Miasta

Ciekawostki o Gnieźnie

Znaleźliśmy 34 ciekawostki na temat Gniezna

Miasto na siedmiu wzgórzach

Gniezno jest jednym z najstarszych miast w Polsce, pierwszą stolicą Polski i pierwszą metropolią kościelną kraju. Podobnie jak Rzym, zbudowane na siedmiu wzgórzach oblewanych wodami istniejącego być może przed wiekami jeziora Gniezno, od którego prawdopodobnie miasto wzięło swą nazwę. Tutaj miały miejsce ważne dla powstawania polskiej państwowości wydarzenia, tutaj koronowani byli pierwsi władcy Polski.
1
Gniezno leży w Wielkopolsce, we wschodniej części województwa.
Powierzchnia miasta wynosi 40,6 km2, zamieszkuje ją ponad 68 tys. mieszkańców, co daje 1680 osób/km2.
2
Nazwa miasta według legendy związanej z powstaniem państwa polskiego wywodzi się od słowa "gniazdo" i "gnieździć się".
Jest to stara legenda o Lechu, Czechu i Rusie, według której Lech w wędrówce w poszukiwaniu miejsca na osiedlenie się, zatrzymał się w okolicy, gdzie ziemia była żyzna, obfita w dziką zwierzynę, a wody pełne ryb i tam postanowił rozbić swoje namioty. Do swoich współtowarzyszy powiedział: "Zbudujemy gniazdo". I właśnie to miejsce dało początek Gnieznu.
3
Nazwa "Gniezno" pojawiała się już w najstarszych kronikach.
Jako Gnesin urbs, Gnesen, Gnesni suburbium widniała już w łacińskiej kronice spisanej przez kronikarza oraz biskupa magdeburskiego Thietmara w latach 1012-1018. Pisał o Gniźnie również Gall Anonim w pierwszej Księdze Kroniki Polskiej. Najwcześniejsze zapisy nazwy Gniezna pojawiły się na denarze Bolesława Chrobrego około roku 1000.
4
Według niektórych uczonych nazwa miasta wywodzi się od nazwy jeziora, które kiedyś oblewało swymi wodami powstały gród.
Dzisiejsze jeziora wokół Gniezna są jedynie reliktami tego wielkiego, którego nazwa brzmiała Gniezno i to właśnie od nazwy jeziora pochodzi nazawa miasta.
5
Gniezno zbudowano na siedmiu wzgórzach.
  •  Wzgórze Lecha - największe wzniesienie w mieście. Na wzgórzu tym wybudowano katedrę gnieźnieńską, dawny zamek książęcy wraz z kaplicą zamkową, w której obecnie mieści się kościół św. Jerzego oraz zespół kolegiat.
  • Wzgórze Panieńskie - zlokalizowane nieopodal Wzgórza Lecha. Mieści się na nim Rynek Miasta oraz klasztor Ojców Franciszkanów Konwentualnych wraz z kościołem.
  • Wzgórze zwane Zajezierzem - znajduje się tam kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła wraz z cmentarzem.
  • Wzgórze Świętokrzyskie - usytuowane przy jeziorze Świętokrzyskim, mieści się na nim kościół św. Krzyża wraz z najstarszym w Gnieźnie cmentarzem.
  • Wzgórze Krzyżackie - oddzielone od Wzgórza Panieńskiego tzw. Doliną Pojednania. Na tym wzgórzu znajdował się klasztor bożogrobowców wraz z kościołem (obecnie kościół św. Jana) oraz szpital.
  • Wzgórze o nazwie Cierpięgi - tutaj od czasów średniowiecza znajduje się plac handlowy oraz kościół św. Wawrzyńca.
  • Wzgórze Zbarskie - mieści się na nim kościół św. Michała Archanioła.
6
Pierwszy gród w Gnieźnie powstał na Wzgórzu Lecha w latach 940-941.
Wcześniej na tym miejscu wznosił się otoczony dwunastometrową fosą kamienny kurhan o średnicy 10-12 m.
7
W czasach Mieszka I, rozbudowany i zmodernizowany, stał się siedzibą Piastów jako główny gród stołeczny państwa Polan.
Istniały wówczas inne grody stołeczne, tj. takie, w których wzniesiono palatia książęce (główny budynek zamku średniowiecznego). Były to: Ostrów Lednicki, Poznań i Giecz, ale jedyną formalną stolicą państwa było Gniezno. Mieszko I wybudował na obszarze grodu kamienny zamek z kaplicą, na miejsu której wybudowano kościół św. Jerzego. Po 966 roku wybudował też kościół, w którym została pochowana jego żona Dobrawa.
8
Niezwykle istotną datą w historii Gniezna był rok 1000, w którym odbyło sie spotkanie Bolesława I Chrobrego z cesarzem Ottonem III, znane jako zjazd gnieźnieński.
Efektem tego zjazdu było utworzenie w Gnieźnie arcybiskupstwa i metropolii gnieźnieńskiej, na czele której stanął brat św. Wojciecha - Radzim Gaudenty. Wybudowaną przez Mieszka I świątynię podniesiono do rangi katedry.
9
Kolejną datą, która na zawsze weszła do historii Gniezna i Polski jest rok 1025.
Wtedy to miała miejsce koronacja Bolesława Chrobrego - pierwszego w historii króla Polski. Koronacja ta, która uczyniła z monarchy pomazańca bożego, stała się także aktem politycznym, manifestacją woli niepodległości i suwerenności rodzącego się młodego państwa polskiego. Polskę od tego momentu zaczęto określać jako królestwo, choć godność monarsza władców polskich utrwaliła się dopiero po koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku.
10
Chrobrego uważano za króla już od Zjazdu Gnieźnieńskiego w 1000 roku.
Wtedy to cesarz Otto III symbolicznie nałożył na głowę Chrobrego swój własny diadem, co później interpretowano jako właściwy moment koronacji. Podejmowano wówczas w Stolicy Apostolskiej starania o zgodę na koronację, ale były one torpedowane przez przeciwników polskiego władcy. Także śmierć życzliwego Polsce Ottona III i konflikt z jego następcą Henrykiem II, przesunęły moment koronacji o 25 lat.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Gdyni
Podobnie jak pozostałe miasta wchodzące w skład trójmiasta, Gdynia może pochwalić się kilometrami pięknych, piaszczystych plaż. Na turystów czeka wiel ...
Ciekawostki o Częstochowie
Częstochowa leży w granicach województwa śląskiego, choć historycznie, kulturowo i etnicznie należy do Małopolski. Pod względem powierzchni i liczby m ...
Ciekawostki o Sudetach
Sudety to obszar, na którego bogactwo składają się warunki naturalne - świat przyrody, niezwykłe zjawiska geologiczne i różnorodne krajobrazy, oraz śl ...
Ciekawostki o Wiśle
Jest najdłuższą rzeką Polski, rozciąga się na długość ponad 1000 kilometrów i wpływa do Bałtyku w Zatoce Gdańskiej. Pierwsze pisane wzmianki o tej rze ...
Ciekawostki o Parku Mużakowskim
Kompleks parkowy rowijał się od roku 1815 aż do początków XX wieku. Na jego terenie prowadzono zarówno prace budowlane jak i ogrodnicze na wielką skal ...
Ciekawostki o zamku w Krasiczynie
Zamek w Krasiczynie położony w pobliżu przeprawy przez San, jest jednym z najpiękniejszych obiektów i jednym z cenniejszych zabytków architektury pols ...
Ciekawostki o Konstytucji 3 maja
Od rana, 3 maja w okolicach Zamku Królewskiego gromadził się tłum mieszczan. Zamek otoczyły też oddziały wojska dowodzone przez Księcia Józefa Poniat ...
Ciekawostki o Roztoczańskim Parku Narodowym
Roztoczański Park Narodowy zlokalizowany na Roztoczu Środkowym często określany jest mianem krainy jodły, buka i tarpana. Jest parkiem, którego gros e ...