiektem w Chichen Itza jest tzw. Platforma Wenus, zwana również Grobowcem Chaca.
Wenus dla Majów była świętą gwiazdą i właśnie symbolami tej gwiazdy ozdobiona jest platforma. Ozdobiona jest ona również wizerunkami azteckiego boga Quetzalcoatla (pierzastego węża, który stworzył ludzi, uosabiał ziemię, dzienne niebo i wiatr). Jest to efekt współpracy Majów i Talteków przy budowie miasta. Jednak Majowie zmienili mu imię na Kukulkan. Platforma była miejscem składania ofiar, tam kapłani wyrywali serca skazańcom i składali je w ofierze bogu Chac Moolowi.
15
Okolo 1100 roku w Chichen Itza zbudowana została Świątynia Wojownika, w której wojownicy majańscy zbierali się przed każdą bitwą.
Została zbudowana w stylu całkowicie tolteckim, jest dokładnym odwzorowaniem świątyni z miasta Tula, stolicy państwa Tolteków leżącego 100 km na północ od Meksyku. Na szczycie świątyni umieszczony jest posąg  tolteckiego boga deszczu Chac Moola, na brzuchu którego umieszczone jest naczynie, do którego kapłan składał ludzkie serca.
16
Obok świątyni znajduje się kolumnada składająca się z około 200 kolumn.
Hiszpanie nazwali to miejsce grupą Tysiąca Kolumn. Kolumny te prawdopodobnie służyły podtrzymywaniu dachu nad znajdującym się tu miejscem targowym.
17
Najsłynniejszym obiektem w Chichen Itza jest Piramida Kukulkana zwana El Castillo lub Zamkiem.
Piramida posiada bardzo regularną budowę, ma 24 m wysokości, a razem ze znajdująca się na szczycie świątynią poświęconą Kukulkanowi - 30 m. Budowla ta jest dowodem na bardzo rozległą wiedzę Majów na temat matematyki, geometrii i astronomii. Piramida na każdej z czterech ścian posiada taką samą ilość schodów, w sumie 365, co odzwierciedla ilość dni w roku. Obok schodów umieszczone są 52 płyty kamienne, które są odzwieciedleniem jednego cyklu życia u Majów, który wynosił 52 lata. Majowie posługiwali się dwoma kalendarzami, religijnym i astronomicznym. Dni w tych kalendarzach nie pokrywały się, jedynie raz na 52 lata jednego dnia kalendarze te łączyły się, co oznaczało koniec jednej epoki.
18
Szczególnymi dla tej piramidy datami są 21 marca i 21 września.
W te dni przesilenia wiosennego i jesiennego przybywają tam dziesiątki tysięcy ludzi, aby być świadkami zjawiska, kiedy to wschodzące słońce tak oświetla krawędzie schodów, że pojawia sie na nich cień w postaci pełzającego węża. 21 marca cień pełznie przez cały dzień z góry w dół, a 21 września z dołu do góry. Dla Majów była to symbolika pory zasiewów i pory zbiorów.
19
Obecnie piramida nie jest dostępna dla zwiedzających.
Ludzie, którzy kiedyś byli na jej wierzchołku opowiadali, że miejsce to emanuje wyjątkową, pozytywną energią, siłą. Odczuwali szczególne zadowolenie, euforię, pewność siebie.
20
W 2007 roku Chichen Itza zostało ogłoszone jednym z siedmiu nowych cudów świata.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

32 ciekawostki o cywilizacji Majów
32 ciekawostki o cywilizacji Majów
Wysoko rozwinięta cywilizacja mezoamerykańska
Cywilizacja Majów przez wieki budowała swoją potęgę na rozległym terytorium południowo-wschodniego Meksyku i północnej części Ameryki Środkowej. Była ...
22 ciekawostki o Meksyku
22 ciekawostki o Meksyku
Od cywilizacji prekolumbijskich do współczesności
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
32 ciekawostki o Aztekach
32 ciekawostki o Aztekach
Najbardziej znana meksykańska cywilizacja prekolumbijska
Na terenach współczesnego Meksyku istniało kilka cywilizacji prekolumbijskich, a najbardziej znaną była cywilizacja Azteków. Stworzyli oni potężne im ...
13 ciekawostek o Aconcagua
13 ciekawostek o Aconcagua
Góra śmierci
Aconcagua tworzy masyw górski o długości przekraczającej 60 kilometrów. Kiedyś była aktywnym stratowulkanem ale w wyniku ruchów tektonicznych aktywnoś ...
17 ciekawostek o jaguarach
17 ciekawostek o jaguarach
Jaguary to największe drapieżne koty zachodniej półkuli
Wielkością ustępują jedynie lwom i tygrysom. Fizycznie najbardziej przypominają lamparty. Zamieszkują różnorodne siedliska, zarówno otwarte przestrzen ...
31 ciekawostek o Inkach
31 ciekawostek o Inkach
Tahuantinsuyu
W krótkim okresie swego rozkwitu państwo Inków było największą potęgą w tej części Ameryki Południowej. Gdyby nie inwazja Hiszpanów oraz epidemia osp ...
17 ciekawostek o gwieździe betlejemskiej
17 ciekawostek o gwieździe betlejemskiej
Jedna z najbardziej popularnych dekoracji bożonarodzeniowych
Choć powszechnie nazywana jest gwiazdą betlejemską, nie ma nic wspólnego z Betlejem ani koniunkcją Jowisza i Saturna na niebie. Jest rośliną pochodząc ...
14 ciekawostek o czerymoi
14 ciekawostek o czerymoi
Jabłko budyniowe
Te mało znane w Polsce egzotyczne owoce flaszowca peruwiańskiego, coraz częściej spotkać można w naszych sklepach. Dziwacznie wyglądające owoce, cho ...

Najnowsze tematy

22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...
26 ciekawostek o mrówkach
26 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
17 ciekawostek o zającach
17 ciekawostek o zającach
Zwierzęta pełne gracji i zwinności
Zające od wieków fascynują ludzi swoją szybkością, zwinnością, wyjątkowymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz znaczącą rolą w ekosystemach. Niezależnie o ...
15 ciekawostek o Egipcie
15 ciekawostek o Egipcie
Ojczyzna kalendarza, zamka do drzwi, pasty do zębów i make-upu
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy